Κοσμοπολίτισσα με καταγωγή

H γλύπτρια που έπλασε θεούς και ήρωες με «όπλο» της την οξυγονοκόλληση, η δημιουργός που δεν αποχωριζόταν το τσιγάρο από τα δάχτυλά της παρά μόνο για να πιάσει το καλέμι ή το ψαλίδι ανάλογα με το υλικό που τη συνάρπαζε κάθε φορά, εκείνη που άφησε τη σφραγίδα της από το όρος Οθρυς, υπογράφοντας το Μνημείο Πεσόντων Αεροπόρων, ώς τον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου, όπου «βόσκουν» οι μεταλλικές της κατσίκες, και από την παραλία των Σπετσών, όπου δεσπόζει η Μπουμπουλίνα της, ώς τη Θεσσαλονίκη, όπου έχει στηθεί ο ανδριάντας του παππού της Παύλου Μελά, η Ναταλία Μελά, άφησε την τελευταία της πνοή χθες, σε ηλικία 96 ετών, στο σπίτι της. «Είναι μεγάλο βάρος το όνομα Μελά και σ’ αυτό διαισθάνομαι ότι οφείλεται ένα μέρος της δουλειάς μου που έχει σχέση με ήρωες. Διότι για μένα η λέξη ήρως είναι συνώνυμη με τον Παύλο Μελά. Ομως ποτέ δεν μου είπαν οι δικοί μου πως είμαι σπουδαία επειδή είμαι Μελά. Μου έλεγαν πως απλώς έτυχε να έχω αυτό το όνομα» έλεγε πριν από μερικά χρόνια σε συνέντευξή της στα «ΝΕΑ».

Πνεύμα ανήσυχο και αντισυμβατικό, η Ναταλία Μελά – η Νάτα, όπως την αποκαλούσαν οι δικοί της άνθρωποι -, αν και γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας, από τα έδρανα της Νομικής, δίνοντας κρυφά εξετάσεις από τους γονείς της, πέρασε στη Σχολή Καλών Τεχνών, ενώ παράλληλα ήταν ενεργό μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Στο ατελιέ της, έναν πρώην στάβλο, περνούσαν όλες οι σπουδαίες προσωπικότητες της ελληνικής διανόησης – από τον Τσαρούχη, τον Εγγονόπουλο και τον Εμπειρίκο ώς τον Πικιώνη, τον Μόραλη, τον Σεφέρη και τον Ελύτη. Ηταν εκεί όπου, εκτός από ατελείωτες συζητήσεις, γεννιόντουσαν και τα έργα της. Στην αρχή περισσότερο ακαδημαϊκά, από μάρμαρο, κι από το 1960 και μετά κι αφού απέκτησε δίπλωμα οξυγονοκολλητή άρχισε να στρέφεται προς την αφαίρεση, αλλά και να δημιουργεί έργα με έτοιμα υλικά.

Η διαδρομή της στην τέχνη, που δεν περιορίστηκε εντός των ελληνικών συνόρων, αλλά την οδήγησε ώς το Βουκουρέστι, τη Βιέννη, τη Νέα Υόρκη, το Παρίσι και το Λουξεμβούργο, δεν στάθηκε εμπόδιο στην προσωπική της ζωή. Ερωτεύτηκε τον αρχιτέκτονα Αρη Κωνσταντινίδη, με τον οποίο παντρεύτηκε και απέκτησε δύο παιδιά, τον Δημήτρη και την Αλεξάνδρα, για χάρη των οποίων μάλιστα εγκατέλειψε τη γλυπτική για μία δεκαετία. Αν και εκρηκτική η σχέση της με τον σύζυγό της, δεδομένου ότι ήταν και οι δύο δυναμικοί χαρακτήρες, ώς το τέλος δεν αποχωρίστηκε από τον δεξιό της παράμεσο τις δύο βέρες: τη δική της και τη δική του, καθώς εκείνος έφυγε απρόσμενα το 1993. «Μου έμαθε τι είναι άσχημο και τι έχει σχήμα. Μου έκανε σκληρή κριτική και μου άνοιξε πόρτες επειδή εγώ μέχρι τότε δούλευα ακαδημαϊκά και βαρετά. Με βοήθησε να ανοίξω τα μάτια μου και να κάνω κάτι καινούργιο. Κάναμε φοβερούς καβγάδες όταν του ασκούσα και μου ασκούσε κριτική» έλεγε στην ίδια συνέντευξη.

Η Ναταλία Μελά δεν θα μείνει μόνο στις σελίδες της ιστορίας της τέχνης ως μια τολμηρή γλύπτρια, αλλά και στη μνήμη όσων είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν ως μια γυναίκα που δεν δίσταζε να πει τη γνώμη της και ως μια αιώνια έφηβη που κάθε καλοκαίρι γιόρταζε τα γενέθλιά της στις αγαπημένες της Σπέτσες, βουτώντας στη θάλασσα με το μακρύ φόρεμά της, και που κάπνιζε ακόμη και την ώρα που απολάμβανε το μπάνιο της μέσα στο αλμυρό νερό.

– H κηδεία της Ναταλίας Μελά θα γίνει την Τετάρτη στις 14.00 από το Α’ Νεκροταφείο