Ο διεθνής παράγοντας…

Το επαναλαμβάνουν ολοένα και συχνότερα στις ιδιωτικές τους συζητήσεις πολιτικοί, δημοσιογράφοι, ακόμα και επιχειρηματίες που νοιάζονται για τις εκλογές που έρχονται. «Μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Πρεσπών, ο διεθνής παράγοντας θα παίξει ρόλο υπέρ του Τσίπρα» λένε. Το λένε ψιθυριστά και κομμάτι συνωμοτικά, είτε το εύχονται είτε το φοβούνται.

Για την επιρροή του «διεθνούς παράγοντα» ακούω από τότε που ήμουν μικρός. Ηταν μια από τις αγαπημένες συζητήσεις της Ελλάδας της δεκαετίας του ’80 – μιας χώρας που είχε μνήμες και από τον Εμφύλιο και από τη δικτατορία. Και στις δύο αυτές μεγάλες πικρές ελληνικές ιστορίες ο διεθνής παράγοντας έπαιξε ρόλο – είναι βέβαιο. Δύο γενιές Ελλήνων μεγάλωσαν με τη βεβαιότητα ότι οι τύχες της χώρας ορίζονται, κατά κάποιον τρόπο, από τους δυτικούς συμμάχους, με τους Αμερικάνους να είναι οι αγαπημένοι μας στον ρόλο των σκοτεινών πρωταγωνιστών των κέντρων εξουσίας. Οταν ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε υποσχεθεί, μεταξύ πολλών άλλων, «μια Ελλάδα που ανήκει στους Ελληνες», είχε μιλήσει στο θυμικό όσων αυτό το αμφισβητούσαν. Αλλά στο μεταξύ από τότε έχουν αλλάξει πολλά.

Ηδη από τη δεκαετία του ’80 κάθε προσπάθεια στήριξης ελληνικών κυβερνήσεων από τον «διεθνή παράγοντα» είχε ως αποτέλεσμα μια τρύπα στο νερό. Τον καιρό της ένταξης της χώρας μας στην τότε ΕΟΚ είχε γίνει μια τεράστια τηλεοπτική καμπάνια για να γίνει κατανοητό το όφελος – καμπάνια χρηματοδοτούμενη από πόρους της Κοινότητας: η δημόσια τηλεόραση, που ήταν και η μοναδική που υπήρχε, έπαιζε εκατοντάδες σποτ με τον τίτλο «Είσαι στην ΕΟΚ, μάθε για την ΕΟΚ», ενώ για τουλάχιστον δύο χρόνια γινόταν παρέλαση στην Αθήνα πρωθυπουργών και αξιωματούχων ευρωπαϊκών χωρών που προσπαθούσαν να υποστηρίξουν τις κυβερνήσεις αρχικά του Κωνσταντίνου Καραμανλή και μετά του Γεώργιου Ράλλη. Ο λαός αποφάνθηκε συντριπτικά ότι «η ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ είναι το ίδιο συνδικάτο». Μερικά χρόνια αργότερα ο «διεθνής παράγοντας» θα βοηθούσε τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη γιατί «έτρεχε ένα τολμηρό πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων». Αργότερα οι Αμερικάνοι (πάντα αυτοί…) θα στήριζαν τον Κώστα Σημίτη γιατί τους ευχαρίστησε για τα Ιμια, ενώ, κάτι χρόνια μετά, οι Γερμανοί (ο νέος εχθρός) θα βοηθούσαν την κυβέρνηση Σαμαρά «για να μη βγει η Αριστερά και χάσουν τα λεφτά τους». Σε πολλές περιπτώσεις ο διεθνής παράγοντας αδιαφορούσε για μας, ενώ εμείς πιστεύαμε πως από το πρωί μέχρι το βράδυ ασχολείται μαζί μας – σε άλλες όμως ασχολήθηκε πραγματικά. Τις μέρες που προηγήθηκαν του δημοψηφίσματος π.χ. δεν ήταν λίγοι οι ευρωπαίοι ηγέτες που μας υπενθύμιζαν ότι ανήκουμε στην Ευρώπη κι ότι μια άτακτη χρεοκοπία με αλλαγή νομίσματος θα ήταν για τη χώρα καταστροφή: τους ακούσαμε τόσο πολύ, που τα δύο τρίτα της χώρας ψήφισαν «όχι» – δηλαδή «άντε γεια». Γιατί; Γιατί είχε φροντίσει ο αριστεροδέξιος συνασπισμός των αντιμνημονιακών δυνάμεων να αντιμετωπίζονται οι Ευρωπαίοι ως εισβολείς και κατακτητές της χώρας: τον σημερινό Πρωθυπουργό, όταν φώναζε τα «Go Back», τον χειροκροτούσαν – μην το ξεχνάμε.

Σήμερα ο «διεθνής παράγοντας» λέει μπράβο για τη Συμφωνία των Πρεσπών: κάνοντάς το απλά θυμώνει περισσότερο τον κόσμο που θεωρεί τη συμφωνία εθνική ήττα. Φυσικά αυτό αρκετοί πολιτικοί, δημοσιογράφοι, επιχειρηματίες κ.τ.λ. δεν το καταλαβαίνουν. Κλεισμένοι στο θερμοκήπιο της πολιτικής πραγματικότητας οι πιο πολλοί έχουν μια άριστη γνώση του «διεθνούς παράγοντα», αλλά έχουν χάσει εντελώς την επαφή με τον ελληνικό λαό, που όταν ακούει τους ξένους να λένε «μπράβο» σε έλληνες πολιτικούς αναρωτιέται τι κακό κάνανε πάλι. Ισως κι άδικα. Αλλά έτσι τον μάθανε…