Ο Mr. WWW δίνει μάχη για το αύριο του Ιντερνετ

Πριν από ακριβώς 30 χρόνια, καθισμένος στο γραφείο του στον δεύτερο όροφο του κτιρίου 31 στις εγκαταστάσεις του CΕΡΝ στη Γενεύη, ένας νεαρός μηχανικός λογισμικού αποφάσισε να… αλλάξει τις ζωές μας. Ετών 33 τότε, ο βρετανός επιστήμονας Τιμ Μπέρνερς Λι οραματίστηκε και δημιούργησε ένα ελεύθερο, προσβάσιμο σε όλους, παγκόσμιο δίκτυο γεμάτο πληροφορίες και ιδέες, ώστε η καθημερινότητα κάθε ανθρώπου να γίνει καλύτερη και πιο εύκολη. Κι ύστερα ήρθαν τα fake news, το κυβερνο-έγκλημα και οι κυβερνο-επιθέσεις, η παραβίαση προσωπικών δεδομένων, η μάχη των «κλικ» σε αμφίβολες διαφημίσεις και ένας ανεξέλεγκτα άγριος διαδικτυακός λόγος σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης – ειδικά στο Facebook. Σήμερα, στα 63 του, ο Mr. WWW προειδοποιεί για τις αυξανόμενες online απειλές και καλεί κυβερνήσεις, εταιρείες και πολίτες να σώσουν επειγόντως το web!

«Ο αγώνας για τον παγκόσμιο ιστό είναι ένας από τους πιο σημαντικούς σκοπούς της εποχής μας. Είναι πιο επείγον από ποτέ να διασφαλίσουμε ότι όλοι συνεισφέρουν σ’ ένα δίκτυο που οδηγεί στην ισότητα, τις ευκαιρίες και τη δημιουργικότητα. Ο ιστός είναι για όλους και συλλογικά έχουμε την εξουσία να το αλλάξουμε» τονίζει ο σερ Μπέρνερς Λι σε μακροσκελές «γράμμα» του με αφορμή τα σημερινά 30ά γενέθλια του παγκόσμιου δικτύου. Στο κείμενο που εξασφάλισαν «ΤΑ ΝΕΑ» (αναμένεται να το δημοσιοποιήσει και ο ίδιος σήμερα), ο πατέρας του web επισημαίνει χαρακτηριστικά: «Είναι κατανοητό ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται φοβισμένοι και αβέβαιοι εάν ο ιστός αποτελεί πραγματικά μια δύναμη για το καλό του κόσμου μας. Δεδομένου όμως πόσο έχει αλλάξει το δίκτυο τα τελευταία 30 χρόνια, θα ήταν ανόητο να υποθέσουμε ότι δεν μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο στα επόμενα 30».

ΠΗΓΕΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Παρατηρώντας τις βασικές πηγές δυσλειτουργίας του web, υπογραμμίζει ότι μεταξύ άλλων «δημιούργησε ευκαιρίες για απατεώνες, δίνοντας φωνή σε εκείνους που εξαπλώνουν το μίσος και καθιστούν ευκολότερη τη διάπραξη κάθε μορφής εγκλήματος» ενώ ζητεί ξεκάθαρους κανονισμούς και περιορισμούς προσαρμοσμένους στην digital εποχή «ώστε να ελαχιστοποιήσουμε τέτοιες συμπεριφορές, όπως έχουμε κάνει και στη ζωή εκτός σύνδεσης».

Αυτός είναι ο λόγος που το Ιδρυμα Παγκόσμιου Ιστού – ανεξάρτητος διεθνής οργανισμός που ίδρυσε ο Μπερνερς Λι το 2009 – συντάσσει τώρα ένα «συμβόλαιο» – κώδικα προστασίας του παγκόσμιου δικτύου: «Η σύμβαση αυτή ξεκίνησε στη Λισαβόνα, συγκεντρώνοντας μια ομάδα ανθρώπων που συμφωνούν ότι πρέπει να θεσπίσουμε σαφείς νόμους και πρότυπα. Κυβερνήσεις, εταιρείες και πολίτες, όλοι συμβάλλουν ήδη και στοχεύουμε να έχουμε αποτέλεσμα μέσα στο 2019» αποκαλύπτει ο Mr. web και ξεκαθαρίζει ότι «η συγκεκριμένη σύμβαση δεν πρέπει να είναι απλά μια λίστα βιαστικών διορθώσεων. Πρέπει να είναι σαφής και παράλληλα ευέλικτη ώστε να προσαρμοστεί στους ρυθμούς ανάπτυξης της τεχνολογίας». Το «γράμμα» καταλήγει πάντως με την παραδοχή ότι η μάχη για ένα καλύτερο web δεν θα είναι εύκολη, «ωστόσο αν ονειρευτούμε λίγο και δουλέψουμε πολύ, μπορούμε να αποκτήσουμε το δίκτυο που θέλουμε».

ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΟ 1989. Εύκολο άλλωστε δεν ήταν ούτε το ξεκίνημα του web στις 12 Μαρτίου του 1989. Η πρόταση του ανήσυχου Βρετανού, αποφοίτου του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και εργαζόμενου τότε στο CERN (το μεγαλύτερο κέντρο πυρηνικών ερευνών και ειδικότερα σωματιδιακής φυσικής), για ένα δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών χωρίς σύνορα δεν κέρδισε απευθείας μαζικό… χειροκρότημα. Ακόμα και ο προϊστάμενος του Μπέρνερς Λι δεν ήταν σίγουρος αν είχε καταλάβει καλά το σχέδιο: «Ασαφές, αλλά συναρπαστικό» το είχε χαρακτηρίσει! Ομως το πρότζεκτ προχώρησε, αν και ποτέ δεν αποτέλεσε επίσημο έργο του CERN. Ο προϊστάμενος του Μπέρνερς Λι του έδωσε τελικά τον χρόνο και τα μέσα να αναπτύξει το σχέδιό του, χρησιμοποιώντας μάλιστα έναν υπολογιστή NeXT, από τα πρώτα προϊόντα του Στιβ Τζομπς. Το CERN αποτέλεσε παρελθόν για τον σερ Μπερνερς Λι το 1994, όταν βρέθηκε στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης και ίδρυσε τη διεθνή κοινοπραξία World Wide Web. Για σήμερα ο ίδιος προγραμματίζει ένα ταξίδι 30 ωρών, ξεκινώντας βέβαια από το παλιό γραφείο του στο CERN. Επειτα θα βρεθεί στο Μουσείο Επιστημών του Λονδίνου και θα καταλήξει στο Λάγος της Νιγηρίας.