Μετά τριάντα έτη

Παραφράζοντας το εφηβικό μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά («Μετά είκοσι έτη») δεν μπορεί κάποιος να μην αναγνωρίσει ότι ο Τιμ Μπέρνερς μας επιφύλασσε το πιο συναρπαστικό «παραμύθι» των τελευταίων αιώνων. Τόσο εκτός των μέχρι τότε δεδομένων ώστε, στην αρχή, να μοιάζει γοητευτικά φανταστικό. Και τόσο σαρωτικό, στη συνέχεια, ώστε να είμαστε πλέον υποχρεωμένοι να διαχειριστούμε την αλήθεια του.

Δεν άλλαξαν απλώς πολλές συνθήκες στη ζωή μας από τότε που εισέβαλλαν στην καθημερινότητα μας αυτά τα τρία γράμματα – www. Αλλαξε η ίδια η ζωή μας. Οπως το έλεγε μια παλιά διαφήμιση. Με τα πάτημα ενός κουμπιού. Θυμηθήκαμε πράγματα που είχαν περάσει σαν αστραπές από τον γνωστικό μας ορίζοντα. Και συνειδητοποιήσαμε ότι και να τα ξεχάσουμε, δεν πειράζει. Θα είναι εκεί για πάντα και, πάλι με το πάτημα ενός κουμπιού, θα εμφανιστούν ξανά μπροστά μας. Μάθαμε άλλα που δεν θα μαθαίναμε ποτέ. Πετάξαμε τις εγκυκλοπαίδειες, τους άτλαντες, τα αποκόμματα από εφημερίδες, τις συνταγές της γιαγιάς. Γεγονότα που συμβαίνουν στην άλλη άκρη του κόσμου, «μπαίνουν» στο σπίτι μας σαν να συμβαίνουν έξω από την πόρτα μας. Με τα κοινωνικά δίκτυα ξαναβρήκαμε φίλους από το Δημοτικό και αποκτήσαμε καινούργιους που δεν έχουμε αντικρύσει ποτέ όμως. Είμαστε στην Αθήνα και κάνουμε αγορές από το Λονδίνο. Αλλαξε η έννοια της επικοινωνίας. Ολος ο κόσμος μια αυλή. Η αυλή των θαυμάτων.

Μόνο που, μαζί με τα θετικά, μεγεθύνθηκαν και τα αρνητικά. Ολομόναχοι και εκτεθειμένοι μέσα σε μια άυλη και άναρχη «πολυκοσμία». Δεν είναι μόνο τα νέους είδους εγκλήματα, οι άλλου είδους κίνδυνοι, η γνώση που αντικαταστάθηκε με την γκουγκλαρισμένη πληροφορία. Η μαζικότητα του κυβερνοχώρου δημιούργησε μια ψευδαίσθηση δημοκρατίας λόγω της πρόσβασης όλων σε όλα. Συγχρόνως όμως καλλιέργησε και τον συντηρητισμό του μεγάλου πλήθους. Οι φωνές των λίγων, αυτές που πάντα προχωρούσαν τον κόσμο, χάνονται από τις κραυγές των πολλών. Και φτάσαμε, το 2019, να είμαστε δικτυωμένοι αλλά πιο συντηρητικοί από τη δεκαετία του 1980. Την τελευταία δεκαετία πριν από το www.