Μάτι: ανοιχτή επιστολή στους κατοίκους

Αγαπητοί συμπολίτες,Είναι περιττό να ξεκινήσω με κορόνες συμπάθειας και θλίψης. Τα κροκοδείλια δάκρυα περίσσεψαν. Αυτό που αισθάνεται ο κάθε ένας από μας το ξέρει καλύτερα ο ίδιος. Στην επιστημονική μου σταδιοδρομία βρέθηκα σε πολλούς τόπους φυσικών καταστροφών και γνωρίζω σε όλη του την έκταση τον ανείπωτο και αγιάτρευτο πόνο που αφήνουν πίσω τους τόσο οι καταστροφές αυτές καθ αυτές, όσο και η αίσθηση προδοσίας από την πλήρη αποτυχία του όποιου κράτους, δικού μας ή άλλου, να τους προστατέψει. Αυτή η επιστολή είναι ανοιχτή, για πάσα χρήση, όχι μόνο από σας αλλά και για κάθε άλλο/η που κρίνει ότι είναι χρήσιμη. Δεν επαναλαμβάνω εδώ όσα ήδη καταγγέλθηκαν, επισημάνθηκαν, κατατέθηκαν από πολλούς άλλους. Εδώ στοχεύω σε δύο κρίσιμα σημεία που μάλλον δεν έγιναν πλήρως αντιληπτά μέχρι τώρα.

Μεταξύ των άλλων δικαιολογιών, προβάλλονται δύο πλήρως αβάσιμες απόψεις που λένε ή υπονοούν τα παρακάτω. Σύμφωνα με την πρώτη άποψη, ισχυρίζονται πολλοί ότι ήταν δυσχερείς οι συνθήκες γιατί «υπήρξε εμπρησμός και σε συνδυασμό με τις ακραίες συνθήκες ανέμου η πυρκαγιά πήρε μεγάλες διαστάσεις». Σύμφωνα με τη δεύτερη άποψη, ισχυρίζονται πολλοί ότι «με την άναρχη και συχνά αυθαίρετη δόμηση στην περιοχή της πυρκαγιάς δεν μπορούσαμε να κάνουμε πολλά πράγματα» και ορισμένοι πιο κυνικοί περίπου υπονοούν ότι καλά να πάθουν με τον τρόπο που έχτισαν. Θα πρέπει όλοι να γνωρίζουν ότι αυτά αποτελούν απεχθείς προσωπικές απόψεις με προφανή στόχο να αποτελέσουν ένα εύκολο και φθηνό, μα συνάμα προκλητικό, δικαιολογητικό πλαίσιο.

Θα πρέπει όλοι να γνωρίζουν ότι πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχουν σχέδια και νόμοι πολιτικής προστασίας που να εξαιρούν την αρμοδιότητα και υποχρέωση των Αρχών όταν υπάρχουν εμπρησμοί, ακραίες συνθήκες ανέμου ή άναρχη δόμηση. Ουδείς τους απαλλάσσει σε αυτές τις περιπτώσεις. Η υποχρέωση είναι πάντα η ίδια και ακέραιη. Και αυτό ισχύει και στη χώρα μας. Απεναντίας, η σύγχρονη τεχνογνωσία για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών υποδεικνύει ότι τα σενάρια κινδύνου, οι ασκήσεις, ο μηχανισμός, τα σχέδια, όλα να είναι προσαρμοσμένα σε ακραίες συνθήκες, π.χ. ανέμου, ακόμη και σε ακραίες συνθήκες πολεοδόμησης όπου η τρωτότητα του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος μεγαλώνει υπέρμετρα. Αυτός είναι ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης. Εξάλλου, ουδεμία σχέση έχει το ποιος ευθύνεται για την άναρχη πολεοδόμηση με την επιχειρησιακή ετοιμότητα του κράτους, η οποία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της ως αντικειμενικό παράγοντα δυσκολίας, και όχι δικαιολογίας, τα αρνητικά πολεοδομικά χαρακτηριστικά και με βάση αυτά να οργανώνεται. Χώρια που η πυρκαγιά αυτή καθαυτή δεν ήταν μεγάλη. Το καταστροφικό της αποτέλεσμα απέβη τεράστιο και τραγικό λόγω της πλήρους ανεπάρκειας του κράτους σε όλα του τα επίπεδα. Καμία νομοθεσία και κανένα σχέδιο δεν απαλλάσσει τους όποιους αρμόδιους. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για δικαιολογίες.