Οι ήρωες της Πραξιτέλους

Ξεσκονίζοντας το δωμάτιο των αναμνήσεων πάντα το μυαλό μου θα γυρνάει στην οδό Πραξιτέλους και τους ήρωές της, στους αγγέλους του Μικρού Κάου-μπόυ και τον μικρό, μεγάλο Ηρωα, τον ήρωα που έχουμε μέσα μας, έστω και αν τον έχουμε καταπατήσει, ξεχάσει, ούτε καν διανοηθεί.

Στον αριθμό 1 της Πραξιτέλους, στον πέμπτο όροφο, στεγάζονταν τα γραφεία του αγαπημένου μου περιοδικού, του Μικρού Κάου-μπόυ. Λίγο παλαιότερα στο υπόγειο του απέναντι κτιρίου για κάποια χρόνια είχε κάνει στάση ο Γιώργος Θαλάσσης και η παρέα του, ο θρυλικός Μικρός Ηρωας.

Βασικοί συντελεστές του Μικρού Κάου-μπόυ ήταν δύο γίγαντες των ελληνικών κόμικς, οι, πάνω απ’ όλα καλλιτέχνες και ζωγράφοι, Θέμος Ανδρεόπουλος και Κωνσταντίνος Ραμπατζής. Αργότερα στην παρέα τους προστέθηκε ο συγγραφέας Γιώργος Μαρμαρίδης, που με την απίθανη γραφή του ήταν ο καλύτερος καταλύτης για το «θαύμα του Μικρού Κάου-μπόυ».

Ο Μικρός Κάου-μπόυ ξεκίνησε τη θριαμβευτική του πορεία τη δεκαετία του ’70, εγώ όμως τον γνώρισα τη δεκαετία του ’80, τότε που, με τη γέννηση των πρώτων υπολογιστών, αντιμετώπιζε δυσκολίες για την επιβίωσή του· και ίσως γι’ αυτό τον αγάπησα περισσότερο.

Η οδός Πραξιτέλους τότε για μένα μύριζε γιασεμί και σουσάμι.

Απέναντι ακριβώς από την πολυκατοικία όπου στεγάζονταν τα γραφεία του Μικρού Κάου-μπόυ, εκεί που παλαιότερα «ζούσε» ο Μικρός Ηρωας, υπήρχε ένα μικρό ανθοπωλείο που έκανε το σημείο εκείνο να μοσχοβολά. Μες στην πολυκατοικία υπήρχε ένας πολύ μικρός χώρος, χωρισμένος με τζάμι, όπου ένας φαλακρός κύριος με άσπρη ποδιά πουλούσε κουλούρια Θεσσαλονίκης. Ηταν η εποχή της αλλαγής, μιας αισιοδοξίας που αργότερα θα μεταβαλλόταν σε καταναλωτική τρέλα, ματαιοδοξία, η εποχή ωστόσο που ο κόσμος, και όχι μόνον η Ελλάδα, είχε προοπτική και ελπίδα, οι εποχές που δεν γκρεμιζόμασταν στο χάος…

Ημουν ένα εσωστρεφές και ντροπαλό παιδί και αρκετές φορές είχα σταθεί στον προθάλαμο του κτιρίου, αλλά ποτέ δεν είχα τολμήσει να ανεβώ επάνω. Χάζευα σαν υπνωτισμένος την ασημόχρυση επιγραφή του περιοδικού στον πίνακα με τους ενοίκους, μύριζα το γιασεμί με το σουσάμι και έφευγα, με μια αίσθηση ικανοποίησης, αλλά και ελλείψεως. Τόλμησα ν’ ανέβω τον Μάιο του 1989, δύο μήνες πριν το περιοδικό κλείσει. Μπαίνοντας στα γραφεία του πέμπτου ορόφου ένιωσα σαν να εισήλθα σε έναν άλλον κόσμο. Εδώ δεν μύριζε γιασεμί ή σουσάμι. Ο χώρος μύριζε παλαιό χαρτί· το πιο ωραίο άρωμα που είχα μυρίσει. Οι δύο συντελεστές του περιοδικού έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον όταν με είδαν.

«Τι θέλεις;» με ρώτησαν.

«Θέλω το… επόμενο τεύχος» απάντησα αφήνοντάς τους άναυδους· και τον εαυτό μου αρκετά χρόνια αργότερα με τη σκέψη που είχα κάνει.

«Το επόμενο τεύχος δεν έχει βγει ακόμη» μου έκαναν ευγενικά.

Στιγμιαία έκλεισα τα μάτια με απογοήτευση. Το γιασεμί ανακατεύτηκε με το σουσάμι, το σουσάμι με το χαρτί, σε ένα νέο άρωμα, που δεν μου άρεσε καθόλου.

«Είπα μήπως το είχατε εσείς» έκανα θλιμμένα.

«Δεν… δεν μπορείς να το πάρεις από το περίπτερο όταν κυκλοφορήσει;» με ρώτησαν με ένα στόμα και οι δύο.

«Δίνω εξετάσεις στα Αγγλικά» απάντησα μελαγχολικά.

«Μπορείς να διαλέξεις όποιο τεύχος θες από αυτά που είναι εδώ» είπαν συμβιβαστικά.

Περιπλανήθηκα στα θαύματα του Μικρού Κάου-μπόυ και στο τέλος πήρα ένα τεύχος με τίτλο «Εκείνος που δεν λύγισε». Εξώφυλλο ήταν ο σύγχρονος Οδυσσέας της Δύσεως και κεντρικός ήρωας του περιοδικού, ο έλληνας άγγελος του καλού, ο Τζιμ Ανταμς, που ατένιζε – άγνωστο πού -, δυνατός, αγέρωχος, αλύγιστος.

Βγαίνοντας από την «Πολυκατοικία του Μικρού Κάου-μπόυ» με χτύπησε, πιο έντονα από ποτέ, η οσμή γιασεμιού ανακατεμένη με σουσάμι. Αλλά και χαρτιού αυτή τη φορά.

Αργότερα, σε κάποιο από τα «επόμενα» για μένα τεύχη, και ενώ ο ίδιος ήμουν στην ηλικία του Τζιμ Ανταμς, δεκαοχτώ χρονών δηλαδή, αφού το περιοδικό είχε κλείσει, διάβασα στον επίλογο μιας ιστορίας με τίτλο «Ο νικητής», τον αγαπημένο μου ήρωα να λέει: «Οσο υπάρχει το κακό, το καλό θα το μάχεται. Και άνθρωποι σαν εμάς θα ‘ναι τα όπλα του». Ο κόσμος συνέχιζε για μένα να μοσχοβολάει γιασεμί… Μια φράση και ένας τίτλος που με συντρόφευαν στη ζωή μου, όχι όμως και το άρωμα του γιασεμιού ή έστω το σουσάμι, καθώς αντικαταστάθηκαν από άλλα, πιο δύσοσμα αναμφίβολα, αρώματα…

Πρόσφατα είχα την τύχη να γνωρίσω τον Κωνσταντίνο Ραμπατζή, έναν ιδιοφυή άνθρωπο και καλλιτέχνη και πραγματικά ήθελα να πω τόσα για αυτόν και την αξία του και το πόσο ενδεχομένως αδικήθηκε ως καλλιτέχνης, αν και ο ίδιος ποτέ δεν εξέφρασε κάποιο παράπονο, μόνο ευγνωμοσύνη για όσα έζησε, να γράψω ιστορίες που μου διηγήθηκε για τους αγαπημένους του φίλους και κάποια άλλη Ελλάδα, απίθανη, ωραία, τώρα ξένη. Ηθελα. Ηθελα τόσα να πω, αλλά…

Αυτή τελικά είναι μία ιστορία για την οδό Πραξιτέλους και τους ήρωές της, για τον Μικρό Κάου-μπόυ και την επίσκεψή μου σε αυτόν, μια ιστορία των χρόνων της αθωότητάς μου και της χαμένης αθωότητας της Ελλάδας, που εκείνη την εποχή ανέπνεε, ανέβαινε, είναι η ιστορία του τεύχους ενός αγαπημένου περιοδικού με έναν τίτλο και μια φράση που σημάδεψε για πάντα ένα παιδί και το πώς εκείνο έβλεπε τον κόσμο, – και μια παλιά φωτογραφία από την Πραξιτέλους, ένα βροχερό απόγευμα Σαββάτου, μου τη θύμισε.