Γιατί δεν μπορεί να γίνει τζαμί η Αγία Σοφία

Μπλόκο στήνει η UNESCO στις προκλητικές επιδιώξεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος τις τελευταίες ημέρες απειλεί να μετατρέψει την Αγία Σοφία από μουσείο σε τζαμί υπό το πρόσχημα της ελεύθερης εισόδου.

Πηγές της UNESCO τόνιζαν χθες – στέλνοντας αυστηρό μήνυμα στον τούρκο πρόεδρο – πως οποιαδήποτε αλλαγή σε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς απαιτεί την έγκριση της αρμόδιας επιτροπής του οργανισμού. Αν μια χώρα έχει υπογράψει τη σύμβαση και επιθυμεί να αλλάξει το όνομα ή τον χαρακτήρα ενός μνημείου, έλεγαν χαρακτηριστικά, θα πρέπει να υποβάλλει την πρότασή της προς έγκριση στην επιτροπή. Μία αλλαγή του καθεστώτος ενός μνημείου που είναι χαρακτηρισμένο «Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς» της UNESCO δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση. Κάθε χώρα στην οποία βρίσκεται ένα τέτοιο μνημείο – όπως στην προκειμένη περίπτωση η Αγία Σοφία στην Τουρκία – είναι υποχρεωμένη να το σέβεται. Η ιστορική περιοχή της Κωνσταντινούπολης, μαζί με την Αγία Σοφία, είχε μπει στη σχετική λίστα των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO το 1985. Συνεπώς, μόνον μέσα από μια μετωπική σύγκρουση με τον ΟΗΕ, καθώς η UNESCO είναι ο εκπαιδευτικός, επιστημονικός και πολιτιστικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών, θα μπορούσε η Αγκυρα να προβεί σε κινήσεις που θα αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της Αγίας Σοφίας.

ΑΝΤΙΠΟΙΝΑ ΣΤΟΝ… ΤΡΑΜΠ. Χθες ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προχώρησε ακόμη περισσότερο την απειλή του για την Αγία Σοφία, αφού σε ομιλία του στην Τραπεζούντα υποστήριξε ότι θα τη μετατρέψει σε μουσουλμανικό τέμενος ως… αντίποινα στον Ντόναλντ Τραμπ. «Μετά τις εκλογές θα επαναφέρουμε το πραγματικό καθεστώς της Αγίας Σοφίας. Τι σημαίνει αυτό; Θα αλλάξουμε το στάτους από μουσείο σε τέμενος. Αυτήν τη στιγμή ο Τραμπ ανακοινώνει ότι η Ιερουσαλήμ είναι πρωτεύουσα (του Ισραήλ). Ετσι δεν είναι; Παραχωρεί τα υψίπεδα του Γκολάν στον κατακτητή. Θα πάρετε την απάντηση από την Τουρκία».

Η πρώτη φορά που ο τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε στην πρόθεσή του να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί ήταν στις 24 Μαρτίου κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής του συνέντευξης. Είχε πει τότε πως η τουρκική κυβέρνηση μπορεί να αλλάξει το καθεστώς που τη διέπει, προκειμένου ο κόσμος να μπορεί να την επισκέπτεται δωρεάν. «Οι τουρίστες όλων των δογμάτων σήμερα μπορούν να επισκεφθούν δωρεάν το Μπλε τζαμί που βρίσκεται δίπλα. Μπορούμε να κάνουμε το ίδιο και με την Αγία Σοφία».

Σημειώνεται πως αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία προχωράει σε προκλήσεις για την Αγία Σοφία που είναι αναγνωρισμένο μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Το 2016 μέσα στην Αγία Σοφία είχε γίνει ανάγνωση του Κορανίου σε απευθείας μετάδοση. Μάλιστα, τότε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε διαμαρτυρηθεί στην Ουνέσκο.

Την ίδια ώρα η Αγκυρα επιμένει να προκαλεί στο Αιγαίο, αφού χθες σημειώθηκε μπαράζ παραβιάσεων και υπερπτήσεων σε ελληνικά νησιά από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη. Υστερα από την προκλητική απόπειρα παρενόχλησης του στρατιωτικού ελικοπτέρου που μετέφερε τον πρωθυπουργό στο Αγαθονήσι, χθες τουρκικά F-16 πέταξαν τρεις φορές πάνω από ελληνικά νησιά. Στις 12.20 πάνω από το Φαρμακονήσι, στις 13.16 ξανά πάνω από το Φαρμακονήσι – και μάλιστα σε αρκετά χαμηλό ύψος στα 4.500 πόδια – και στις 13.19 πάνω από το Αγαθονήσι.

Τον φετινό Μάρτιο έχουν καταγραφεί έξι υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών και από την αρχή του χρόνου συνολικά έχουν φτάσει τις 13, όταν το πρώτο τρίμηνο του 2018 είχαν σημειωθεί σχεδόν οι μισές, 7. Συνολικά χθες οι παραβιάσεις – σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ – έφτασαν τις 42, ενώ υπήρξαν και 4 εικονικές αερομαχίες με ελληνικά μαχητικά που έσπευσαν να αναχαιτίσουν τα τουρκικά αεροπλάνα.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΕΝΟ ΤΟ «ΠΕΝΤΑΓΩΝΟ». Με βάση αυτή τη συμπεριφορά της Αγκυρας η προσπάθεια για επανεκκίνηση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης είναι σαν να μην έχει γίνει ποτέ. Ανώτατες στρατιωτικές πηγές του «Πενταγώνου» έλεγαν χθες στα «ΝΕΑ» πως είναι προβληματισμένες, καθώς η Τουρκία όχι μόνο δεν δείχνει καμία διάθεση για αποκλιμάκωση της έντασης «αλλά αντίθετα ανεβάζει τους τόνους με προκλητικές ενέργειες». Μάλιστα, την παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, «η οποία αντιμετωπίζεται από τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα» στηλίτευσε και ο υπουργός Αμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης από τη Νέα Υόρκη, κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε εκδήλωση του American Jewish Committee.