Η αγορά θα αποφασίσει για τον East Med

Ο East Med είναι ουσιαστικά ένα πολιτικό όραμα. Και αυτή είναι η βάση για την υλοποίηση ενός επενδυτικού σχεδίου με τη γεωστρατηγική βαρύτητα που φέρει ένα έργο σαν αυτό του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας.

Ωστόσο χρειάζεται κι άλλες δύο προϋποθέσεις για να υλοποιηθεί: οι τεχνικές δυνατότητες και η οικονομική βιωσιμότητα του έργου.

Ως προς το πρώτο σκέλος η επιστημονική και βιομηχανική κοινότητα μπορούμε να συμβάλουμε. Θα κάνει διαδρομή σε βάθη 3.000 χιλιομέτρων και τεχνικά υπάρχει η δυνατότητα. Η ΕΔΕΥ που έχει τη γνώση από τις γεωτρήσεις σε τέτοιες συνθήκες μπορεί να συνδράμει στην αντιμετώπιση τέτοιων θεμάτων.

Ως προς το δεύτερο σκέλος, το οικονομικό, αυτό που χρειάζεται είναι η απόφαση της αγοράς να χρηματοδοτήσει ένα τέτοιο έργο. Αν ζούσαμε στην εποχή του Κέινς θα λέγαμε ότι η Ευρώπη έχει 500 εκατομμύρια πληθυσμό, το κόστος του έργου είναι 10 δισ. ευρώ, άρα ο κάθε πολίτης θα δώσει από 20 ευρώ.

Σήμερα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά καθώς η αγορά αποφασίζει. Οι επενδυτές πρέπει να βεβαιωθούν ότι τα κεφάλαια που θα βάλουν θα αποσβεστούν στα επόμενα χρόνια.

Το ερώτημα για τον επενδυτή είναι: «Υπάρχουν οι αναγκαίοι όγκοι των κοιτασμάτων για να εγγυηθούν οι αποσβέσεις;». Η αγορά είναι διχασμένη. Από τη μία θεωρεί ότι υπάρχουν πολλά αποθέματα και από την άλλη ότι δεν φτάνουν.

Και το δίλημμα που τίθεται είναι αν οι τερματικοί σταθμοί LNG είναι πιο συμφέρουσες λύσεις σε σχέση με τον αγωγό.

Στην Κύπρο για να γίνει τερματικός σταθμός υγροποίησης απαιτούνται κοιτάσματα 15 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου, όταν στην ΑΟΖ έως τώρα έχουν εντοπιστεί 10 τρισ. Το Ισραήλ έχει τα μισά κοιτάσματα της Αιγύπτου και η Κύπρος έχει το ένα τρίτο του Ισραήλ. Η Αίγυπτος έχει ήδη δύο τερματικά LNG.

Και οι επενδυτές είναι προβληματισμένοι.

Από την άλλη μεριά οι σταθμοί LNG έχουν τέσσερα κέντρα κόστους: οι αγωγοί μεταφοράς των ποσοτήτων από τις γεωτρήσεις, το εργοστάσιο υγροποίησης, το πλοίο μεταφοράς και η περιοχή αποσυμπίεσης του υγροποιημένου αερίου.

Οι ποσότητες φυσικού αερίου που θα μεταφερθούν από τον East Med, ο οποίος ούτως ή άλλως δεν μπορεί να είναι έτοιμος αύριο, θα προέλθουν από νέα προγράμματα γεωτρήσεων.

Μέχρι τότε και η Ελλάδα θα έχει πιο ξεκάθαρη εικόνα από τα δικά της ερευνητικά προγράμματα που θα πραγματοποιηθούν στα θαλάσσια ύδατα.

Το πολιτικό όραμα, λοιπόν, υπάρχει, ενώ και η τεχνολογία ήδη εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς για τα μεγάλα βάθη. Τότε η αγορά ανάλογα και με τις νέες ποσότητες θα είναι πιο εύκολο να αποφασίσει.

Ο Γιάννης Μπασιάς είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥ