Υπαίθρια τέχνη χωρίς τείχη

Η πρώτη προσπάθεια παρουσίασης της δημόσιας τοιχογραφίας ως τέχνης έγινε πριν από μία δεκαετία. Τότε η τρίτομη σειρά λευκωμάτων «Muralart – Murals on huge surfaces around the world – From graffit to trompe l’ oeil» ανέδειξε τα πρώτα βήματα 400 καλλιτεχνών από όλον τον κόσμο. Σήμερα, που αρκετοί από αυτούς έχουν εξελιχθεί σε «πρώτα ονόματα» του δρόμου, αφήνοντας πίσω τους «πίνακες ζωγραφικής» πάνω σε δημόσια κτίρια, αποθήκες και εγκαταλειμμένες κατοικίες, η ομάδα Urban Act επιστρέφει για να υπενθυμίσει την ομορφιά του γκραφίτι.

Ετσι, πριν από λίγες εβδομάδες κυκλοφόρησε η νέα έκδοση «Mural masters» από τις εκδόσεις Gingko Press Inc με τη δουλειά 100 αναγνωρίσιμων καλλιτεχνών, οι οποίοι αφήνουν το αποτύπωμά τους στις σύγχρονες δημόσιες τοιχογραφίες. Κάποιοι εξ αυτών είναι οι Agostino Lacurci, Axel Void, Okuda, Ricky Lee Gordon και Eduardo Korba. Ανάμεσά τους βρίσκεται κι ένας Ελληνας, ο Same84.

«Στο παρόν λεύκωμα παρουσιάζουμε το Next Level, το άλλο “επίπεδο” στο οποίο έχει έρθει η τέχνη της τοιχογραφίας στο σήμερα, στο οποίο εμπεριέχονται και δείγματα για το τι θα επακολουθήσει στο μέλλον. Ετσι παρουσιάζουμε καλλιτέχνες που έκαναν τα πρώτα τους βήματα πριν από δέκα χρόνια, καλλιτέχνες που ανέπτυξαν και διαφοροποίησαν το στυλ τους, μέχρι και πρωτοεμφανιζόμενους καλλιτέχνες που δίνουν ένα διαφορετικό στίγμα στην τέχνη» αναφέρει ο Κυριάκος Ιωσηφίδης, συγγραφέας και επιμελητής της έκδοσης, όντας επίσης συντονιστής και της ομάδας UrbanAct.

Στις 272 σελίδες του λευκώματος ο αναγνώστης βρίσκει σχέδια με ζωντανά χρώματα σε μεγάλες διαστάσεις που συχνά αντλούν έμπνευση από την επικαιρότητα ή από κοινωνικά φαινόμενα. Δεν λείπουν βέβαια και οι εικόνες που λειτουργούν ως φόρος τιμής σε διεθνείς προσωπικότητες ή επιχειρούν να στείλουν τα δικά τους μηνύματα στους περαστικούς των δρόμων που τα χαζεύουν ή τις τοπικές κοινωνίες γενικότερα. Ολες αυτές τις διαφορετικές παραμέτρους σχολιάζουν στα υπομνήματά τους ο κριτικός τέχνης και πανεπιστημιακός Μάνος Στεφανίδης, η Αννα Ντιμίτροβα, υπεύθυνη της γκαλερί Mtn, και ο Ντέιβιντ Γκιν, τοιχογράφος από την Αμερική.

«Η τέχνη της τοιχογραφίας είναι μια εξαιρετική και μοναδική ευκαιρία να ανακαλύψουμε τα κοινά στοιχεία της δουλειάς μας, την αφοσίωσή μας και την ενέργεια που επενδύουμε για ένα καλύτερο και οικείο περιβάλλον. Είναι ένα ταξίδι στις νικηφόρες μάχες ενάντια στην έλλειψη δημόσιων χώρων, μάχες που επαναπροσδιόρισαν τη χρήση του δημόσιου χώρου. Αυτές οι καλλιτεχνικές επεμβάσεις καταδεικνύουν τη σημασία της καλλιτεχνικής έκφρασης σε μέρη όπου μπορούν να μοιραστούν τις ιδέες τους με τους ανθρώπους των πόλεων, να επικοινωνήσουν μαζί τους και ακόμη και να προωθήσουν την ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Η αλληλεπίδραση των αναγκών και των ιδεών των διαφορετικών ανθρώπων από όλον τον κόσμο αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για τον πολιτισμό και τον σεβασμό προς το διαφορετικό» επισημαίνει ο Ιωσηφίδης.

ΝΕΑ ΕΡΓΑ. Κάθε έργο που εμφανίζεται στο βιβλίο αποπνέει έναν αέρα φρεσκάδας, δημιουργίας και κυρίως διάθεσης επανακατάκτησης του δημόσιου χώρου μέσω της τέχνης. Αλλωστε, οι τοιχογραφίες πια έχουν γίνει για τα καλά κομμάτια των σύγχρονων πόλεων. Το διαπιστώνει κανείς και στην Αθήνα ή στα υπόλοιπα αστικά κέντρα όπου ξεφυτρώνουν διαρκώς νέα έργα.

«Ανά τον κόσμο είναι πλέον δεκάδες τα φεστιβάλ και τα urban art προγράμματα που υλοποιούνται είτε με πρωτοβουλία καλλιτεχνών, είτε από δήμους και πολιτιστικούς φορείς, γκαλερί κ.ά. Τα προγράμματα αυτά είναι μοναδικά στον χώρο της τέχνης γιατί δίνουν στους πολίτες την ευκαιρία να “γευτούν” ένα ανοιχτό μουσείο υπαίθριας τέχνης στη πόλη τους, να δουν live τη δημιουργία ενός εικαστικού έργου και να συνομιλήσουν με τους καλλιτέχνες. Ενα τέτοιο μοναδικό “μουσείο” διαθέτει και η Ελλάδα στη πόλη του Βόλου μετά τις προσπάθειες ετών της urbanact και τη λειτουργία του διεθνούς φεστιβάλ τοιχογραφιών CityCall.Καλλιτέχνες – δημιουργοί, με τα χρώματά τους, το πινέλο, τις εκτυπώσεις τους, τα σπρέι τους, εθελοντές, φορείς και κινήματα πολιτών παρεμβαίνουν στις πόλεις, άλλοτε εκφράζοντας τις σκέψεις τους, άλλοτε εκφράζοντας τη θέληση της γειτονιάς, άλλοτε νόμιμα, άλλοτε παράνομα, άλλοτε οργανωμένα και άλλοτε ατομικά. Kαι με αυτόν τον τρόπο σπρώχνουν το “κίνημα” της δημόσιας τοιχογραφίας σε νέους δρόμους: από την απλή διακόσμηση μέχρι και την πολιτική κατάθεση. Δημιουργούν και συμμετέχουν σε ποικίλες εκφάνσεις της δημόσιας τέχνης που απέκτησε πλέον πολλές ταμπέλες: “street art”, “urban art”, “graffiti art”, «public art”, “public mural art”, “community art” κ.λπ.» καταλήγει ο Ιωσηφίδης.

info

«Mural masters» από τις εκδόσεις Gingko Press Inc και την Urban Act. Λεπτομέρειες για παραγγελίες στον ιστόστοπο www.urbanact.gr ή στο mail carpediemact@gmail.com