Διπλή παράταση και τελεσίγραφο στη Μέι

Αν το Brexit θυμίζει πράγματι μία (παρατεταμένη) παρτίδα πόκερ, τότε με ασφάλεια θα μπορούσε κανείς να πει ότι παρακολουθούμε τις πλέον αγωνιώδεις της στιγμές. Στο πέρας μιας μαραθώνιας και συχνά θυελλώδους συνεδρίασης, την οποία ξεκίνησαν αφού πρώτα ρώτησαν επανειλημμένως την Τερίζα Μέι τι σκοπεύει να κάνει αν η Συμφωνία Αποχώρησης που διαπραγματεύτηκε με την ΕΕ καταψηφιστεί για τρίτη συνεχόμενη φορά την επόμενη εβδομάδα στη Βουλή των Κοινοτήτων χωρίς να λάβουν απαντήσεις, οι «27» συμφώνησαν λίγο μετά τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας στην αναβολή του Brexit για τις 22 Μαΐου, μία ημέρα προτού ξεκινήσουν οι ευρωεκλογές, εφόσον η Συμφωνία υπερψηφιστεί στο βρετανικό Κοινοβούλιο. Σε αντίθετη περίπτωση, η Βρετανία θα έχει διορία έως τις 12 Απριλίου ώστε να ζητήσει νέα, μεγαλύτερη παράταση, δεχόμενη παράλληλα να συμμετάσχει στις ευρωεκλογές -ειδάλλως, θα βρεθεί εκείνη την ημέρα αντιμέτωπη με ένα άτακτο Brexit.

Η βρετανίδα πρωθυπουργός είχε ζητήσει προχθές τη μετάθεσή του Brexit (από τις 29 Μαρτίου) στις 30 Ιουνίου. Το πρώτο προσχέδιο συμπερασμάτων, που κυκλοφόρησε νωρίς το απόγευμα, προέβλεπε αναβολή του για τις 22 Μαΐου, υπό την προϋπόθεση να υπερψηφιστεί η Συμφωνία Αποχώρησης στο βρετανικό Κοινοβούλιο την επόμενη εβδομάδα. Αλλά στην πραγματικότητα, το θρίλερ μόλις ξεκινούσε. Και πρωταγωνιστής, αυτή τη φορά, ήταν ο Εμανουέλ Μακρόν.

«Πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι, με τους εαυτούς μας, με τους βρετανούς φίλους μας και με τους πολίτες μας: στην περίπτωση μιας ακόμη αρνητικής ψήφου στη Βρετανία, οδεύουμε προς μία έξοδο χωρίς συμφωνία. Ολοι το γνωρίζουν», είχε δηλώσει προσερχόμενος στη σύνοδο κορυφής ο γάλλος πρόεδρος, ο οποίος έχει ενδυθεί εν προκειμένω τον μανδύα του σκληροπυρηνικού. Αυτός, από κοινού με τον βέλγο πρωθυπουργό, Σαρλ Μισέλ, ήταν που πίεζε σύμφωνα με τις πληροφορίες ώστε να δοθεί τελικά στη Βρετανία μία ακόμη πιο βραχύβια παράταση, έως τις 7 Μαΐου, δύο ημέρες πριν από την πανηγυρική σύνοδο κορυφής που προγραμματίζει η ΕΕ στο Σιμπίου της Ρουμανίας, αφενός για να μην επισκιαστεί (και αυτή) από το Brexit, αφετέρου, όπως έλεγε ένας διπλωμάτης, «ώστε να έχουμε περισσότερο χρόνο να προετοιμαστούμε για ένα άτακτο Brexit»: η αργία της 8ης Μαΐου στη Γαλλία θα μπορούσε σε μία τέτοια περίπτωση να λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας από ένα χρηματοπιστωτικό σοκ.

Η επίμαχη πρόταση, ωστόσο, περιελάμβανε και ένα plan B, μία δυνατότητα αναβολής του Brexit για πολύ μεγαλύτερο διάστημα, έως τα τέλη του 2019, εφόσον η Βρετανία ενημέρωνε επισήμως έως τις 11 Απριλίου τους «27» ότι σκοπεύει να συμμετάσχει στις ευρωεκλογές του Μαΐου -αν και η Τερίζα Μέι έχει αποκλείσει επανειλημμένως τη συμμετοχή σε αυτές. Στο τραπέζι των Βρυξελλών, όμως, υπήρχαν και άλλες προτάσεις: μιας μετάθεσης του Brexit για τις 30 Ιουνίου, με δεδομένο ότι το νέο Ευρωκοινοβούλιο θα συνέλθει στις 2 Ιουλίου· μίας απευθείας παράτασής του έως τα τέλη του έτους· μιας παράτασής του με ανοιχτό ορίζοντα, χωρίς καταληκτική ημερομηνία. Τελικά, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανακοίνωσε πως οι «27» είχαν καταλήξει σε ομόφωνη απόφαση.

Την ίδια ώρα, στην άλλη πλευρά της Μάγχης, τόσο ο αρθρογράφος των «Financial Times» Τζορτζ Πάρκερ όσο και οι δημοσιογράφοι της «Guardian», Ροβένα Μέισον και Νταν Σάμπαχ κατέληγαν σε ένα ιδιαίτερα δυσοίωνο συμπέρασμα: ότι ο κίνδυνος ενός άτακτου Brexit έχει αυξηθεί κατακόρυφα καθώς η Τερίζα Μέι έχει αποφασίσει, αν η Βουλή των Κοινοτήτων καταψηφίσει για τρίτη φορά τη συμφωνία της, να βγάλει τη Βρετανία από την ΕΕ χωρίς συμφωνία. «Τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης», σημείωναν οι «Financial Times», «η Τερίζα Μέι έκανε μία βαρυσήμαντη επιλογή. Επειτα από μία μέρα έντονων αντιπαραθέσεων στο υπουργικό της συμβούλιο και τον κλειστό της κύκλο, η πρωθυπουργός αποφάσισε πως είναι πρόθυμη να βγάλει τη Βρετανία από την ΕΕ χωρίς συμφωνία. Στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης στις Βρυξέλλες, ευρωπαίοι διπλωμάτες αναρωτιόνταν μήπως η Μέι μπλοφάρει, άνθρωποι που βρίσκονται ωστόσο κοντά στην πρωθυπουργό λένε πως αν δεν μπορέσει να διασφαλίσει τη συμφωνία της για το Brexit, είναι αποφασισμένη για ένα άτακτο Brexit». Στις δηλώσεις που έκανε φτάνοντας στις Βρυξέλλες, πριν περάσει μιάμιση ώρα (μη) απαντώντας στις ερωτήσεις των «27» και αποχωρήσει προκειμένου να τους αφήσει να διαβουλευτούν, πεπεισμένοι πια οι περισσότεροι ότι η Συμφωνία Αποχώρησης δεν έχει ελπίδες να περάσει από τη Βουλή των Κοινοτήτων, η ίδια η Μέι δεν είπε ξεκάθαρα πως μία νέα κοινοβουλευτική απόρριψη της Συμφωνίας θα οδηγήσει σε ένα άτακτο Brexit· επεσήμανε ωστόσο ξανά και ξανά την ανάγκη «να τηρηθεί η υπόσχεση του Brexit».

«Καλά ενημερωμένες πηγές περιγράφουν το κλίμα στην κυβέρνηση ως καταθλιπτικό και τη Ντάουνινγκ Στριτ να “διοικείται από παλαβούς”», σχολίαζε η «Guardian».

Πάνω από 1.500.000 e-υπογραφές για Bremain

Περισσότερες από 1.500.000 υπογραφές είχε συγκεντρώσει έως αργά χθες το βράδυ ένα ηλεκτρονικό αίτημα (petition), στον ιστότοπο του βρετανικού Κοινοβουλίου, να ανακαλέσει η Βρετανία το άρθρο 50 και να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η αρμόδια επιτροπή της Βουλής των Κοινοτήτων, μάλιστα, σχολίασε στο Τwitter πως ο ρυθμός με τον οποίο προστίθεντο υπογραφές ήταν «ο ταχύτερος που έχει κληθεί να χειριστεί ποτέ ο ιστότοπος», έως και 2.000 υπογραφές ανά λεπτό, με αποτέλεσμα ο τελευταίος να κρασάρει συχνά πυκνά. Ανάμεσα στους υπογράφοντες, είναι και διασημότητες όπως ο Χιου Γκραντ: «Υπέγραψα, όπως κάθε λογικός άνθρωπος σε αυτή τη χώρα. Υπάρχει εθνική επείγουσα ανάγκη», έγραψε στο Τwitter ο γνωστός ηθοποιός, κοινοποιώντας την ηλεκτρονική συλλογή υπογραφών που «απογειώθηκε» προχθές το βράδυ, μετά τη τηλεοπτικό διάγγελμα της Τερίζα Μέι, κατά το οποίο η βρετανίδα πρωθυπουργός άσκησε έντονη κριτική στους βουλευτές για την αποτυχία τους να συμφωνήσουν σε μία στρατηγική εξόδου και κάλεσε το Κοινοβούλιο «να πάρει μια απόφαση». «Μου συνέβη ό,τι και σε οποιονδήποτε άλλο Remainer – απελπίστηκα που μας έχουν φιμώσει και αγνοήσει για τόσο καιρό», δήλωσε στο BBC η δημιουργός του ηλεκτρονικού αιτήματος, και πρώην λέκτορας, Μάργκαρετ Αν Γεωργιάδου. «Νομίζω λοιπόν πως τώρα είναι λίγο σαν να σπάει ένα φράγμα, είναι σχεδόν σαν μία τελευταία ευκαιρία». Βάσει των κανονισμών της, η βρετανική Βουλή είναι υποχρεωμένη να εξετάσει το ενδεχόμενο συζήτησης όλων των ηλεκτρονικών αιτημάτων που συγκεντρώνουν περισσότερες από 100.000 υπογραφές. Οπως έλεγε πάντως χθες ο βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Τζέρεμι Χαντ, μία ανάκληση του άρθρου 50 είναι δυνατή αλλά «μάλλον απίθανη».