Το τυφλό σημείο των συνομιλιών για το εμπόριο

Οι διαπραγματεύσεις για την επίλυση της εμπορικής σύγκρουσης Κίνας – Αμερικής έχουν μέχρι στιγμής εστιασθεί στη σόγια, στο φυσικό αέριο και σε μια ποικιλία εμπορευμάτων και μεταποιημένων προϊόντων. Παρ’ όλα αυτά, δεν γίνεται λόγος για όλο και σημαντικότερο στοιχείο του αμερικανικού και παγκόσμιου εμπορίου: τις υπηρεσίες.

Αν και οι ΗΠΑ έχουν μεγάλο εμπορικό έλλειμμα σε αγαθά, διατηρούν σημαντικό διμερές πλεόνασμα σε υπηρεσίες με πολλούς από τους κορυφαίους εμπορικούς εταίρους της, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας. Σε πραγματικούς (διορθωμένους ως προς τον πληθωρισμό) όρους, το συνολικό πλεόνασμα των υπηρεσιών στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 145% μεταξύ 2000 και 2016 και οι υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν σήμερα το 70% περίπου του ΑΕΠ και το 71% της απασχόλησης στις ΗΠΑ, υπερβαίνοντας κατά πολύ το ποσοστό απασχόλησης στα μεταποιημένα αγαθά.

Παρομοίως, σε παγκόσμιο επίπεδο, η πώληση υπηρεσιών αυξήθηκε κατά 60% ταχύτερα από το εμπόριο αγαθών κατά την τελευταία δεκαετία.  Ορισμένοι, μάλιστα, τύποι εμπορίου υπηρεσιών (υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και τεχνολογίας της πληροφορίας, υπηρεσίες μεταξύ επιχειρήσεων και τέλη πνευματικής ιδιοκτησίας) υπερέβησαν ακόμη περισσότερο την αύξηση αυτή στις πωλήσεις.

Το επόμενο κύμα τεχνολογικής καινοτομίας θα διευρύνει σημαντικά το φάσμα των διασυνοριακών υπηρεσιών που προσφέρονται. Τα υπερσύγχρονα δίκτυα 5G, η εικονική πραγματικότητα και η προηγμένη ρομποτική θα επιτρέψουν τις εικονικές αίθουσες διδασκαλίας και την παροχή απομακρυσμένων υπηρεσιών που κυμαίνονται από τη χειρουργική επέμβαση μέχρι τη συντήρηση του βιομηχανικού εξοπλισμού. Πολλοί παραγωγοί αγαθών ήδη προσφέρουν συναφείς υπηρεσίες από το σπίτι σε πελάτες τους παγκοσμίως, όπως συντήρηση και εξυπηρέτηση μετά την πώληση, ενώ οι εταιρείες λογισμικού προσφέρουν προϊόντα μέσω του cloud.

Στον σημερινό κόσμο, οι διασυνοριακές ροές υπηρεσιών είναι ήδη πολύ μεγάλες για να αγνοηθούν – και αυξάνονται γρήγορα. Ηρθε η ώρα οι εμπορικές μετρήσεις και οι διαπραγματεύσεις να το λάβουν αυτό υπόψη. Καθώς οι κυβερνήσεις αξιολογούν τις εξωτερικές τους ισορροπίες και τις ανταγωνιστικές τους θέσεις, επιβάλλουν εμπορικές συμφωνίες και θέτουν ατζέντες πολιτικής, πρέπει να κοιτάξουν πέρα από τη μεταποίηση και τη γεωργία. Οι υπηρεσίες – οι οποίες είναι πιθανό να γίνουν ακόμη πιο σημαντικές πηγές απασχόλησης και εμπορίου, καθώς ο αυτοματισμός εξακολουθεί να υποκαθιστά τους ανθρώπινους εργαζόμενους στην παραγωγή αγαθών – έχουν επίσης σημασία.

Η Λόρα Τάισον είναι πρώην πρόεδρος της ομάδας οικονομικών συμβούλων του αμερικανού προέδρου. Είναι καθηγήτρια στη Haas School of Business στο University of California, Berkeley.
Η Σούζαν Λουντ είναι στέλεχος της McKinsey & Company και ηγέτιδα στο McKinsey Global Institute.