Το ιστορικό Α/Τ «Βέλος»

Κύριε Διευθυντά,
Στις 22 Απριλίου 1991, στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, είχε γίνει μια σεμνή τελετή, στην οποία παρευρέθησαν όλοι οι διατελέσαντες κυβερνήτες (εν ενεργεία και εν αποστρατεία) του αντιτορπιλικού (Α/Τ «Βέλος»), μεταξύ των οποίων και ο ηρωικός και αείμνηστος κυβερνήτης του, ναύαρχος Νίκος Παππάς, που μαζί με τους αξιωματικούς του και το ηρωικό πλήρωμά του τον Μάιο του 1973 έδωσε, στο πλαίσιο του ηρωικού κινήματος του Ναυτικού, το τελειωτικό χτύπημα στην τότε χούντα. Αυτή η συνάθροιση σκοπό είχε να αποχαιρετήσουν το «πλοίο τους» και να του δώσουν συμβολικά τον τελευταίο ασπασμό, μια και η τότε ηγεσία του ΥΠΕΘΑ είχε αποφασίσει να το «ενταφιάσει», μαζί με την ένδοξη αντιδικτατορική ιστορία του, σε κάποια απόμερη προβλήτα του Ναυστάθμου της Σούδας, δίπλα σε άλλα ξεχασμένα πλοία, έτοιμα για διάλυση. Τελικά, με παρεμβάσεις όλων των δημοκρατικών πλευρών και με πρωτοστάτη τον αείμνηστο κυβερνήτη του, ναύαρχο Νίκο Παππά, απετεύχθη αυτή η εγκληματική ενέργεια.
Η συνέχεια είναι γνωστή. Το Α/Τ «Βέλος» ήλθε στη μαρίνα Φλοίσβου, πλησίον του θρυλικού Θ/Κ «Αβέρωφ», και έγινε και αυτό ζωντανό ναυτικό μουσείο για να θυμίζει στις επερχόμενες γενεές τους αγώνες του Ναυτικού μας για την επαναφορά της δημοκρατίας στη χώρα μας. Εδώ και δύο χρόνια το ιστορικό Α/Τ «Βέλος» ευρίσκεται στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας για συντήρηση, ενέργεια που παλαιά δεν υπερέβαινε σε χρόνο τους 2-3 μήνες.
Η μακροχρόνια απομάκρυνσή του από τον ειδικό θαλάσσιο χώρο της μαρίνας Φλοίσβου, όπου ελλιμενίζετο πλησίον του Θ/Κ «Αβέρωφ» και του αντιγράφου της αρχαίας αθηναϊκής τριήρους, συμβαίνει για πρώτη φορά από το 1991, μετά τη διάσωσή του και δημιουργία του σε ζωντανό ναυτικό μουσείο.
Στον αέρα πλανώνται διάφορες περίεργες φήμες σχετικά με αυτήν τη μακροχρόνια απομάκρυνσή του από τον Φλοίσβο, από τη φυσική του θέση, απομάκρυνση που έχει ως συνέπεια τη μη δυνατότητα επίσκεψής του από όλους, και ειδικά από τους νέους μας, οι οποίοι θα μπορούσαν να δουν ζωντανά το ιστορικό πλοίο που μαζί με όλους τους άλλους αξιωματικούς του ηρωικού κινήματος του Ναυτικού συνέβαλε και αυτό στην επαναφορά της δημοκρατίας, γιατί αυτή η κίνηση κατόρθωσε να αφυπνίσει τη διεθνή συνείδηση, καταδεικνύοντας την τότε ελληνική πραγματικότητα. Εάν αυτή η μακροχρόνια απουσία του από τον Φλοίσβο οφείλεται σε έλλειψη κονδυλίων, υπάρχει τρόπος να βρεθούν χρήματα, όπως έγινε με το Θ/Κ «Αβέρωφ». Εάν πάλι οφείλεται σε άλλη περίεργη σκοπιμότητα, θεωρώ σκόπιμο να μνημονεύσω τους στίχους «Τ’ αντρειωμένου τ’ άρματα δεν πρέπει να κρεμιούνται, μόν’ πρέπει τους στην εκκλησιά κι εκεί να λειτουργούνται…». Ο νυν ΥΕΘΑ ναύαρχος Αποστολάκης, που το Α/Τ «Βέλος» ήταν το πρώτο του πλοίο στο οποίο υπηρέτησε αμέσως μετά την αποφοίτησή του από τη ΣΝΔ, έχει υποχρέωση να επιληφθεί αυτού του δυσάρεστου γεγονότος, γιατί είναι οδυνηρό ένα ζωντανό κομμάτι της σύγχρονης Ιστορίας μας, το Α/Τ «Βέλος», ενώ το 1991 διεσώθη και αξιοποιήθηκε, τώρα να κινδυνεύει να παροπλισθεί μαζί με την ένδοξη ιστορία του, ενταφιάζοντας μαζί του και την ηρωική αντίδραση του κυβερνήτη του το 1973, ναυάρχου Νίκου Παππά.
Αντιναύαρχος (ε.α.) Παναγιώτης Καραμανώλης
Κυβερνήτης του Α/Τ «Βέλος», 1983-1985

Για το άρθρο «Εθνική Αορτή» (23/3/2019)

Κύριε Διευθυντά,
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο αρθρογράφος σας γράφει εξαιρετικά, και ας είναι γνωστός κυρίως ως πολιτικός. Ωστόσο, ως προς την ουσία, στο τελευταίο του άρθρο έπεσε έξω. Οι περισσότεροι ιστορικοί δεν υποστηρίζουν ότι το ελληνικό κράτος οφείλει την ύπαρξή του στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Καταρχήν, η διπλωματική μεταστροφή της κυρίαρχης δύναμης, της Αγγλίας, έγινε όταν οι Ρώσοι υπέγραψαν τη Συνθήκη του Ακερμαν με τους Οθωμανούς, αφού οι τελευταίοι είχαν υποχρέωση, κατά τους Αγγλους, να εμποδίζουν την κάθοδο της Ρωσίας και όχι να υπογράφουν συνθήκες μαζί της. Σε αντίθεση με αυτά που γράφει ο αρθρογράφος, η Ελληνική Επανάσταση δεν ήταν απλώς μια ηρωική εξέγερση, αλλά σύμφωνα με τους Οθωμανούς, όπως αποκαλύπτεται από τα αρχεία τους, ένας κανονικός πόλεμος. Οι Ελληνες επίσης ουδέποτε ηττήθηκαν ολοκληρωτικά, αν και μετά την κάθοδο του Ιμπραήμ πράγματι υπέστησαν μια σειρά ηττών. Ωστόσο, μετά την ήττα στο Μεσολόγγι η Γ’ Εθνική Συνέλευση, σε διακήρυξη που απευθύνει στις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις, ήδη δηλώνει την ομόφωνη απόφαση του έθνους να πολεμήσει μέχρις εσχάτων και αποκρούει κάθε υποτέλεια προς τους Τούρκους. Αλλωστε, είκοσι ημέρες πριν από το Ναυαρίνο, ελληνικά πλοία με τη βοήθεια και των συμμάχων τους καταναυμαχούν στον κόλπο της Ιτέας ένα τμήμα του τουρκικού στόλου και το καταβυθίζουν, εξαγριώνοντας τον Ιμπραήμ, που σε αντίποινα κατακαίει την Πελοπόννησο. Ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος είχε εγκλεισθεί στο Ναυαρίνο και δεν τολμούσε να ξεμυτίσει λόγω του φόβου των ελληνικών και συμμαχικών ναυτικών δυνάμεων. Οι Σύμμαχοι θέλουν την απομάκρυνσή του επειδή δεν μπορούν να ανεχτούν μία μόνο δύναμη, αυτή του Mehmed Ali, να κατέχει Πελοπόννησο, Κρήτη και Αίγυπτο και επομένως να ελέγχει την Ανατολική Μεσόγειο. Η ναυμαχία δεν έγινε από τυχαίο γεγονός, αλλά ήταν αποτέλεσμα του παιγνίου της ατολμίας με το οποίο οι Σύμμαχοι επεδίωξαν να εκδιώξουν τον εχθρικό στόλο χωρίς ναυμαχία. Πάντως οι δυνάμεις του Ιμπραήμ δεν εγκατέλειψαν την Πελοπόννησο μετά την καταστροφική για αυτούς ναυμαχία, αλλά χρειάστηκαν η μετάβαση του Codrington στην Αλεξάνδρεια και η συνομολόγηση με τον Mehmed Ali, έναντι ανταλλαγμάτων εναντίον του Σουλτάνου, της Συνθήκης της Αλεξάνδρειας (1828), για να αποσυρθούν τελικά τα στρατεύματα του Ιμπραήμ. Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα νίκησε σε όλους τους πολέμους της χάρη και στη βοήθεια των συμμάχων της. Θα πρότεινα κι εγώ στον αρθρογράφο ένα βιβλίο, την «Ελληνική Μεταβολή του 1821» (2018), που παρουσιάζει σφαιρικά, με τη συμπερίληψη και τουρκικών πηγών, την πολιτική και διπλωματική ιστορία της εποχής.
Βασίλης Μούτσογλου
Πρέσβης ε.τ.