Μύθοι για όλες τις εποχές

Πολύ πριν από τον θρίαμβο του Γκιστάβ Ντορέ, το 1862, η εικονογράφηση στα «Παραμύθια» του Σαρλ Περό, που πρωτοεκδόθηκαν το 1697, επί Λουδοβίκου ΙΔ’, δεν διέθετε διακριτή ταυτότητα. Ο πρώτος εικονογράφος Φρανσουά Κλουζιέ ήταν ένας ελάσσων χαράκτης, όπως διαβάζουμε στην εισαγωγή του Ζαν Μαρκ Σατελέν (διευθυντής της Συλλογής Σπάνιων Βιβλίων), η οποία περιέχεται στον καλαίσθητο τόμο των εκδόσεων Αγρα. Οπως σημειώνει ο ίδιος: «Ο Ντορέ δεν επεδίωξε να αναπαραστήσει σε καθένα από τα παραμύθια τη διαδοχή των περιπετειών της πλοκής, αλλά να μεταμορφώσει το αφήγημα της δράσης σε θέατρο χαρακτήρων και συναισθημάτων». Οι ιστορίες, σε μετάφραση της Δέσποινας Καμπάνη – Δετζώρτζη (υπέγραφε και την αντίστοιχη στην πρώτη έκδοση των παραμυθιών από την Αγρα το 1985), περιλαμβάνουν τη «Σταχτοπούτα», τον «Δαχτυλάκη», την «Ωραία κοιμωμένη», τον «Παπουτσωμένο γάτο», την «Κοκκινοσκουφίτσα», τον «Ρικέτο με την τούφα», τη «Γαϊδουρόγουνα», τις «Νεράιδες» και τον «Μπλαβογένη» (απ’ όπου και το εξώφυλλο της έκδοσης). Πρόκειται για πασίγνωστα παραμύθια που στο πέρασμα του χρόνου «κατακρεουργήθηκαν» για να ταιριάξουν στο καλούπι του παιδικού αναγνώσματος, παρερμηνεύτηκαν και έχασαν τα λανθάνοντα μηνύματά τους – κυρίως εκείνα για τη γυναικεία θέση και την αξία της παιδείας. Η ηθική αλληγορία στην οποία βασίζονται χρειάζεται να φωτιστεί εκ νέου, γράφει στον πρόλογο ο Μαρκ Φουμαρολί, ακαδημαϊκός και καθηγητής στο College de France, που υποτιτλίζει το σημείωμά του για τον Περό ως «εγκώμιο στη νεωτερικότητα του αιώνα του Μεγάλου Λουδοβίκου»: «Χωρίς να ισχυρίζεται ότι περιγράφει μια ουτοπική εικόνα της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΔ’, στα “Παραμύθια” ξεδιπλώνει βήμα βήμα τα σημαντικά πνευματικά και υλικά επιτεύγματα τα οποία ο βασιλιάς και η διοίκησή του κληροδότησαν στο σύγχρονο βασίλειο. Αφού ξερίζωσε τη βαρβαρότητα, την ακινησία και την ωμότητα, ο βασιλιάς οδήγησε τη σύγχρονη χριστιανική Γαλλία σε έναν πολιτισμό ανώτερο από εκείνον των αρχαίων χρόνων και αυτής της ίδιας της ιταλικής Αναγέννησης».