Πώς φτώχυνε η μεσαία τάξη της Ελλάδας

Ενα μονοπρόσωπο νοικοκυριό στην Ινδία με ετήσιο εισόδημα 1.656 δολαρίων το 2016 ανήκε στη μεσαία τάξη. Το ίδιο και ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό με ετήσιο εισόδημα 70.620 δολαρίων στο Λουξεμβούργο. Είναι τα δύο άκρα, στον προσδιορισμό της «μεσαίας τάξης» στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ και δυστυχώς η Ελλάδα το 2016 βρισκόταν πιο κοντά στην Ινδία παρά στο Λουξεμβούργο. Ακόμα χειρότερα 9 στα 10 νοικοκυριά της μεσαίας τάξης στην Ελλάδα δηλώνουν δυσκολίες κάλυψης των βασικών τους αναγκών και σε ένα ποσοστό της τάξης του 75% δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν απροσδόκητα έξοδα. Μετά την εκδήλωση ενός πρωτόγνωρου κύματος αυξήσεων φόρων και εισφορών, σε ήδη συμπιεσμένα εισοδήματα στα χρόνια της κρίσης, το 2016 στην Ελλάδα ως «μεσαία τάξη» νοούνταν ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό με εισόδημα από 7.894 έως και 21.050 δολάρια, όπως προκύπτει από μελέτη του ΟΟΣΑ στην οποία για λόγους συγκρισιμότητας τα εισοδήματα αποτυπώνονται σε δολάρια, σε όρους σταθμισμένης αγοραστικής δύναμης του 2010.

Το γενικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η μεσαία τάξη στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει συρρικνωθεί δραστικά και το 2016, σε σύνολο 39 χωρών το εισοδηματικό εύρος της ήταν στην ένατη από το τέλος θέση, ξεπερνώντας μόνο Τουρκία, Χιλή, Μεξικό, Ρωσία, Βραζιλία, Κίνα, Νότια Αφρική και Ινδία. Στο άλλο άκρο της κατάταξης βρίσκονται το Λουξεμβούργο με θεωρούμενο εισόδημα μεσαίας τάξης 26.482 -70.620 δολάρια, η Νορβηγία και η Ελβετία, ενώ χώρες οι οποίες επίσης πέρασαν από τη δοκιμασία των Μνημονίων, όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία, εντοπίζονται σε πολύ υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια (από 9.854 έως και 34.428 δολάρια). Καθώς το κόστος διαβίωσης αυξάνεται ταχύτερα από το διαθέσιμο εισόδημα, το γενικό συμπέρασμα της μελέτης του ΟΟΣΑ είναι ότι ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό των νοικοκυριών της μεσαίας τάξης τα φέρνουν δύσκολα «βόλτα» αντιμετωπίζοντας ολοένα και μεγαλύτερα προβλήματα υπερχρέωσης. Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, περίπου τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά της μεσαίας τάξης σε 18 ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ είναι οικονομικά «ευάλωτα», καθώς είναι αμφίβολο εάν μπορούν ή σίγουρα δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν σε απροσδόκητα έξοδα ή σε μια απότομη μείωση των εισοδημάτων τους.

Τα ποσοστά αυτά ποικίλουν ανάμεσα στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, εκκινώντας από 12% στη Νορβηγία με την Ελλάδα να έχει μια ακόμα θλιβερή πρωτιά. Το 70% των νοικοκυριών της ελληνικής μεσαίας τάξης δεν μπορεί να καλύψει απροσδόκητα έξοδα, με την Ελλάδα μαζί με την Ουγγαρία να αποτελούν τις δύο μοναδικές ευρωπαϊκές χώρες όπου τα συγκεκριμένα ποσοστά κινδύνου της μεσαίας τάξης είναι παρόμοια με αυτά της ασθενέστερης οικονομικά τάξης.
Στις 24 ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ με διαθέσιμα στοιχεία, κατά μέσο όρο ένα στα δύο νοικοκυριά (47%) με μεσαία εισοδήματα, ανέφεραν δυσκολίες στην κάλυψη των αναγκών τους το 2016. Η Ελλάδα αγγίζει σχεδόν το απόλυτο. Ο «μέσος» Ελληνας προκύπτει από τη μελέτη ότι σε ποσοστό 95% αντιμετωπίζει δυσκολίες στην κάλυψη των αναγκών του, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στη Νορβηγία και τη Σουηδία είναι 10% και υπερβαίνει το 70% μόνο σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία και η Βουλγαρία.