Μετά τον Τσίπρα

Στο μέτρο που στην πολιτική μπορεί να υπάρξει βεβαιότητα, η αλλαγή κυβέρνησης είναι δεδομένη. Αδηλο παραμένει μόνο το αν αυτή θα επέλθει σε λίγες εβδομάδες, ή σε λίγους μήνες. Αν πάντως συμβεί το δεύτερο, όσος επιπλέον χρόνος μεσολαβήσει πιθανότατα θα «μεταφραστεί» ευθέως σε ακόμα μεγαλύτερα ποσοστά και αντίστοιχη κοινοβουλευτική δύναμη και πολιτική ισχύ για την επόμενη κυβέρνηση. Στην πραγματικότητα λοιπόν, ήδη βρισκόμαστε στην επόμενη περίοδο, υπό την έννοια ότι έχει καταστεί νομοτέλεια. Αυτά, τα ξέρουν άπαντες. Τα ξέρει συνεπώς και ο Τσίπρας, οι βουλευτές του και ολόκληρος ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο εξής ο χρόνος μετρά αντίστροφα και στην πορεία του, που δεν ανακόπτεται, ανακύπτουν τέσσερα κύρια ερωτήματα.

Το πρώτο ερώτημα είναι το πώς θα λειτουργεί η απερχόμενη κυβέρνηση στην αδήριτη αυτή εξέλιξη από σήμερα μέχρι την «ημέρα της κρίσεως» στη μάταιη προσπάθειά της να την αποφύγει. Θα επιτείνει το χάος σε όλα τα επίπεδα; Γιατί, μέχρι στιγμής, ξεκάθαρα αυτό έχει επιλέξει να κάνει.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά κάτι συναφές: τι ακόμα θα αφήσει πίσω της η κυβέρνηση Τσίπρα εκτός αυτών που ήδη γνωρίζουμε; Τι βάρη θα προσθέσει από τώρα μέχρι τότε προκειμένου και να κερδίσει, όπως φαντάζεται, κάποιους «πόντους» της τελευταίας στιγμής, αλλά και, κυρίως, για να υπονομεύσει την επόμενη κυβέρνηση – κάτι που κάνει συνειδητά εδώ και καιρό και οι επιπτώσεις του θα φανούν στους επόμενους μήνες.

Το τρίτο ερώτημα έχει να κάνει με το αν ο Τσίπρας θα επιτρέψει να εξελιχθούν τα πράγματα ομαλά, ή αν θα μπει στον πειρασμό της πρόκλησης κάποιας μορφής πολιτικής ανωμαλίας. Αν, προκειμένου να αποφύγει τη βαριά ήττα για το κόμμα, θα φλερτάρει με τον όλεθρο για το πολίτευμα και για τη χώρα. Και σε αυτό το επίπεδο έχει δώσει ήδη πολύ δυσοίωνα δείγματα.

Το τέταρτο ερώτημα, τέλος, αφορά το τι θα μπορέσει να κάνει η επόμενη κυβέρνηση από την ώρα του σχηματισμού της. Από την πρώτη στιγμή θα βρεθεί σε μία άνιση μάχη, όχι πια με τον ΣΥΡΙΖΑ ή τον Τσίπρα, αλλά με την πραγματικότητα όπως αυτή έχει συνολικά διαμορφωθεί.

Παρά τα λόγια, η Ελλάδα εξακολουθεί και παραμένει πτωχευμένη, υπό έναν νέο τύπο οργάνωσης του διεθνούς οικονομικού ελέγχου. Το εύρος των αποφάσεων που θα μπορούν να ληφθούν από την επόμενη κυβέρνηση θα κινηθεί ούτως ή άλλως de facto μέσα σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο. Πέρα από την ίδια την πτώχευση, το έργο της ανάσχεσης της επιπλέον πρόσθετης και αχρείαστης καταστροφής που επήλθε τα τελευταία χρόνια θα είναι δυσχερέστατο.

Για να καταφέρει η Ελλάδα να επιστρέψει όχι σε μία αληθινή κανονικότητα, αλλά, έστω, στα επίπεδα του τέλους του 2014, ο αγώνας θα είναι μεγάλος. Και πολυμέτωπος: θα αφορά περίπου τα πάντα στη δημόσια σφαίρα: πρωτίστως την οικονομία, αλλά εξίσου και την ασφάλεια, τις διεθνείς σχέσεις, την άμυνα, τις κρίσιμες επιμέρους λειτουργίες του κρατικού μηχανισμού και του πολιτεύματος, την αποκατάσταση της εύρυθμης, όσο το δυνατόν για πτωχευμένη χώρα, λειτουργίας της δημοκρατίας, την άρση της διχαστικότητας που έχει συνειδητά καλλιεργήσει ο Τσίπρας στον ελληνικό λαό. Θα είναι πάρα πολύ δύσκολα όλα αυτά, καθώς η ζημιά που προστέθηκε στην ήδη πτωχευμένη Ελλάδα από την «πρώτη φορά Αριστερά» είναι πλέον βαθιά και δομική. Αντί να συμβάλει στην εξομάλυνση, ο Τσίπρας ουσιαστικά τη φρέναρε, την ανέσχεσε και «κλείδωσε» την παρατεταμένη πτώχευση και τις συνέπειές της ως νέα ελληνική κανονικότητα. Και από εκεί ξεκινά η επόμενη ημέρα.