Τριμερής ενεργειακή συνεργασία

Ο αναβαθμισμένος ρόλος της Ανατολικής Μεσογείου ως ενεργειακός κόμβος και η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, στόχος στον οποίο αναμένεται να συμβάλλει αποφασιστικά η κατασκευή του αγωγού EastMed, τονίστηκε στην τριμερή σύνοδο κορυφής Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, παρουσία και του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο. Η παρουσία Πομπέο έκανε σαφές το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επιστρέφουν στους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ είναι σαφές ότι επιχειρείται ενεργειακή αποδέσμευση της Ευρώπης από τη Ρωσία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το κόστος για τον EastMed εκτιμάται ότι θα είναι περίπου 6 δισ. ευρώ ενώ ενδέχεται το μέγεθος του αγωγού να διπλασιαστεί γιατί θα πρέπει να μεταφέρει ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες που θα βρεθούν στις έρευνες που πραγματοποιούνται στο Ισραήλ.

Στην πρώτη φάση του EastMed συμμετέχουν αποκλειστικά η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και η Ιταλία, με τη στήριξη των ΗΠΑ, ωστόσο σε επόμενη φάση ενδέχεται η συνεργασία να επεκταθεί και με τρίτες χώρες, όπως η Αίγυπτος αλλά και χώρες του Κόλπου, όπως υποστηρίζουν πληροφορίες από τη σύνοδο.

Ο Μπ. Νετανιάχου ανέφερε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ότι η κατασκευή του αγωγού συνεπάγεται και δέσμευση για την προστασία του, ενώ ο Μ. Πομπέο τόνισε ότι για τις ΗΠΑ ο EastMed έχει δυνητικά μεγάλη εμπορική σημασία, καθώς και όσον αφορά τον τομέα της ασφάλειας και της σταθερότητας. Για αυτό τον λόγο, σύμφωνα με πληροφορίες, είπε ότι θα τον στηρίξει μέσω ενεργειακών κολοσσών των ΗΠΑ, καθιστώντας σαφή τη σημασία του.

Σύμφωνα και με τις νέες στρατηγικές συμμαχίες που υπαγορεύουν οι ενεργειακοί σχεδιασμοί, ΗΠΑ, Ισραήλ, Κύπρος και Ελλάδα με κοινό ανακοινωθέν επιβεβαίωσαν «την κοινή τους δέσμευση για προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας, της ασφάλειας και της ευημερίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου». Στο κοινό ανακοινωθέν σημειώνεται ότι Τσίπρας, Αναστασιάδης και Νετανιάχου «συμφώνησαν να αυξήσουν την περιφερειακή συνεργασία, για την υποστήριξη της ενεργειακής ανεξαρτησίας και της ασφάλειας» καθώς και για την υπεράσπιση από «εξωτερικές κακοήθεις επιρροές στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή», στέλνοντας έμμεσο μήνυμα και στην Αγκυρα, που σε αυτή τη φάση των εξελίξεων λαμβάνει τον χαρακτήρα του ταραχοποιού στοιχείου στην περιοχή.

Ο Αλέξης Τσίπρας είπε ότι η συμμετοχή Πομπέο στη σύνοδο σημαίνει ότι οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τη συνεργασία στα ενεργειακά, στην οικονομία αλλά και απέναντι στις προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Στην ιδιαίτερη γεωπολιτική αξία της περιοχής αναφέρθηκε ο κύπριος πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης, ο οποίος έθεσε τα θέματα της ενεργειακής ασφάλειας, του σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της προστασίας των ενεργειακών και θαλάσσιων δραστηριοτήτων.

Την ίδια στιγμή αίσθηση προκάλεσε η δήλωση του έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Κατρούγκαλου, στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu, ο οποίος απαντώντας σε ερώτηση πώς βλέπει η Ελλάδα τη συμμετοχή της Τουρκίας στην ενεργειακή εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου, είπε: «Ασφαλώς βλέπουμε θετικά τη συμμετοχή της Τουρκίας» και πρόσθεσε «πώς μπορεί κάποιος να αποκλείσει από αυτή την περιοχή την Τουρκία, η οποία έχει τόσα χιλιόμετρα ακτή στη Μεσόγειο. Κανείς δεν ισχυρίζεται το αντίθετο από αυτό».