Ακατανόητη βιασύνη

Γενική παρατήρηση: Ο υπουργός της Δικαιοσύνης Μιχάλης Καλογήρου σταθμίζει περισσότερο τον «πολιτικό του χρόνο» και όχι το «κοινό καλό» της χώρας! Και έτσι σε μια κατ’ ουσίαν προεκλογική περίοδο και με ακατανόητη βιασύνη θέλει να ψηφιστούν από τη Βουλή τα προτεινόμενα σχέδια για τον νέο Ποινικό Κώδικα και τον νέο Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Υπό αυτό το πρίσμα ήταν αναμενόμενο να συνδεθεί η δημοσιοποίηση των ανωτέρω σχεδίων με τα «τρέχοντα γεγονότα», όπως είναι η δίκη της Χρυσής Αυγής. Και αυτή η παράμετρος υπονομεύει καίρια και τη σοβαρότητα του σχετικού εγχειρήματος (αλλά και την προσπάθεια των συναδέλφων οι οποίοι βοήθησαν στην επεξεργασία των νέων Κωδίκων)!

Ποινικός Κώδικας: θα κάνω κάποιες επιλεκτικές παρατηρήσεις. Είναι – νομίζω – προβληματική η μείωση της αυξημένης ποινής του αρχηγού μιας εγκληματικής οργάνωσης. Και θα αναφέρω το εξής πράγμα: Η Ιρλανδία η οποία υπέφερε από τις αιματηρές πράξεις του IRA ήταν η χώρα εκείνη που με τη νομοθεσία της μας έκανε να κατανοήσουμε ένα σημαντικό μέγεθος.

Ο αρχηγός (Fuehrer) μιας εγκληματικής οργάνωσης τιμωρείται με αυξημένη ποινή, γιατί είναι εκείνος ο οποίος καθορίζει την ιδεολογική ατζέντα της οργάνωσης και την εκπροσωπεί επικοινωνιακά προς «τα έξω»!  Και αυτό έχει μια πρακτική συνέπεια: Εάν μέσα σε αυτό το ιδεολογικό πλαίσιο – το καθοριζόμενο από τον αρχηγό – τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης διαπράττουν δολοφονίες, τότε δεν χρειάζεται να ανιχνευθεί η «ηθική αυτουργία του αρχηγού» για τα προκείμενα εγκλήματα (με το γνωστό «στερεότυπο» το οποίο χρησιμοποιεί η νομολογία, όπως είχε γίνει στη δίκη της 17 Νοέμβρη)!

Επίσης πιστεύω, ότι ένας σύγχρονος Ποινικός Κώδικας είναι απαραίτητο να έχει σταθερές διατάξεις για την προστασία του περιβάλλοντος και το «ξέπλυμα του βρώμικου χρήματος» (ώστε να μην αλλάζει η νομοθεσία για το «ξέπλυμα» ανάλογα με τις πολιτικές σκοπιμότητες της εκάστοτε κυβέρνησης)! Κώδικας Ποινικής Δικονομίας: Απαριθμώ συνοπτικά και επιλεκτικά τις θετικές ρυθμίσεις:

1. Εισάγεται για πρώτη φορά με τον ορθό τρόπο ο «ποινικός συμβιβασμός» (αφού με την αποδοχή της ενοχής του ο κατηγορούμενος διαπραγματεύεται με τον Εισαγγελέα για μια μειωμένη ποινή). Ετσι οι ποινικές δίκες θα τελειώνουν πιο γρήγορα και η Ελλάδα δεν θα καταδικάζεται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε τσουχτερά πρόστιμα για βραδύτητα στην απονομή της ποινικής Δικαιοσύνης!

2. Το θύμα ενός εγκλήματος μπορεί να παρίσταται – ορθά – μόνο για την υποστήριξη της κατηγορίας και να έχει πρόσβαση στο αποδεικτικό υλικό της δικογραφίας πολύ νωρίς (από την προκαταρκτική εξέταση).

3. Ο υπουργός της Δικαιοσύνης δεν μπορεί πλέον να παραγγέλλει στις Εισαγγελικές Αρχές τη διενέργεια μιας προκαταρτικής εξέτασης (και ορθά).

Ποιες είναι επιλεκτικά οι «αρνητικές» ρυθμίσεις στο νέο σχέδιο του ΚΠΔ:

1. Διατηρείται ατυχώς ο πιο αρνητικός τρόπος παραπομπής του κατηγορουμένου στο αρμόδιο δικαστήριο για ληστεία ή άλλα κακουργήματα: (Παραπομπή με τη συμφωνία Προέδρου και Εισαγγελέα Εφετών, χωρίς να έχει τη δυνατότητα ο κατηγορούμενος να αμύνεται στοιχειωδώς κατά της παραπομπής του).

2. Δεν προβλέπεται δυστυχώς η δυνατότητα να αξιολογείται ένα παράνομο αποδεικτικό μέσο (π.χ. μια παράνομη μαγνητοταινία), ώστε να «αποκαλύπτεται» ένα σοβαρότερο κακούργημα (λ.χ. μια ανθρωποκτονία), κάτι που ισχύει σε όλο σχεδόν τον Δυτικό κόσμο! Συμπέρασμα; Τόσο σοβαρά νομοθετήματα δεν είναι δυνατόν να ψηφίζονται κάτω από το καθεστώς μιας απαράδεκτης βιασύνης!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ