Πολιτική ορθότητα {LF}και αντίδραση

Τη δεκαετία του ’60, κυρίως, τα κινήματα εκείνης της εποχής πέτυχαν κάτι σπάνιο. Δρούσαν ενωμένα, υποστηρίζοντας το καθένα τα δικά του αιτήματα αιχμής αλλά και όλα μαζί όλα τα επιμέρους αιτήματα. Ετσι το αντιρατσιστικό κίνημα διαδήλωνε πλάι-πλάι με το φεμινιστικό, με το κίνημα αμφισβήτησης του τρόπου παραγωγής, με το αντιπολεμικό, με το αγροτικό των μεταναστών (στην Καλιφόρνια), με το κίνημα αποδοχής της διαφορετικότητας, με το περιβαλλοντικό, με…

Αυτά τα κινήματα επηρέασαν όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και σημαντικό μέρος της Ευρώπης. Επηρέασαν τόσο που πολλές από τις προοδευτικές διεκδικήσεις τους επικράτησαν, έγιναν κοινός τόπος, εν πολλοίς έγιναν τελικά κανονισμοί και νόμοι. Ετσι στην Αμερική μιλάμε για αφροαμερικάνους και όχι για νέγρους, καθιερώθηκαν σε πλείστες χώρες του δυτικού κόσμου οι θετικές δράσεις για να επιταχυνθεί το ξεπέρασμα της ιστορικής υστέρησης στην κοινωνική εξέλιξη των γυναικών. Είναι παράνομο να γίνονται επιλογές ή να προβάλλονται εμπόδια με βάση τις σεξουαλικές προτιμήσεις κάποιου/ας. Μην ξεχνάμε ότι κι εδώ βγήκε το θρήσκευμα από τις ταυτότητές μας.

Εγιναν πολλά αυτά τα χρόνια. Τόσο που έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ ο αφροαμερικανός Ομπάμα, μισό αιώνα αργότερα από τη φυλάκιση της Ρόζα Παρκς που δεν σηκώθηκε στο λεωφορείο για να δώσει τη θέση της σε λευκό. Ολα αυτά – κατά τη γνώμη μου – αποτέλεσαν προοδευτικές κατακτήσεις. Οι συντηρητικοί τις ανέχτηκαν, τις «κατάπιαν». Οι αντιδραστικοί τις «πακετάρισαν» σ’ αυτό που αποκλήθηκε «πολιτικά ορθό». Ετσι, εύκολα, η όποια βλακεία ή υπερβολή χρεωνόταν – και χρεώνεται – στη λεγόμενη πολιτική ορθότητα. Είτε πρόκειται για το παιδάκι του δημοτικού που καταδικάστηκε γιατί φίλησε συμμαθήτριά του είτε για την, πρώην νεαρή, ηθοποιό που, με καθυστέρηση πολλών δεκαετιών και ενδεχομένως με απόλυτα υποκειμενικό τρόπο, θυμήθηκε ότι κάτι είχε κάνει με κάποιον διάσημο για να την προωθήσει. Γι’ αυτό πλέον βλέπουμε σήμερα μια αντεπίθεση των αντιδραστικών είτε με πρωτοσέλιδα σε άθλιες φυλλάδες είτε με περισπούδαστα άρθρα και χρονογραφήματα σε σοβαρές εφημερίδες. Χτυπώντας το γελοίο χτυπούν και το γενικότερο, αυτό που οι ίδιοι – ή μάλλον αυτοί από τους οποίους παρέλαβαν την σκυτάλη – φρόντισαν να πακετάρουν στο «πολιτικά ορθό». Και επιχειρούν συστηματικά, συνεπικουρούμενοι από κοτζάμ πρόεδρο, τον Τραμπ, να ανατρέψουν τις προοδευτικές κατακτήσεις προηγούμενων δεκαετιών.

Στα καθ’ ημάς αναπτύσσονται δύο παράλληλα φαινόμενα. Από τη μία είναι αυτοί/ές που αντιτιθέμενοι/ες στον ΣΥΡΙΖΑ συμπεριλαμβάνουν στην αντίθεσή τους και εκείνα τα ελάχιστα σωστά που έκανε (όπως π.χ. το σύμφωνο συμβίωσης) και γενικεύοντας βάλλουν ενάντια στην «πολιτική ορθότητα», ενάντια στις προοδευτικές κατακτήσεις του παρελθόντος αλλά και προσπαθούν να σταματήσουν τυχόν επόμενες. Από την άλλη υπάρχουν οι – όψιμοι – υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ που απομονώνουν και ανακηρύσσουν ως απόλυτα καθοριστικά τα ελάχιστα προοδευτικά, γενικεύοντάς τα ως «πολιτικά ορθά», για να δικαιολογήσουν και να πλασάρουν γέφυρες, με ένα βάθρο τη λήθη για την τραμπούκικη – ήκιστα προοδευτική – αντιπολιτευτική επιθετικότητά του και άλλο βάθρο την αγνόηση της αναποτελεσματικότητας και καταστροφικότατας της διακυβέρνησής του.

Τελικά, πιστεύω, είναι κρίσιμο για τους προοδευτικούς πολίτες να συνεχίσουν να υποστηρίζουν τις προοδευτικές κατακτήσεις και να διεκδικούν και νέες. Η αντίθεση στον ψευτο-προοδευτικό ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει να περιλαμβάνει και τα ψήγματα προοδευτικής πολιτικής που (σπάνια) εκδηλώνει.

Και αντίστροφα, δεν μπορεί ένα μεμονωμένο προοδευτικό μέτρο να αναγορεύεται σε Λυδία Λίθο απόδειξης «πολιτικής ορθότητας» αθωώνοντας τη συνολικά λαϊκίστικη, αντιδραστική πορεία του και ως αντιπολίτευση και ως κυβέρνηση.

Ο Σπύρος Καβουνίδης είναι δρ πολιτικός μηχανικός