Εκτιμήσεις, ενδείξεις και μια κατάθεση στο παρά ένα

Ευθεία ροή μαύρου χρήματος, έστω και για ένα ευρώ, με αποδέκτη τον πρώην υπουργό Ανδρέα Λοβέρδο δεν εντοπίστηκε στο πλαίσιο της πολύμηνης έρευνας που διενήργησε η Εισαγγελία Διαφθοράς. Αυτό είναι το «δια ταύτα», όπως προκύπτει από την πολυσέλιδη δικογραφία που έφτασε χθες στη Βουλή για τον Ανδρέα Λοβέρδο με αίτημα την άρση της βουλευτικής του ασυλίας, λόγω ενδείξεων περί της τέλεσης του αδικήματος της παθητικής δωροδοκίας.

Ο προβολέας των εισαγγελέων στρέφεται μόνο στο αδίκημα αυτό, το οποίο συνδέουν με τη «διαδικασία έγκρισης και τιμολόγησης φαρμακευτικών σκευασμάτων της Novartis», ενώ υπάρχει και μία κατάθεση μάρτυρα που  δόθηκε λίγα 24ωρα πριν η δικογραφία πάρει τον δρόμο για τη Βουλή, η οποία αφορά στην κοστολόγηση συγκεκριμένων φαρμάκων της ίδιας εταιρείας.

Οπως προκύπτει από το συνοδευτικό έγγραφο της δικογραφίας, η Εισαγγελία Διαφθοράς στηρίζεται σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες στοιχείων για να στείλει τον φάκελο στη Βουλή. Η πρώτη κατηγορία αφορά τους προστατευόμενους μάρτυρες – η αξιοπιστία τους είχε αμφισβητηθεί από την αρχή – οι οποίοι σε μεταγενέστερες καταθέσεις τους επαναλαμβάνουν με λεπτομερέστερο τρόπο τον ρόλο που φέρεται να είχε διαδραματίσει ο Α. Λοβέρδος, επικαλούμενοι όμως και πάλι πληροφορίες και εκτιμήσεις μέσω τρίτων προσώπων. Η δεύτερη κατηγορία αφορά μάρτυρες που επωνύμως καλούνται ή εμφανίζονται ενώπιον των εισαγγελέων και δίνουν στοιχεία σχετικά με τις διαδικασίες τιμολόγησης φαρμάκων της Novartis, που ακολουθήθηκαν επί των ημερών του Α. Λοβέρδου στο υπουργείο Υγείας, κάνοντας λόγο για προνομιακή μεταχείριση της φαρμοβιομηχανίας. Και η τρίτη κατηγορία αφορά στη λειτουργία συγκεκριμένης εταιρείας, η οποία φέρεται να λειτούργησε ως… όχημα για να ξεπλένεται μαύρο χρήμα που έφευγε από τα  αποκαλούμενα «μαύρα ταμεία» της μητρικής εταιρείας στην Ελβετία, και αφού έκανε μία συγκεκριμένη διαδρομή κατέληγε στα χέρια στελέχους της Novartis  προκειμένου εντέλει να χρησιμοποιηθεί – κατά τις εισαγγελικές αρχές – για την εκπλήρωση αθέμιτων σκοπών της φαρμακοβιομηχανίας.

ΟΙ ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ. Οι περίφημοι προστατευόμενοι μάρτυρες στις καταθέσεις που έδωσαν στο τέλος του περασμένου έτους, επικαλούνται εκτιμήσεις ή διηγήσεις τρίτων αναφερόμενοι στον πρώην υπουργό. Ο μάρτυρας με την κωδική ονομασία «Μάξιμος Σαράφης », στις 21 Νοεμβρίου 2018 καταθέτει ότι: Γνωρίζω από τον πρώην αντιπρόεδρο της εταιρείας ότι χρειάστηκε να δώσει κάποιο δώρο στον κ. Λοβέρδο. Τα χρήματα αυτά τα έλαβε ως αντάλλαγμα, επειδή προειδοποίησε κρυφά και σε προηγούμενο – σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά – χρόνο τη Novartis για τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου, τα οποία θα της δίνονταν προς αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του ελληνικού Δημοσίου. Εκμεταλλευόμενη η εταιρεία αυτή την προνομιακή ενημέρωση είχε εγκαίρως προβεί σε συνεννόηση με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ώστε να ρευστοποιήσει τα ομόλογα και να αποφύγει τη ζημία από το επερχόμενο κούρεμα.

Ο ίδιος, όμως, μάρτυρας στην από 12.12.2018 κατάθεσή του απαντώντας σε ερώτηση της εισαγγελέως διευκρινίζει ότι: «Για τα πολιτικά πρόσωπα σας αναφέρω ότι δεν έχω άμεση γνώση ότι ελάμβαναν τα δώρα που προορίζονταν για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα της Νοvartis, δεδομένου ότι δεν ήμουν αυτόπτης μάρτυρας σε κάτι τέτοιο, καθόσον η εταιρεία είχε ορίσει  συγκεκριμένο στέλεχος (σ.σ. αναφέρει το όνομά του) για τη διεκπεραίωση των δωροδοκιών των πολιτικών προσώπων και κρατικών αξιωματούχων και για τη διαχείριση του μαύρου ταμείου. Πάντως, καθόλη την περίοδο από το 2009 -2012 λήφθηκαν εξόφθαλμα ευνοϊκές αποφάσεις για τη Novartis στο επίπεδο της έγκρισης, της τιμολόγησης και κυκλοφορίας νέων φαρμάκων και αποπληρωμής χρεών του Δημοσίου».

Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Λίγες μέρες πριν η δικογραφία διαβιβαστεί στη Βουλή εμφανίζεται στην Εισαγγελία Διαφθοράς πρόσωπο από τον χώρο της τιμολόγησης των φαρμάκων και με την επιφύλαξη  ότι μπορεί και ο ίδιος να βρεθεί στο μέλλον ως ύποπτος, καταθέτει  συμπληρωματικά στοιχεία που αφορούν στο πρόσωπο του Α. Λοβέρδου. Ο ίδιος μάρτυρας, καταθέτει ότι συχνός επισκέπτης ήταν συγκεκριμένο στέλεχος της Novartis, που  κυκλοφορούσε με ένα σακίδιο πλάτης. «Από κύκλους της αγοράς μου είχε μεταφερθεί πως ο άνθρωπος αυτός κυκλοφορούσε με το σακίδιο και μοίραζε χρήματα».

Στο κομμάτι που αφορά στην τιμολόγηση φαρμάκων αναφέρονται στις ένορκες καταθέσεις τους και δύο ακόμα μάρτυρες. Πρόκειται για τον άλλοτε υπεύθυνο  του τμήματος market access άλλης φαρμακευτικής εταιρείας, ο οποίος έχει καταθέσει σχετικά με ένα σκεύασμα της Νοvartis ότι «το φάρμακο αυτό μέσα σε ένα μήνα και με εξαιρετικά ταχείες διαδικασίες πήρε τιμή και αποζημίωση. Στο θέμα της τιμολόγησης υπήρξε παρατυπία, γιατί δεν ακολουθήθηκε η διαδικασία τιμολόγησης νέων φαρμάκων, αλλά μπήκε εμβόλιμα σε διαδικασία  ανακοστολόγησης».

Επιπλέον, ένας ακόμα πρόσωπο, που εκ της θέσεώς του γνωρίζει τις διαδικασίες για την τιμολόγηση των φαρμακευτικών σκευασμάτων έχει καταθέσει τα εξής: «Η τιμολόγηση του φαρμάκου της Νovartis δεν ήρθε στην Επιτροπή Τιμών. Η Επιτροπή δεν ασχολήθηκε ποτέ με το πρακτικό θέμα να αναζητήσει τις τρεις χαμηλότερες τιμές της Ευρώπης. Στην επιτροπή πάντα ερχόταν κάποιο χαρτί με τις τιμές την τελευταία στιγμή. (…) Διαχρονικά οι τιμές διαμορφώνονταν με εξωθεσμικά κριτήρια».

Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι δικαστικές πηγές επισημαίνουν ότι στο παρόν στάδιο αρκούν οι ενδείξεις για να οδηγηθεί ενώπιον της δικαιοσύνης  οποιοδήποτε πρόσωπο με την ιδιότητα του υπόπτου. Ωστόσο, ουδείς μπορεί εκ των προτέρων να προδικάσει ποια θα είναι η δικονομική μεταχείριση που θα επιφυλάξουν οι εισαγγελείς, ακόμα και στους υπόπτους καθώς όλα τα ενδεχόμενα της άσκησης δίωξης ή της αρχειοθέτησης παραμένουν ανοιχτά.