Χαστούκι στον Ερντογάν η ήττα στην Αγκυρα

Τα τελευταία 16 χρόνια το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης δεν είχε χάσει καμία μεγάλη εκλογική μάχη στην Τουρκία. Μέχρι χθες. Το κυβερνών κόμμα έχασε από τον έλεγχό του την πρωτεύουσα Αγκυρα, σε ένα πλήγμα που δείχνει πως η οικονομική κατάσταση της χώρας υπονομεύει τη, μέχρι τώρα, παντοδυναμία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Την ίδια ώρα εξελισσόταν ένα θρίλερ στην Κωνσταντινούπολη με την διαφορά να είναι μόνο μερικές χιλιάδες ψήφοι.

Στην τουρκική πρωτεύουσα, νέος δήμαρχος θα είναι ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος της αντιπολίτευσης Μανσούρ Γιαβάς, ο οποίος συγκέντρωσε ποσοστό 50,6% έναντι 47,22% του υποψηφίου του κυβερνώντος κόμματος Μεχμέτ Οζασεκί. Στην Κωνσταντινούπολη η μάχη ήταν σκληρή με τον πρώην πρωθυπουργό και στενό συνεργάτη του Ερντογάν, Μπιναλί Γιλντιρίμ να διεκδικεί την νίκη με 48,74% έναντι 48,64% του υποψηφίου της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου. Ομως ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Κιλιτσντάρογλου να κάνει και εκείνος νικητήριες δηλώσεις.

Οι δημοσκοπήσεις επαληθεύθηκαν καθώς τον τελευταίο καιρό έδειχναν πως θα δοθεί σκληρή μάχη της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση για την Αγκυρα και την Κωνσταντινούπολη – με πιο πιθανή να ξεφύγει από τον έλεγχο του Ερντογάν την πρωτεύουσα. Το πλήγμα δεν απεφεύχθη, αν και θα ήταν σαφώς μεγαλύτερο εάν το ΑΚΡ χάσει και την Κωνσταντινούπολη. Δεν ήταν τυχαίο άλλωστε πως ο πρόεδρος Ερντογάν πήρε μέρος σε 100 προεκλογικές συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα, αλλά εστίασε στην Κωνσταντινούπολη τις τελευταίες ημέρες, όπου πήρε μέρος σε 14 συγκεντρώσεις μέσα σε ένα διήμερο.

Ο Ερντογάν περιέγραψε τις εκλογές αυτές ως «υπαρξιακή επιλογή» της Τουρκίας, κατηγορώντας τους αντιπάλους του ότι υποστηρίζουν τους τρομοκράτες που θέλουν να διαλύσουν τη χώρα. Μάλιστα, προειδοποίησε πως εάν ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης Μανσούρ Γιαβάς κερδίσει την Αγκυρα, τότε οι πολίτες της πρωτεύουσας «θα πληρώσουν βαρύ τίμημα». Οι αντίπαλοί του αρνούνται τις κατηγορίες καθώς και τον χαρακτηρισμό των αυτοδιοικητικών εκλογών ως θέματος επιβίωσης, λέγοντας πως ο Ερντογάν είναι που έχει φέρει τη χώρα στη σημερινή κατάσταση. «Τι θέμα επιβίωσης; Εκλέγουμε δημάρχους. Τι σχέση έχει αυτός με την επιβίωση του κράτους;» είπε ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε ομιλία στο Εσκισεχίρ. «Εάν απειλείται η επιβίωση της Τουρκίας, την ευθύνη έχει ο Ερντογάν».

Με την οικονομία να συρρικνώνεται έπειτα από μια νομισματική κρίση πέρυσι, κατά την οποία η λίρα έχασε περισσότερο από το 30% της αξίας της και η ανεργία ξεπέρασε το 20% αρκετοί ψηφοφόροι ήθελαν να τιμωρήσουν τον Ερντογάν. «Δεν θα πήγαινα να ψηφίσω, αλλά καθώς άκουγα πολύ κόσμο να παραπονιέται για τον Ερντογάν και το κόμμα του, είπα να πάω, μήπως τους δώσουμε ένα μάθημα. Υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια. Ολοι αγωνιζόμαστε» δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερ ο 47χρονος Χακάν, λίγο αφότου άσκησε το εκλογικό του δικαίωμα στην Αγκυρα.

Αυτή την εβδομάδα, καθώς οι Αρχές προσπαθούν να σταματήσουν την κατρακύλα της λίρας, ο Ερντογάν κατηγόρησε τις «επιθέσεις από τη Δύση» για τα οικονομικά προβλήματα της Τουρκίας, λέγοντας πως η χώρα θα τα ξεπεράσει μετά τις τοπικές εκλογές και τονίζοντας πως εκείνος είναι «το αφεντικό» της οικονομίας. «Ο στόχος πίσω από τις αυξημένες επιθέσεις προς τη χώρα μας πριν από τις εκλογές ήταν προκειμένου να μπλοκάρουν τον δρόμο για μια μεγάλη, ισχυρή Τουρκία» είπε ο Ερντογάν σε συγκέντρωση στην Κωνσταντινούπολη το Σάββατο.

Οι χθεσινές δημοτικές και περιφερειακές εκλογές στην Τουρκία ήταν οι πρώτες από τότε που ο Ερντογάν ανέλαβε τις αυξημένες προεδρικές εξουσίες πέρυσι και πολλοί τις θεωρούν ως ένα «δημοψήφισμα» για τον Ταγίπ πασά που κυριαρχεί στην πολιτική ζωή της χώρας τα τελευταία 16 χρόνια.

Πριν από τις εκλογές, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και το κόμμα IyI (Καλό) της Μεράλ Ακσενέρ προχώρησαν σε εκλογική συμμαχία για να σταθούν απέναντι στη συμμαχία του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) με τους εθνικιστές του Ντεβλέτ Μπαχτσελί. Το φιλοκουρδικό Κόμμα Δημοκρατίας των Λαών (ΗDP), τον αρχηγό του οποίου Σελαχατίν Ντεμιρτάς έχει φυλακίσει η κυβέρνηση με την κατηγορία της τρομοκρατίας, δεν έκανε εκλογική συμμαχία ούτε κατέβασε υποψηφίους για τη δημαρχία στην Κωνσταντινούπολη ή την Αγκυρα, γεγονός που θεωρείται ότι ευνόησε τους υποψηφίους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

To HDP αρνείται ότι έχει δεσμούς με το εκτός νόμου ΡΚΚ. Πριν από δύο χρόνια το κράτος πήρε τον έλεγχο των περίπου 100 δήμων στα βορειοανατολικά της χώρας που είχαν εκλέξει δημάρχους από το HDP.

Στην Προύσα προηγείται ο υποψήφιος του AKP Αλινούρ Ακτάς με ποσοστό 49,8%, ενώ στη Σμύρνη και την Αντάλια προηγούνται οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης Τουντς Σογέρ και Μουχιτίν Μποτζέκ. Στο Ντιγιάρμπακιρ προηγείται με διαφορά, με ποσοστό 57,97%, ο υποψήφιος του φιλοκουρδικού κόμματος Αντνάν Σελτζούκ Μιζρακλί. Σύμφωνα με τα ανεπίσημα αποτελέσματα το κυβερνων κόμμα παίρνει 16 μητροπολιτικούς και 25 δήμους πόλεων, ενώ το Ρεπουμπλικανικό 10 μητροπολιτικούς και 10 δήμους πόλεων.

Παρά τα μέτρα ασφαλείας και την κινητοποίηση περισσότερων από 553.000 αστυνομικών και στρατιωτικών, οι εκλογές αμαυρώθηκαν για άλλη μία φορά από επεισόδια στα νοτιοανατολικά και στην Κωνσταντινούπολη. Στη Μαλάτια ένοπλος πυροβόλησε και σκότωσε δύο μέλη του μικρού ισλαμιστικού Κόμματος Ευδαιμονίας. Στο Ντιγιάρμπακιρ δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν αφού δέχτηκαν επίθεση με μαχαίρι κατά τη διάρκεια καβγά μεταξύ αντίπαλων υποψηφίων.