Το σταυροδρόμι

Hταν κάποτε μια βαθιά συντηρητική χώρα. Καθολική, παραδοσιακή, απαγόρευε τις αμβλώσεις εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις και έβλεπε τους ομοφυλόφιλους με μισό μάτι. Στα βόρεια σύνορά της είχε ένα ισχυρό αντάρτικο πόλης που κάποια στιγμή απέκτησε χαρακτηριστικά τρομοκρατικής οργάνωσης. Κι όταν νόμιζε ότι είχε ησυχάσει και είχε βρει την πολυπόθητη ανάπτυξη, βυθίστηκε σε μια μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση.

Η Ιρλανδία στην οποία βρέθηκα αυτές τις ημέρες δεν έχει καμία σχέση με αυτή την εικόνα. Η κρίση ξεπεράστηκε, ο IRA αποτελεί μια μακρινή ανάμνηση και οι πρόοδοι στον κοινωνικό τομέα είναι εντυπωσιακές: οι αμβλώσεις νομιμοποιήθηκαν, μαζί με τους γάμους των ομοφύλων (το σύστημα υγείας πάντως παραμένει προβληματικό). Υπάρχει όμως μια έκδηλη ανησυχία λόγω της ανευθυνότητας με την οποία ο ισχυρός της γείτονας πρώτα ψήφισε το Brexit κι ύστερα διαχειρίστηκε τις συνέπειες της επιλογής του. Της ίδιας ανευθυνότητας που κατήγγειλαν το Σάββατο ένα εκατομμύριο άνθρωποι στο Λονδίνο.

Ακόμη κι έτσι, πάντως, οι Ιρλανδοί έχουν αποκτήσει μια ζηλευτή αυτοπεποίθηση. Κι αυτό οφείλεται σε έναν βαθμό στον άνθρωπο που από τον Ιούνιο του 2017 βρίσκεται στα ηνία της χώρας. Πώς λέμε Μέι, Τζόνσον, Κόρμπιν; Καμία σχέση! Νέος, μιγάς και ανοιχτά ομοφυλόφιλος, ο Λίο Βαράντκαρ δεν δίστασε πρόσφατα να παραστεί σε πρόγευμα με τον (ομοφοβικό) αμερικανό αντιπρόεδρο Μάικ Πενς στην Ουάσιγκτον μαζί με τον σύντροφό του. «Ζω σε μια χώρα όπου αν κάποτε δοκίμαζα να είμαι ο εαυτός μου, θα παραβίαζα τους νόμους» είπε. «Σήμερα όμως όλα έχουν αλλάξει. Βρίσκομαι εδώ, ηγέτης της χώρας μου, ατελής και ανθρώπινος, κρινόμενος όμως από τις πολιτικές μου ενέργειες και όχι από τον σεξουαλικό μου προσανατολισμό, το χρώμα του δέρματός μου, το φύλο ή τις θρησκευτικές μου πεποιθήσεις».

Δεν είναι η νεότητα το μυστικό της επιτυχίας, αυτό το έχουμε πια καταλάβει. Είναι το ανοιχτό μυαλό, είναι η παιδεία, η σεμνότητα, το μέτρο, η αυτογνωσία.

Στα τεσσαρακοστά γενέθλια του Βαράντκαρ, τον περασμένο Ιανουάριο, οι Irish Times τού έστειλαν σαράντα «μαργαριτάρια σοφίας». Το πρώτο ήταν μια ρήση του Σοπενάουερ: «Τα πρώτα σαράντα χρόνια της ζωής παρέχουν το κείμενο, ενώ τα υπόλοιπα τριάντα το σχόλιο. Χωρίς το σχόλιο είμαστε ανίκανοι να κατανοήσουμε σωστά το πραγματικό νόημα και τον ειρμό του κειμένου». Kι ένα από τα τελευταία μαργαριτάρια ήταν μια συμβουλή: «Ασκησε την ενσυναίσθησή σου. Καθώς διανύεις την πέμπτη σου δεκαετία, θα βρεθείς σε ένα σταυροδρόμι. Ο ένας δρόμος θα σε κάνει πιο ανυποχώρητο και λιγότερο ανεκτικό απέναντι στα ελαττώματα των άλλων (σκέψου τον Τζέικομπ Ρις Μογκ). Ο άλλος δρόμος θα σε κάνει πιο χαλαρό, με μεγαλύτερη κατανόηση και ενσυναίσθηση (σκέψου τον Ομπάμα). Αφήνοντας έξω τους πολιτικούς υπολογισμούς, ο δεύτερος δρόμος είναι πάντα προτιμότερος».

Να ένα ενδιαφέρον τεστ για να κριθεί ένας πολιτικός. Ο Αλέξης Τσίπρας, ας πούμε, δεν είναι φανερό ποιον δρόμο έχει διαλέξει;