ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΒΙΕΤΝΑΜ!

Αλλη μία, προς το παρόν μικρή, κουκκίδα στον παγκόσμιο χάρτη του ελληνικού brain drain, φαίνεται πως σχηματίζεται στην Απω Ανατολή και συγκεκριμένα στο Βιετνάμ, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου. Χάρη στο διεθνές εμπόριο και τις ξένες επενδύσεις, η χώρα βιώνει τα τελευταία χρόνια δυναμική ανάπτυξη και σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται στην τεχνογνωσία και τα «χέρια» Ευρωπαίων, που σπεύδουν για καριέρα στη χώρα των 100 εκατ. πολιτών.

Τέσσερις Ελληνες οι οποίοι δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στον Βορρά ή τον Νότο του Βιετνάμ τα τελευταία χρόνια μιλούν στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» για τις ευκαιρίες, τις δυσκολίες και τις προοπτικές, ενώ όλοι συμφωνούν ότι η ασιατική χώρα ζει χρόνια αλματώδους ανάπτυξης. Ενας εξ αυτών, ο Ναπολέων Πατεράκης, επίτιμος πρόξενος της Ελλάδας στο Βιετνάμ και διευθύνων σύμβουλος της ναυτιλιακής εταιρείας CMI CO Ltd με έδρα την πόλη Χο Τσι Μινχ (Σαϊγκόν), βρίσκεται εκεί από το 1996 – «Τότε που στο Βιετνάμ κοιμόμασταν παρέα με τις κατσαρίδες και τους ποντικούς!» λέει. «Σε μια χώρα με κομμουνιστικό καθεστώς και με την πρόσφατη ιστορία που όλοι γνωρίζουμε, με πολέμους και κατακτητές, η εικόνα αλλάζει εντυπωσιακά. Ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας κυμαίνεται πλέον στο 7%-8%, αυξάνονται οι επενδύσεις, οι εξαγωγές, η κατανάλωση. Ολα αυτά πράγματι οδηγούν σε ζήτηση εξειδικευμένων επαγγελματιών» προσθέτει.

Σήμερα εκτιμάται ότι ζουν σε όλη τη χώρα μόνο 40 Ελληνες: «Μεταξύ άλλων υπάρχουν δυο – τρεις έλληνες πιλότοι και κάποια νέοι που διδάσκουν αγγλικά σε σχολεία. Εξάλλου οι Βιετναμέζοι μορφώνονται και τα τελευταία χρόνια δίνουν μεγάλη σημασία στην εκμάθηση ξένης γλώσσας. Επιπλέον υπάρχουν δυο – τρία ελληνικά εστιατόρια, ενώ έλληνες μηχανολόγοι και ηλεκτρολόγοι βρίσκουν δουλειά στο υπό κατασκευή μετρό. Γενικώς καταγράφεται μια κατασκευαστική έκρηξη, όπως καταλαβαίνετε. Και προσωπικά έχω ζήσει αυτές τις δεκαετίες της έντονης αλλαγής και της ανάπτυξης. Βέβαια το πού θα οδηγήσει τη χώρα και τους πολίτες της όλο αυτό, μένει να το δούμε».

Αναφερόμενος συγκεκριμένα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας νέος επιχειρηματίας ή επαγγελματίας στο Βιετνάμ, ο επίτιμος πρόξενος σημειώνει ότι τα μεγαλύτερα αγκάθια είναι τα ζητήματα διαφάνειας, η απίστευτη γραφειοκρατία και κυρίως η διαρκής και ξαφνική αλλαγή της νομοθεσίας. «Από τη μία στιγμή στην άλλη και χωρίς να το καταλάβεις αλλάζουν οι νόμοι, με αποτέλεσμα να νιώθεις ότι βρίσκεσαι στον αέρα, να μην μπορείς να προχωρήσεις σε μια επένδυση. Δεν αισθάνεσαι εύκολα σιγουριά σε ένα τέτοιο περιβάλλον».

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΡΟΚΟΣ

Πήγε για διακοπές και έγινε εστιάτορας με άρωμα Κρήτης

Στο εστιατόριο του Χρήστου Κρόκου και της συζύγου του Μαρίας Σαρημανώλη στην πόλη Χόι Αν ακούγεται κρητική μουσική από το πρωί μέχρι το βράδυ. Στο Mix Greek Restaurant είναι αντίστοιχη και η διακόσμηση: «Εχουμε στους τοίχους τον Ερωτόκριτο και τον Φάρο των Χανίων!». Η ζωή στο Βιετνάμ για το ζευγάρι ξεκίνησε το 2012, όταν οι δυο τους βρέθηκαν στην Ασία για διακοπές. Μέσα σε αυτά τα χρόνια άνοιξαν πέντε εστιατόρια. «Ολα ξεκίνησαν μεταξύ αστείου και σοβαρού. Ομως είδαμε την ανοδική πορεία, εργαστήκαμε σκληρά, ακόμα και 22 ώρες την μέρα ήμασταν στο πόδι» λέει ο Χρήστος Κρόκος και προσθέτει: «Το πρώτο μαγαζί είχε μόνο τρία τραπέζια και δεν είχαμε πελάτη για δύο εβδομάδες! Ουτε προσωπικό είχαμε βέβαια. Για τρία χρόνια δεν καταφέραμε να επισκεφθούμε την Ελλάδα». Σήμερα, το ζευγάρι ετοιμάζεται να ανοίξει δεύτερο εστιατόριο στο Ανόι και έχει προσωπικό 130 άτομα: «Εχουμε κρατήσει το μαγαζί στη Χόι Αν και πάμε τώρα για την πρωτεύουσα του Βιετνάμ. Τα προηγούμενα τα πουλήσαμε σε Ρώσους και Ελληνες. Το δεύτερο εστιατόριο μάλιστα το πουλήσαμε 22 μέρες μετά τα εγκαίνια. Οι πελάτες μας εξαρχής ήταν Ευρωπαίοι, αλλά και Κορεάτες που λατρεύουν την Ελλάδα. Βιετναμέζους δεν είχαμε σχεδόν καθόλου. Αυτό αλλάζει όμως. Εχει δημιουργηθεί μια μεσαία τάξη που αντέχει να βγει και να πληρώσει για ένα καλό γεύμα σε εστιατόριο. Εχουμε πιστό πελάτη Βιετναμέζο που ζητάει κάθε μέρα μουσακά!».

Το ζευγάρι που δραστηριοποιούνταν στον κλάδο της εστίασης στα Χανιά υποστηρίζει πάντως πως το Βιετνάμ δεν είναι ένας «ευκαιριακός εργασιακός παράδεισος». Και αυτό επειδή «απλά δεν είναι όλος ο δρόμος στρωμένος με ροδοπέταλα. Εμείς δυσκολευόμαστε να βρούμε ακόμα και τις πρώτες ύλες. Σε γενικές γραμμές μπορεί να είναι χαμηλή η φορολογία, ή φτηνό το ρεύμα, αλλά τα ενοίκια, για παράδειγμα, είναι φωτιά. Ενδεικτικά, για 75 ή 100 τ.μ. το ενοίκιο μπορεί να φτάνει τα 3.000 – 4.000 ευρώ τον μήνα. Επίσης σου ζητούν μαζεμένα τα ενοίκια του πρώτου χρόνου. Οποιος θέλει να εργαστεί εδώ, θα πρέπει να είναι έτοιμος για στερήσεις, θυσίες και πολλή δουλειά».

ΚΩΣΤΑΣ ΜΥΓΙΑΚΗΣ

Σηκώνει πύργους 50 ορόφων σε μια χώρα που «μεγαλώνει»

Σε τρία μεγάλα κατασκευαστικά έργα στο Ανόι και στην παραθαλάσσια πόλη Να Τρανγκ εμπλέκεται ο πολιτικός μηχανικός Κώστας Μυγιάκης, ο οποίος πρωτοβρέθηκε στο Βιετνάμ στα τέλη του 2015: «Για να αντιληφθεί κανείς τους ρυθμούς ανάπτυξης αυτή τη στιγμή στην ασιατική χώρα, μιλάμε για τεράστια κατασκευαστικά έργα που εξελίσσονται ταυτόχρονα και, μάλιστα, ολοκληρώνονται γρήγορα». Ηδη παραδόθηκαν τρεις πύργοι 50 ορόφων ο καθένας στο κέντρο του Ανόι, της πρωτεύουσας του Βιετνάμ, έργο (με τίτλο Metropolis) στο οποίο ο έλληνας μηχανικός ήταν επικεφαλής ως project manager. «Την άνοιξη αναμένεται να ολοκληρωθεί ένα ξενοδοχείο στην ανατολική ακτή του Βιετνάμ ενώ σε εξέλιξη είναι οι εργασίες για άλλο ένα τουριστικό συγκρότημα στην ίδια περιοχή», αναφέρει.

Οπως τονίζει, οι Βιετναμέζοι εμπιστεύονται τον ξένο, τον ευρωπαίο επιστήμονα: «Σε γενικές γραμμές τα περισσότερα τα κάνουν μόνοι τους και κατά τη γνώμη μου έχουν αρκετή τεχνογνωσία. Το ντόπιο στοιχείο είναι έντονο, όμως θα χρησιμοποιήσουν αμέσως τον ξένο επιστήμονα σε ό,τι δεν μπορούν να χειριστούν καλά οι ίδιοι. Ο μέσος Βιετναμέζος έχει εμπιστοσύνη στον ξένο. Στη συνείδηση του πολύ κόσμου ένας Ευρωπαίος έχει περισσότερες γνώσεις».

Μιλώντας για δυσκολίες στην ασιατική χώρα, επισημαίνει ότι «αφορούν πρωτίστως την κουλτούρα, ειδικά για όποιον δεν έχει καμία επαφή με την Ασία και τις διαφορετικές αντιλήψεις. Αρα υπάρχει μια πρώτη δυσκολία στην ενσωμάτωση. Αν όμως αντεπεξέλθεις σε αυτό, τα πράγματα γίνονται εύκολα. Οσον αφορά στην καθημερινή ζωή, είναι οικονομική. Κάποια πράγματα, ωστόσο, όπως τα ενοίκια, είναι συγκρίσιμα ίσως και ακριβότερα με εκείνα της Ελλάδας. Βέβαια οι απολαβές για έναν εργαζόμενο θεωρούνται καλύτερες αν κάνουμε τη σύγκριση με την Ελλάδα!». Οπως περιγράφει, επίσης, η επικοινωνία συχνά μπορεί να είναι σχεδόν αδύνατη: «Και αυτό γιατί δεν είναι διαδεδομένη ούτε η χρήση της αγγλικής γλώσσας. Τα ανώτερα στελέχη, βέβαια, ιδίως οι νεότεροι άνθρωποι, μορφώνονται. Είναι μια αυξητική τάση. Δεν είναι τυχαίο ότι ανοίγουν κέντρα ξένων γλωσσών και Αμερικανοί, Αυστραλοί ή και Ευρωπαίοι έρχονται για να εργαστούν ως καθηγητές αγγλικών». Ο ίδιος χαρακτηρίζει τους Βιετναμέζους φιλικούς και ανοιχτούς στη συνεργασία με ξένους.

ΜΑΡΙΑ ΠΕΤΡΟΥ

Εισάγει ελληνικά προϊόντα σε μια αγορά γεμάτη προοπτικές

Από τις αρχές του 2015 λειτουργεί η Delimera, εταιρεία εισαγωγής ελληνικών προϊόντων (ξηρού φορτίου, όπως λάδι, ελιές, μέλι και σαφράν), της Μαρίας Πέτρου, η οποία αναφερόμενη στους Βιετναμέζους μιλάει για έναν έξυπνο, επιχειρηματικό και φιλότεχνο λαό, με μεγάλες αξίες, που διανύει περίοδο άνθησης: «Σε κάποια πράγματα μου θυμίζουν τους Ελληνες. Για παράδειγμα έχουν ψηλά την οικογένεια και για να θεωρήσει κάποιος τον εαυτό του επιτυχημένο πρέπει να έχει αγοράσει σπίτι για τα παιδιά του!».

Σε επιχειρηματικό επίπεδο, η ίδια πήρε ένα «ασφαλές ρίσκο» με την επιχείρηση στο Βιετνάμ, όπως λέει, καθώς υπήρχε καθοδήγηση και συνεργασία με ντόπιο.

«Είναι σημαντικό να έχεις βιετναμέζο συνέταιρο. Γιατί εδώ αν θέλουν να σε μπλοκάρουν, μπορούν και θα το κάνουν!» λέει και κάνει λόγο για απίστευτη γραφειοκρατία. «Υπάρχουν μεγάλες ευκαιρίες αλλά δεν είναι όλα ρόδινα. Μεταξύ άλλων ένας ξένος επιχειρηματίας πιθανότατα θα δυσκολευτεί στη συνεννόηση, δεδομένου ότι οι Βιετναμέζοι είναι κάπως κλειστοί και συντηρητικοί. Για να καταλάβετε, στα δύο χρόνια, μόνο μια φορά βρέθηκα σε σπίτι ντόπιου!» σημειώνει χαριτολογώντας και εξηγεί: «Είναι οι άνθρωποι που δεν θα σου αρνηθούν ευθέως ποτέ. Δεν έχουν το εκρηκτικό, εκδηλωτικό χαρακτήρα των μεσογειακών λαών και τελικά μένεις να αναρωτιέσαι “την έκλεισα τη δουλειά ή όχι;”. Γι’ αυτό θα έλεγα σε κάποιον που θα βρεθεί για καριέρα σε οποιονδήποτε κλάδο στο Βιετνάμ να σεβαστεί την κουλτούρα και τις νοοτροπίες του λαού. Ο αλαζόνας, “ξερόλας” όπως λέμε δυτικός δεν θα έχει καμία τύχη εδώ».

Αναφερόμενη στην επιχείρηση Delimera («ήθελα ένα όνομα εύηχο για τους Βιετναμέζους που να θυμίζει το καλημέρα αλλά και το ντελικατέσεν»), μιλάει για μια αγορά με μεγάλη προοπτική: «Δεν υπάρχει οργανωμένο λιανεμπόριο, το 90% αφορά υπαίθριες αγορές. Ακόμα και το κρέας δηλαδή το αγοράζεις από τον δρόμο. Είναι ενδεικτικό ότι το κράτος εστιάζει πλέον στην ευαισθητοποίηση για τις συνθήκες υγιεινής».

Οσο για την ανταπόκριση των ντόπιων στα ελληνικά προϊόντα, σημειώνει: «Εκτιμούν το ελληνικό λάδι. Μεγάλο trend πάντως είναι το γιαούρτι. Για τους περισσότερους Βιετναμέζους, που έχουν μεγάλη εκτίμηση στη μυθολογία μας, Ελλάδα είναι η Σαντορίνη!».