«Χτίζουμε γέφυρες, γκρεμίζουμε τείχη»

Αυτή είναι η εμβληματική ρήση της πολιτικής συγκυρίας που διανύουμε. Εκανε μνεία ο προκαθήμενος της Καθολικής Εκκλησίας, την είπε ο Πρωθυπουργός κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Βόρεια Μακεδονία, αλλά είναι και στην καρδιά του εγχειρήματος της Πρωτοβουλίας Προοδευτικών Πολιτών «Γέφυρα» για τη συγκρότηση μιας μεγάλης προοδευτικής συμμαχίας.

Γέφυρα με ποιους; Ποιους χωράει άραγε αυτή η μεγάλη προοδευτική συμμαχία; Σίγουρα συμπεριλαμβάνει τον ΣΥΡΙΖΑ που μέσα σε συνθήκες βαθιάς κρίσης ξεπέρασε την οροφή μιας μικρής και αμόλυντης Αριστεράς και έγινε κυβερνητική δύναμη. Μια κυβερνητική δύναμη που τελικά κατάφερε στα μείζονα να διαψεύσει τους εχθρούς της. Διέψευσε τη λεγόμενη παρένθεση, κυβερνώντας ήδη τεσσεράμισι χρόνια. Διέψευσε την κινδυνολογία για τη διεθνή απομόνωση της χώρας και είναι σήμερα ο πιο φερέγγυος συνομιλητής των δυτικών συμμάχων της Ελλάδας. Ακούγοντας τους θεσμούς, καταλαβαίνω ότι διέψευσε και όλες τις δυσμενείς οικονομικές προβλέψεις, αυτές που πόνταραν στην κατάρρευση της χώρας. Μας αρέσει – δεν μας αρέσει, ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε το στοίχημα και είναι σήμερα η ηγεμονική πολιτική δύναμη του προοδευτικού πόλου.

Συγκρότηση προοδευτικής συμμαχίας χωρίς τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και μόνο με τον ΣΥΡΙΖΑ είναι ανέφικτη. Ποιοι άραγε μπορεί να είναι οι σύμμαχοι; Είναι αρχικά κεντροαριστεροί και αριστεροί πολίτες που δεν συντάχθηκαν με το κυβερνών κόμμα ή και του άσκησαν κριτική και είχαν σοβαρούς λόγους να το κάνουν. Βλέπουν, πιστεύω, τον κόσμο και τις αντιθέσεις του όχι μέσα από την οπτική του άσπρου και του μαύρου, αλλά υιοθετούν διάφορες προοπτικές για να τον διαβάσουν και να τον ερμηνεύσουν. Είναι πολίτες των οποίων τα μέτωπα συνιστούν οι διακρίσεις και οι ακραίες ανισότητες, η Ακροδεξιά, ο εθνικισμός, ο ρατσισμός και θέλω να ελπίζω και ο σεξισμός. Είναι επίσης οι πράσινοι που μέσα από την οπτική του περιβάλλοντος αρθρώνουν έναν ριζοσπαστικό πολιτικό λόγο που αφορά συνολικά την οικονομία και την κοινωνία. Είναι ακόμα οι σοσιαλδημοκράτες που εκφράστηκαν ή και εκφράζονται από την ελληνική εκδοχή της σοσιαλδημοκρατίας, το ΠΑΣΟΚ και τα διάδοχά του σχήματα. Αρκεί να επιλέξουν αυτόν τον δρόμο και όχι τη σιωπή ή ακόμα χειρότερα τη συμπόρευση με τη Δεξιά, όπως έκαναν για το Μακεδονικό. Είναι επιπλέον το ριζοσπαστικό Κέντρο που εκφράστηκε μέχρι σήμερα με το Ποτάμι και που στην κρίσιμη συγκυρία της Συμφωνίας των Πρεσπών μάς θύμισε πόσο πολύτιμο είναι. Τέλος, είναι όσοι και όσες είναι δύσπιστοι μαζί μας, αμφισβητούν τις προθέσεις και τα επιχειρήματά μας και ελπίζουμε ότι θα τους πείσουμε.

Τέλος, αν για τη συγκρότηση της προοδευτικής συμμαχίας η Ακροδεξιά είναι η κύρια απειλή, μας ρωτούν φίλοι και αντίπαλοι γιατί όχι ένα δημοκρατικό τόξο μαζί με τη ΝΔ, κάτι σαν την ΕΑΔΕ του αείμνηστου Λεωνίδα Κύρκου; Και τότε, σε συνθήκες ριζοσπαστικοποίησης, η ΕΑΔΕ αποδείχθηκε μια λανθασμένη πολιτική γραμμή, αλλά τουλάχιστον η δικτατορία ήταν νωπή και ο κίνδυνος ενός νέου πραξικοπήματος υπαρκτός. Σήμερα, η Δεξιά υιοθετεί όλο και περισσότερο την ακροδεξιά ρητορική. Για του λόγου το αληθές παραπέμπω στην κοινοβουλευτική ομιλία του Σαμαρά για το Μακεδονικό και στο ακροατήριό της, τους βουλευτές της ΝΔ που σηκώθηκαν όρθιοι για να την επιβραβεύσουν.

Η Μαρία Ρεπούση είναι καθηγήτρια Ιστορίας και Ιστορικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ και μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής της «Γέφυρας»