Πολιτική τρύπα

Η επίθεση μπορεί να γίνει με αφορμή τον παιδίατρο του νοσοκομείου που παραιτήθηκε για να ανοίξει ιδιωτικό ιατρείο (και δεν υπάρχει στο συρτάρι κάποιος «αποθηκευμένος» που θα τον αντικαταστήσει άμεσα), μπορεί να γίνει με αφορμή τους «μετανάστες που φέρατε», το «Μακεδονικό», τα «αναδρομικά που δίνετε προεκλογικά», μπορεί να γίνει για το «ξεπούλημα του Ελληνικού», για οτιδήποτε. Ολα αντιστοιχούν σε μια προσωπική, απολύτως εξατομικευμένη δικαιοσύνη. Ολα αντιστοιχούν σε ένα κουκλόσπιτο, όπου ο καθένας, αν δεν κρύβει την πονηρία του, τουλάχιστον διαμορφώνει τον πολιτικό του μικρόκοσμο. Εναν μοναχικό κόσμο, ευεργετικό και ανακουφιστικό, που ξεχωρίζει τον δημιουργό του από τους άλλους, τους προδότες ή τους πουλημένους.

Ο «κουκλόσπιτος» κόσμος δεν έχει αντιφάσεις, δεν ενοχοποιεί τον δημιουργό και θαμώνα του, το αντίθετο, τον ανεβάζει σε μια σφαίρα τακτοποίησης και υπεροχής. Ο άλλος κόσμος, ο σκοτεινός, ο πέραν του κουκλόσπιτου, αποτελείται από τους «άλλους», τους μιασματικούς, ελλειμματικούς, ελάχιστους. Η καταφυγή στον κατασκευασμένο μικρόκοσμο, είναι το έσχατο όριο μιας διπλής πανωλεθρίας. Τρώω την κρίση και την οικονομική συντριβή και αντί να εκλογικεύσω, απλώς στεναχωριέμαι, οργίζομαι, μελαγχολώ. Αναθέτω στην τσαντίλα τη λύση του αινίγματος: πώς συνέβη αυτό σε μένα, πώς υπερβαίνω το αδιέξοδο;

Πρόκειται για μια κουρασμένη, συχνά απλώς θεαματική τσαντίλα – υποκατάστατο κάθε λογικής σκέψης. Ο πολίτης αναγκάζεται να επινοήσει μια «λύση», συνήθως μια ανέφελη και θνησιγενή πολιτική κατασκευή, όπου μπορεί να στεγάσει την ιδιοφυή και ακριβή υψηλοφροσύνη του.

Δεν είναι οι εκνευρισμοί των πολιτών ίδιοι. Διαφορετικός ο πρωτοφασίστας, άλλο ο ενσυνείδητος φασίστας, άλλο ο αριστεριστής, ο παραδοσιακός δεξιός, άλλο ο θεολογικά αριστερός, άλλο το αποπροσανατόλιστο μπαρόκ του Κέντρου. Διαφορετικό το πρόβλημα του υπερχρεωμένου, άλλο του εκπτωχευμένου, άλλο του ανέργου. Ομως η διανοητική κατασκευή του πολιτικού και ψυχολογικού κουκλόσπιτου, είναι μια κοινή τεχνική. Πολλοί θέλουν την εύκολη καταφυγή στη μακέτα, στο ομοίωμα, έναντι της βραστερής πραγματικότητας. Απαντούν έτσι και στον εαυτό τους. «Είμαι απέναντι», χωρίς να διατυπώνω την παραμικρή πρόταση, χωρίς επομένως να αναγκάζομαι να απολογηθώ για οτιδήποτε.

Κάτι τέτοιο είναι μια ελευθερία, η πιο δημοφιλής, η πιο εμπορική πολιτικά, η πιο εύπλαστη και αποδοτική επικοινωνιακά, είναι μια ακίνητη ελευθερία, μια αμετάβατη και αμετάκλητη ελευθερία, που παράγει την τεράστια πολιτική τρύπα, το κενό στην πατρίδα μας. Στη θέση της πολιτικής σύγκρουσης, οι ενδο-σφαγές, οι δια-σκοτωμοί, «να χάσει αυτός κι ας μη κερδίσω εγώ» κ.λπ. κ.λπ.

Σ’ αυτή την «ελευθερία» του άγραφου χαρτιού, της μη λύσης, της μη πρότασης, στην ελευθερία της αυτο-αθωωτικής τσαντίλας, συγκροτείται και η πολιτική σκηνή και η στρατηγική τραγωδία. Γιατί αυτό το φαινόμενο «κολακεύεται» στην επαγγελματική (και κυτταρικά καιροσκοπική) πολιτική, τα πολλά τελευταία χρόνια, αυτό διεγείρεται και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο ο πολίτης ψιλοβολεύεται, δεν παίρνει πολιτική θέση, δεν επενδύει, αλλά ζαπάρει. Ετσι δεν εναλλάσσεται η πολιτική γλώσσα, αλλά η πολιτική μάσκα.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Νομού Σάμου