Τρεις αναμετρήσεις – ανεμοδείκτες

Είναι τρεις εκλογικές αναμετρήσεις που θα λειτουργήσουν ως ανεμοδείκτες. Τρεις εκλογές που γίνονται κοντά μας, σε περιοχές που μας αφορούν άμεσα, εν μέσω εξελίξεων και γεωπολιτικών ζυμώσεων. Και θα πραγματοποιηθούν όλες μέσα στον επόμενο μήνα. Η αρχή γίνεται αύριο με τις τοπικές εκλογές στην Τουρκία, που για πρώτη φορά φέρνουν την κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν στο χείλος της απώλειας των δύο σημαντικότερων δήμων της χώρας – της Αγκυρας και της Κωνσταντινούπολης. Με τις επόμενες εκλογές να γίνονται στην Τουρκία έπειτα από τέσσερα χρόνια, αυτές οι κάλπες μπορούν να διαμορφώσουν εκ βάθρων το πολιτικό σκηνικό, την ώρα μάλιστα που η οικονομία περνά δύσκολες ώρες.

Λίγο πιο νότια, στο Ισραήλ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση, ενώ κατηγορείται για αλεπάλληλα σκάνδαλα και την ώρα που ένας στρατηγός προσπαθεί να φτιάξει έναν νέο πόλο στο κομματικό σκηνικό. Από την Ουάσιγκτον, ο πρόεδρος Τραμπ παρεμβαίνει αναγνωρίζοντας την ισραηλινή κυριαρχία στα Υψώματα του Γκολάν, ρίχνοντας και άλλο λάδι στη φωτιά της Μέσης Ανατολής. Τέλος, στην άλλη άκρη της Μεσογείου, οι Ισπανοί ψηφίζουν για τρίτη φορά τα τελευταία τριάμισι χρόνια και όλα δείχνουν πως θα επικυρώσουν το τέλος του δικομματισμού, σ’ ένα πολιτικό τοπίο κατακερματισμένο όπου για άλλη μια φορά θα γίνουν λεπτές ασκήσεις ισορροπίας για να δημιουργηθεί κυβέρνηση.

ΤΟΥΡΚΙΑ
ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 31 Μαρτίου 2019
Αύριο η μεγάλη μάχη σε Κωνσταντινούπολη και Αγκυρα

Στις μεγάλες πόλεις και μάλιστα στις δύο στις οποίες κυβερνά το κόμμα του προέδρου Ερντογάν από το 1994, δηλαδή την Κωνσταντινούπολη και την Αγκυρα, θα δοθεί αύριο η μεγάλη μάχη στο πλαίσιο των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών που διεξάγονται στην Τουρκία. Στην πρωτεύουσα ο κόσμος φαίνεται διχασμένος με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν ελαφρύ προβάδισμα στον υποψήφιο του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος της αντιπολίτευσης Μανσούρ Γιαβάς. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η αντιπολίτευση προηγείται στην Αττάλεια και τα Αδανα και έχει εξασφαλίσει τη Σμύρνη. Εάν χαθεί και η Αγκυρα το πλήγμα θα είναι μεγάλο για το κυβερνών κόμμα, εάν όμως χαθεί η Κωνσταντινούπολη, κάτι που θεωρείται πιθανό, το πλήγμα θα είναι τεράστιο για τον ίδιο τον Ερντογάν που συνηθίζει να λέει ότι «όποιος κερδίζει την Κωνσταντινούπολη κερδίζει την Τουρκία». Η μάχη προβλέπεται σκληρή μεταξύ του υποψήφιου του κυβερνώντος κόμματος και πρώην πρωθυπουργού Μπιναλί Γιλντιρίμ και του Εκρέμ Ιμάμογλου της αντιπολίτευσης. Ο Ερντογάν θεωρεί προπύργιό του την πόλη στην οποία διετέλεσε δήμαρχος και υπάρχουν αναλυτές που θεωρούν πως εάν η αντιπολίτευση κερδίσει την Κωνσταντινούπολη θα ισοδυναμεί με πολιτικό σεισμό που μπορεί να ανοίξει τη συζήτηση ακόμα και για πρόωρες εκλογές.
Εάν ο Ταγίπ Ερντογάν περάσει τις αυριανές εκλογές χωρίς σημαντικές απώλειες, έχει ανοιχτό πολιτικό ορίζοντα μπροστά του, καθώς η επόμενη εκλογική αναμέτρηση (προεδρικές και βουλευτικές εκλογές, ταυτόχρονα) είναι καθορισμένες για το 2023 – έχει δηλαδή τέσσερα χρόνια χωρίς κάλπες. Πολλά βέβαια θα εξαρτηθούν από την οικονομική κρίση, την πορεία του πληθωρισμού και τις επενδύσεις που, προς το παρόν, δείχνουν παγωμένες.

Και η σχέση της Τουρκίας με την Ευρώπη; Πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επικαλούμενο τις συνεχείς παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, υιοθέτησε ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα που ζητά από την ΕΕ να διακόψει τις διαπραγματεύσεις με την Αγκυρα για την ένταξη της Τουρκίας στην Ενωση. Η συμβολική ψηφοφορία δεν θα οδηγήσει στο τέλος της διαδικασίας ένταξης. Αποτελεί όμως ένα ξεκάθαρο σημάδι ότι Τουρκία και ΕΕ βρίσκονται σε αδιέξοδο με τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις να είναι ουσιαστικά ανενεργές από το 2007.
Ο πρόεδρος Ερντογάν είναι προφανές ότι χρησιμοποιεί την ενταξιακή διαδικασία μόνο για να κινητοποιεί τους ψηφοφόρους του. Μόλις πριν από μία εβδομάδα, υποστηρικτές του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ διακήρυξαν ότι το κάλεσμα για προσευχή από τα τεμένη όλης της χώρας θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως η εκ νέου πρόθεση της Τουρκίας να κατακτήσει τη Βιέννη. Αφήνοντας στην άκρη τις υπερβολές, τέτοιου είδους εξελίξεις τονίζουν το γεγονός πως η ένταξη στην ΕΕ δεν αποτελεί πλέον στρατηγικό στόχο για την Τουρκία, αλλά απλά ένα ακόμα πολιτικό εργαλείο της κυβέρνησης Ερντογάν για να κινητοποιεί ψηφοφόρους.
Δεν είναι τυχαίο πως ο Ταγίπ Ερντογάν χρησιμοποίησε την αντιευρωπαϊκή ατζέντα σε όλη την προεκλογική εκστρατεία που ολοκληρώνεται σήμερα για τις αυριανές τοπικές εκλογές στη χώρα του. Οι επιθέσεις ήταν διαρκείς με στόχο να συσπειρώσει τους οπαδούς του, παρότι γνωρίζει πολύ καλά πως όλα αυτά προσθέτουν και άλλα εμπόδια στον δρόμο της Τουρκίας προς την ΕΕ.

ΙΣΡΑΗΛ
ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 9 Απριλίου 2019
Θα αντέξει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου το βάρος των σκανδάλων;

Oι στρατηγοί με τις επίσημες στολές τους εμφανίζονται στην οθόνη να διοικούν στρατεύματα, να πιλοτάρουν αεροσκάφη ή να διασχίζουν την έρημο πάνω σε τανκς. Κάπως έτσι ξεκινά το προεκλογικό σποτ του νέου κεντρώου κόμματος «Γαλάζιο και Λευκό», το οποίο δημιούργησαν τρεις στρατηγοί του ισραηλινού στρατού προκειμένου να εκδιώξουν από την εξουσία τον συντηρητικό πρωθυπουργό Μπεναμίν Νετανιάχου. Σουρεαλιστικό, σχολιάζουν τα ΜΜΕ της χώρας, παρόλο που δύο πρώην επικεφαλής του γενικού επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, ο Γιτζάκ Ράμπιν και ο Εχούντ Μπαράκ, διετέλεσαν πρωθυπουργοί. Σουρεαλιστικό, αλλά αυτή τη στιγμή το κόμμα «Γαλάζιο και Λευκό» προηγείται του κυβερνώντος Λικούντ στις δημοσκοπήσεις για τις εκλογές της 9ης Απριλίου.
Ο Νετανιάχου όμως φαίνεται να αντέχει. Διεξάγει έντονη προεκλογική εκστρατεία, παρότι ο γενικός εισαγγελέας της χώρας τον περασμένο μήνα ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να ασκήσει εις βάρος του διώξεις για διαφθορά και απάτη – κάτι που έχει βαρύνει ιδιαίτερα το πολιτικό κλίμα. Ο 69χρονος πολιτικός βρίσκεται στην εξουσία από το 2005 και τώρα διεκδικεί την τέταρτη συνεχόμενη θητεία του. Σαν να μη φτάνουν αυτά τα σκάνδαλα, πριν από λίγες ημέρες έγινε γνωστό ότι η γερμανική δικαιοσύνη, έπειτα από αίτημα της ισραηλινής, ερευνά την πώληση το 2017 τριών στρατιωτικών υποβρυχίων στο Ισραήλ. Η συναλλαγή για την αγορά όπλων από τη γερμανική βιομηχανία ThyssenKrupp αφορά το ποσό των 2 δισ. δολαρίων και περιβάλλεται από υποψίες για διαφθορά πολλών συνεργατών του Νετανιάχου.
Ο «Μπι Μπι», όπως είναι γνωστός στο Ισραήλ, απαντά σε όλα αυτά με επιθετική ρητορική και αντιγράφει τον φίλο του Ντόναλντ Τραμπ εξαπολύοντας μύδρους εναντίον δημοσιογράφων και ΜΜΕ που «δεν επιθυμούν το καλό της χώρας». Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο Τραμπ αποφάσισε να του κάνει «δώρο» αναγνωρίζοντας την ισραηλινή κατοχή στα Υψώματα του Γκολάν.

Μπορεί το συντηρητικό Λικούντ να μην έρθει πρώτο σε ψήφους, πρωθυπουργός όμως θα αναδειχθεί εκείνος που μπορεί να κλείσει καλύτερες πολιτικές συνεργασίες με μικρότερα κόμματα. Η αλήθεια είναι πως ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει αυτή τη φορά έναν διαφορετικό αντίπαλο. Ο Μπένι Γκαντζ, ένας από τους τρεις στρατηγούς, πρώην αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ, έχει εκτός από τη στρατιωτική πείρα και άψογη εικόνα, που δεν έχει αμαυρωθεί από σκάνδαλα.
Ακόμα κι έτσι, οι ειδικοί προβλέπουν ότι θα δοθεί σκληρή μάχη για τη δημιουργία της επόμενης κυβέρνησης. Ο Γκαντζ θα πρέπει να φτιάξει ένα συνασπισμό με κεντρώα και αριστερά κόμματα, όμως πριν από λίγες ημέρες η εκλογική επιτροπή της χώρας απέκλεισε ένα αραβικό κόμμα ενώ έδωσε το «πράσινο φως» για τη συμμετοχή δύο ακροδεξιών πολιτικών του κόμματος Εβραϊκή Ισχύς. Αυτό μπορεί να γείρει την πλάστιγγα σε όφελος του Νετανιάχου. Ούτως ή άλλως, τις ημέρες που απομένουν ο Γκαντζ είναι αποφασισμένος να τις μετατρέψει σε ένα δημοψήφισμα για τον χαρακτήρα του παλαίμαχου πολιτικού. Ομως ακόμα και αν κερδίσει ο Νετανιάχου θα αντιμετωπίσει επίμονα ερωτήματα για την ικανότητά του να κυβερνήσει εν μέσω τόσων σκανδάλων. Απ’ ό,τι φαίνεται τίποτα δεν θα τελειώσει με τις εκλογές της 9ης Απριλίου.

ΙΣΠΑΝΙΑ
ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 28 Απριλίου 2019
Ο Πέδρο Σάντσεθ και το κατακερματισμένο τοπίο της Ιβηρικής

Στα τέλη του μήνα προσέρχονται στις κάλπες οι Ισπανοί, καθώς η κυβέρνηση μειοψηφίας του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ δεν άντεξε πολύ. Οι κάλπες της 28ης Απριλίου θα είναι η τρίτη εκλογική αναμέτρηση στην Ισπανία τα τελευταία 3,5 χρόνια. Ομως το πολιτικό τοπίο στην ιβηρική χώρα φαίνεται ότι παραμένει κατακερματισμένο, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι και η επόμενη μέρα δεν θα είναι εύκολη για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το συμπέρασμα είναι αβίαστο: ο δικομματισμός που κυριαρχούσε στην Ισπανία πολλά χρόνια έχει τελειώσει οριστικά.
Ο Σάντσεθ που βρισκόταν στην κυβέρνηση από τον περασμένο Ιούνιο όταν κέρδισε μια πρόταση μομφής που είχε καταθέσει εναντίον της κυβέρνησης του συντηρητικού πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι, αναγκάστηκε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές καθώς δεν μπόρεσε να περάσει από τη Βουλή τον προϋπολογισμό του 2019.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως το Σοσιαλιστικό Κόμμα προηγείται με 27,1% των ψήφων και βρίσκεται περίπου 8 ποσοστιαίες μονάδες μπροστά από το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα που φέρεται να συγκεντρώνει 19,3% των ψήφων. Οι κεντροδεξιοί Ciudadanos ακολουθούν με 17,7% και φαίνεται ότι θα αυξήσουν τη δύναμή τους. Τα νέα είναι άσχημα για τη συμμαχία των Podemos με την Ενωμένη Αριστερά που δεν δείχνει να ξεπερνάει το 12% – χάνει 9 ποσοστιαίες μονάδες, με έναν στους πέντε ψηφοφόρους του να διαρρέει προς το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Αντίθετα το ακροδεξιό Vox φαίνεται ότι θα κάνει μια εντυπωσιακή είσοδο στη Βουλή με 10,2% – εάν τα ποσοστά επαληθευθούν και το Vox κερδίσει 31 έδρες, θα είναι η πρώτη φορά μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στα τέλη της δεκαετίας του 1970 που η Ακρα Δεξιά θα έχει εκπροσώπηση στο Κοινοβούλιο.
Επειδή κανένα από τα δύο μεγάλα κόμματα δεν φαίνεται ικανό να συγκεντρώσει την πλειοψηφία και να σχηματίσει αυτόνομα κυβέρνηση, ο νικητής θα χρειασθεί την υποστήριξη μικρότερων κομμάτων που δρουν κυρίως σε τοπικό επίπεδο. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως μόνο δύο επιλογές υπάρχουν για μια σταθερή κυβέρνηση: η μία είναι η ίδια συμμαχία των κομμάτων που έριξαν την κυβέρνηση Ραχόι τον περασμένο Μάιο. Τότε οι Σοσιαλιστές στηρίχθηκαν από τη συμμαχία των Unidos Podemos και από εθνικιστικά κόμματα της Χώρας των Βάσκων, της Βαλένθια, των Καναρίων Νήσων και της Καταλωνίας.

Η άλλη επιλογή είναι μια συμφωνία μεταξύ των Σοσιαλιστών και των Ciudadanos, ένα από τα νέα κόμματα που προέκυψαν από τη μακρά οικονομική κρίση στην Ισπανία. Ομως αυτή τη στιγμή, μια τέτοια συνεργασία φαίνεται μάλλον απίθανη. Τον προηγούμενο μήνα, οι ηγέτες των Ciudadanos έλεγαν πως μετεκλογικά δεν θα μπουν σε καμία διαπραγμάτευση με τον Πέδρο Σάντσεθ, ως διαμαρτυρία για τις προσπάθειες του πρωθυπουργού να συνομιλήσει «με εκείνους που διέπραξαν πραξικόπημα στην Καταλωνία», εννοώντας τη μονομερή διακήρυξη ανεξαρτησίας της τοπικής κυβέρνησης στη Βαρκελώνη στα τέλη του 2017.
Οι προβλέψεις παγιώνουν το τέλος του δικομματισμού, ένα σύστημα που άρχισε να καταρρέει το 2015 με την εμφάνιση κομμάτων διαμαρτυρίας όπως οι Podemos και οι Ciudadanos. Οπως έχουν τώρα τα αποτελέσματα, η Αριστερά (με τους Σοσιαλιστές και τους Unidos Podemos) και η Δεξιά (με το Λαϊκό Κόμμα, τους Ciudadanos και το Vox) συγκεντρώνουν από 162 έδρες, δηλαδή και στις δύο πλευρές λείπουν 14 έδρες για την πλειοψηφία.