Το ασβέστιο πάνω στις στεφανιαίες αρτηρίες

Η κλασική στεφανιογραφία για πολλά χρόνια υπήρξε η μοναδική απεικονιστική μέθοδος που απεικόνιζε τις στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς. Ομως την τελευταία δεκαετία η εξέλιξη της τεχνολογίας έδωσε τη δυνατότητα να απεικονίζονται οι στεφανιαίες αρτηρίες με ειδική αξονική τομογραφία που ονομάστηκε αξονική στεφανιογραφία, η οποία ανήκει στις αναίμακτες μεθόδους γιατί δεν χρειάζεται καθετηριασμός της καρδιάς. Η αξονική στεφανιογραφία απεικονίζει τις αθηρωματικές πλάκες (στενώσεις) πάνω στο τοίχωμα της αρτηρίας καθώς και την ποσότητα του ασβεστίου πάνω σε αυτές. Η εικόνα αυτή επιτρέπει την έναρξη ειδικής θεραπείας που ελαχιστοποιεί την εκδήλωση εμφράγματος. Πρόσφατα στο JACC, επίσημο περιοδικό του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας, δημοσιεύθηκε μια τεκμηριωμένη μελέτη σχετικά με τον ρόλο του ασβεστίου που υπάρχει πάνω στις στεφανιαίες αρτηρίες. Γενικά η παρουσία ασβεστίου πάνω σε οποιαδήποτε αρτηρία σηματοδοτεί ότι υπάρχουν αθηρωματικές πλάκες γιατί πάνω σε αυτές εναποτίθεται το ασβέστιο. Στη συγκεκριμένη μελέτη βρέθηκε ότι η παρουσία ασβεστίου στην αξονική στεφανιογραφία άνω των 400 μονάδων Agatston σηματοδοτεί την αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης καρδιακού συμβάματος είτε οι ασθενείς λαμβάνουν είτε δεν λαμβάνουν θεραπεία. Επίσης διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς ωφελούνται από τη χρόνια χορήγηση ασπιρίνης όταν οι μονάδες ασβεστίου είναι άνω των 100. Κατά συνέπεια η αξονική στεφανιογραφία αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη όχι μόνο για τη διάγνωση της στεφανιαίας νόσου αλλά και για τη θεραπευτική της αντιμετώπιση στα πρώιμα στάδια.

Σήμερα, η κλασική στεφανιογραφία είναι επιβεβλημένο να γίνεται άμεσα μόνον σε περιπτώσεις προεμφραγματικής στηθάγχης ή εμφράγματος. Οταν δηλαδή εμφανίζεται αιφνίδιος πόνος στο κέντρο του στήθους με ή χωρίς αντανάκλαση στον λαιμό, στις ωμοπλάτες, στα χέρια ή την κοιλιά, σε μικρή προσπάθεια ή σε ηρεμία. Ο πόνος με τα ιδιαίτερα αυτά χαρακτηριστικά σηματοδοτεί το σπάσιμο μιας αθηρωματικής πλάκας και τη δημιουργία θρόμβου μέσα στην αρτηρία. Στην περίπτωση αυτή, η κλασική στεφανιογραφία μας δείχνει πού βρίσκεται ο θρόμβος, ο οποίος φράζει 90%-100% την αρτηρία. Ακολουθεί άμεσα η αγγειοπλαστική (μπαλόνι) και η τοποθέτηση stent, με στόχο να παραμένει η αρτηρία ανοικτή.

Πέραν όμως των περιπτώσεων αυτών υπάρχει μια ακόμα ένδειξη που ονομάζεται μεγάλη ισχαιμία του μυοκαρδίου. Οταν από τα καρδιολογικά tests προκύπτουν ενδείξεις μεγάλης ισχαιμίας του μυοκαρδίου, τότε είναι αναγκαία η κλασική στεφανιογραφία προκειμένου να γίνει εγχείρηση Bypass που θα είχε σκοπό να αποτρέψει μια κακή εξέλιξη όπως είναι η μυοκαρδιοπάθεια ισχαιμικού τύπου.

Συμπερασματικά σήμερα οι ενδείξεις για κλασική στεφανιογραφία περιορίζονται σημαντικά, ενώ αντίθετα κερδίζει έδαφος η αξονική στεφανιογραφία ιδιαίτερα όταν θέλουμε να μάθουμε ότι υπάρχει στεφανιαία νόσος σε ένα τελείως ασυμπτωματικό άτομο.