OTσίπρας επιμένει {CR}στα «δόκανα» για κεντροαριστερούς

Η εικόνα παραπέμπει στο ΠΑΣΟΚ πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. Στη σκιά της ασθένειας του Ανδρέα Παπανδρέου που παραιτήθηκε τον Ιανουάριο του 1996, συγκρούονταν δημόσια και παρασκηνιακά οι παπανδρεϊκοί και προεδρικοί με τους εκσυγχρονιστές. Στον δρόμο για το συνέδριο του Ιουνίου του 1996 για την εκλογή του προέδρου του ΠΑΣΟΚ οι δύο πρώτοι συμμάχησαν κυρίως με τον Ακη Τσοχατζόπουλο και δευτερευόντως με τον Γεράσιμο Αρσένη και οι δεύτεροι στήριξαν τον Κώστα Σημίτη, σε έναν εσωκομματικό «εμφύλιο» που άνοιξε βαθιές πληγές.

Αρκετοί από αυτούς βρίσκονται πλέον στο ίδιο μετερίζι και ομνύουν πολιτική πίστη στον Αλέξη Τσίπρα. Ποιος θα περίμενε ποτέ ότι θα στήριζαν το ίδιο πρόσωπο π.χ. ο Αντώνης Κοτσακάς που ανήκε πολιτικά στην ομάδα Τσοχατζόπουλου και ο Νίκος Μουζέλης, ανεξάρτητα εάν οργανωτικά ο δεύτερος δεν ανήκε ποτέ στον χώρο του ΠΑΣΟΚ, αλλά στήριξε θεωρητικά και ιδεολογικά το εγχείρημα του εκσυγχρονισμού και προσωπικά τον Κώστα Σημίτη. Πολιτικά παράδοξο είναι για πολλούς ακόμα και το γεγονός πως στη ίδια πλευρά βρίσκονται σήμερα πρόσωπα που το 1989 είχαν στηρίξει, ως μέλη του τότε Συνασπισμού, την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου και άλλοι που ανήκαν εκείνη την περίοδο στο ΠΑΣΟΚ, υπερασπιζόμενοι την αθωότητα του τότε προέδρου του κινήματος.

ΤΟ ΜΩΣΑΪΚΟ ΤΩΝ ΑΠΟΧΡΩΣΕΩΝ. Η κατάσταση είναι άκρως αντιφατική και άλλες εποχές θα ξένιζε, καθώς πολλοί αταίριαστοι μεταξύ τους και ομάδες ορφανές από πολιτικούς καθοδηγητές εδώ και χρόνια, βρήκαν στο πρόσωπο του Τσίπρα τον νέο πολιτικό καθοδηγητή τους. Μέχρι στιγμής η προσπάθεια του Πρωθυπουργού δεν έχει ιδιαίτερα αποτελέσματα σε επίπεδο κορυφής, αν και σε χαμηλά και μεσαία στελέχη της Κεντροαριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας καταγράφονται μετακινήσεις.

Το μωσαϊκό αυτή την περίοδο στον ΣΥΡΙΖΑ έχει πολλές αποχρώσεις και η εικόνα του δεν είναι θελκτική, όπως λένε έμπειροι πολιτικοί παρατηρητές, εν αντιθέσει με το Μέγαρο Μαξίμου που θεωρεί ότι αυτή η πολυχρωμία δείχνει τον νέο πλουραλισμό στα πλαίσια της συγκρότησης του νέου προοδευτικού μετώπου ενάντια στην Ακροδεξιά και στον νεοφιλελευθερισμό, στον δρόμο προς τις ευρωεκλογές και τις εθνικές εκλογές. Βέβαια αναδεικνύεται και ένα βασικό δομικό πρόβλημα στην αμφίπλευρη διεύρυνση που επιχειρεί ο Πρωθυπουργός, ότι σε πολλά πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα υπάρχουν βαθύτατες ιδεολογικές διαφορές μεταξύ των ομάδων προσώπων που συναντιούνται και δεν υφίσταται ομοιογένεια. Ηχηρά ονόματα δεν έχουν δείξει διάθεση να συνταχθούν πολιτικά με τον ΣΥΡΙΖΑ και αυτό που καταδεικνύεται είναι ότι σε αυτή τη φάση όσοι έχουν ανταποκριθεί στο κάλεσμα δεν καλύπτουν τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί από το Μέγαρο Μαξίμου και την Κουμουνδούρου. Μένει βέβαια να φανεί αυτό στο άμεσο μέλλον και κυρίως εάν θα αποτυπωθεί ουσιαστική διεύρυνση μέσω της συμμετοχής προσώπων από την Κεντροαριστερά και την ελληνική σοσιαλδημοκρατία στα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ, τόσο στις ευρωεκλογές όσο και στις βουλευτικές εκλογές.

ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΤΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ. Κεντρικοί πολιτικοί παρατηρητές και παράγοντες υποστηρίζουν ότι από τη Μεταπολίτευση και μετά ουδεμία κυβέρνηση διεσώθη από αντίστοιχες προσπάθειες διεύρυνσης και μάλιστα η εκλογική τους ήττα ήταν προδιαγεγραμμένη. Η μεταπολιτευτική ιστορία έχει πολλά παραδείγματα να επιδείξει, όπως π.χ. όταν στα τέλη της δεκαετίας του 1970 προσχώρησαν στη ΝΔ πολύ πιο ηχηρά ονόματα και πολιτικές προσωπικότητες με μεγάλη ισχύ και κύρος απ’ όσα συζητούνται σήμερα, όπως ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο Θανάσης Κανελλόπουλος, αλλά η ήττα δεν αποτράπηκε και το ΠΑΣΟΚ θριάμβευσε.

Το ίδιο έγινε και με τη συμπαράταξη του Ανδρέα Παπανδρέου που δεν έφραξε το δρόμο στη ΝΔ του Κώστα Μητσοτάκη και κέρδισε τρεις συνεχείς εκλογικές αναμετρήσεις (Ιούνιος και Νοέμβριος 1989 και Απρίλιος 1990), ενώ στο ενδιάμεσο πολλοί από τους σημερινούς συνοδοιπόρους του ΣΥΡΙΖΑ που θέλουν κοινό μέτωπο με το Κίνημα Αλλαγής υποστήριζαν την επιχείρηση «κάθαρση» με στόχο το ΠΑΣΟΚ. Ακόμα και η αμφίπλευρη διεύρυνση του Γιώργου Παπανδρέου το 2004 με τη συμμετοχή στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ των Στέφανου Μάνου και Ανδρέα Ανδριανόπουλου από τα δεξιά και της Μαρίας Δαμανάκη και του Μίμη Ανδρουλάκη δεν έκλεισε τον δρόμο στον Κώστα Καραμανλή που σαν χθες το 2004 κέρδισε τις εκλογές και η ΝΔ επέστρεψε στην εξουσία έπειτα από 11 χρόνια.

ΑΠΕΛΠΙΔΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός θα επιμείνει – παρά τα πολλά προβλήματα, τα εμπόδια και την πολεμική κυρίως από τη Χαριλάου Τρικούπη – στο σχέδιό του για την προώθηση του προοδευτικού μετώπου και τη διεύρυνση που επιθυμεί. Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε και το κείμενο απόφασης της πρόσφατης Κεντρικής Επιτροπής, όπου και με τη σφραγίδα του κόμματος έγινε προσκλητήριο – κάλεσμα που όμως απορρίφθηκε από τις ηγεσίες του Κινήματος Αλλαγής και του Ποταμιού.

Πάντως, παρά τις συνεχείς αρνήσεις, ο Τσίπρας θα καταβάλει μια ακόμη προσπάθεια. Και αυτό αναμένεται να γίνει με τον πιο επίσημο τρόπο στη λογική «να δώσουμε από κοινού τη μάχη των ευρωεκλογών». Το επόμενο διάστημα θα εντείνει τις κινήσεις του για τη σύγκλιση με τις προοδευτικές δυνάμεις και την άλωση της κοινωνικής βάσης της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας και όπως λένε συνεργάτες του, ο στόχος δεν είναι η ηγεσία, αλλά η βάση της λεγόμενης «Κεντροαριστεράς». Στο τραπέζι υπάρχει και εισήγηση να αποσταλεί και επιστολή του Αλέξη Τσίπρα σε Φώφη Γεννηματά και Σταύρο Θεοδωράκη, ώστε να υπάρχει και με επίσημο τρόπο διατυπωμένη η ανοικτή και δημόσια πρόσκληση για συμπόρευση και συμμαχία, ακόμα και με τις διαφορετικότητες των σχηματισμών.

Το Μέγαρο Μαξίμου προετοιμάζει μια μεγάλη εκδήλωση, πέρα από όσες γίνονται και συμμετέχει ο Τσίπρας, όπως προ ημερών στην ημερίδα που συνδιοργάνωσαν η ομάδα της Συμμαχίας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το ελληνικό Γραφείο του Friedrich – Ebert – Stiftung και το Ινστιτούτο Ερευνών και Πολιτικής Στρατηγικής (ΙΝΕΡΠΟΣΤ) του οποίου ηγείται η Λούκα Κατσέλη, παρουσία και του Ούντο Μπούλμαν, του προέδρου των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο Τσίπρας είπε στην εκδήλωση με τον Μπούλμαν ότι θα ήταν ανόητος αν πίστευε ότι ένας ιστορικός πολιτικός χώρος μπορεί ή να λεηλατηθεί ή να εξαϋλωθεί. «Θα ήμουν, όμως, ακόμα πιο ανόητος, εάν ήταν αυτή η στρατηγική μου επιλογή» είπε ο Πρωθυπουργός, που όπως λένε οι επικριτές του ζητεί συμπόρευση με όσους καθύβριζε όλα τα προηγούμενα χρόνια ή διαπόμπευε η κυβέρνηση, όπως π.χ. τον πρώην πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη με το ζήτημα του ανοίγματος των τραπεζικών λογαριασμών του.

Ο όρος – κλειδί στο εγχείρημα του Πρωθυπουργού είναι «συμπαράταξη» που παραπέμπει και σε αντίστοιχες κινήσεις που είχε κάνει ο Ανδρέας Παπανδρέου τη δεκαετία του 1980 στο πλαίσιο της διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ. Στον σχεδιασμό του Μεγάρου Μαξίμου υπάρχουν και συναντήσεις του ίδιου του Τσίπρα με διάφορες προσωπικότητες που θα προσκληθούν να συμμετάσχουν στο ευρωψηφοδέλτιο που ήδη προετοιμάζεται και τα πρώτα 15 ονόματα είναι πιθανόν να ανακοινωθούν τα επόμενα εικοσιτετράωρα. Πάντως, στις επικρίσεις που ακούγονται, κεντρικά κυβερνητικά στελέχη μιλάνε για «πανικό» από πολλές πλευρές, καθώς, όπως λένε, βλέπουν ότι το εγχείρημα της διεύρυνσης προχωρά με γοργούς ρυθμούς και πολλοί θα εκπλαγούν στο άμεσο μέλλον από τα πρόσωπα που θα συνταχθούν με τον ΣΥΡΙΖΑ.