Το «τελευταίο μίλι» και το στοίχημα των 50 ημερών

Για τον κόσμο της εφοδιαστικής αλυσίδας η ορολογία «τελευταίο μίλι» (last mile) σηματοδοτεί τον κρίσιμο, ίσως τον πιο σημαντικό και δύσκολο, κρίκο στο συνολικό ταξίδι οποιουδήποτε προϊόντος ή υπηρεσίας προς τον τελικό αποδέκτη. Εκεί επενδύονται πολλά, δυνάμεις και χρήματα. Για την κυβέρνηση το «τελευταίο μίλι» – κατά τα λεγόμενα του Πρωθυπουργού – «προς την ελευθερία» σημαίνει το πιο εύθραυστο και απαιτητικό στάδιο για την επιδιωκόμενη έξοδο από την υγειονομική κρίση και την οριστική μετάβαση στη νέα κανονικότητα. Εξού και το Μαξίμου δείχνει να επενδύει σε αυτό όλες τις δυνάμεις του, οριοθετώντας το εμμέσως ως το τέλος της άνοιξης. Και αν το «τελευταίο μίλι» πρωτοακούστηκε από τα πρωθυπουργικά χείλη τον περασμένο Φεβρουάριο ως σήμα αισιοδοξίας τότε, παρότι η χώρα «κλειδωνόταν» με προειδοποιήσεις για βεντάλια περιορισμών που θα ανοιγοκλείνει για δύο μήνες, σήμερα αυτή η πορεία έχει λάβει πιο σαφή χαρακτηριστικά: είναι μακριά (περισσότερο απ’ όσο κάποιοι υπολόγιζαν), με διάφορες μεταβλητές, με «συμμάχους» και «εχθρούς».  

Αν ήταν θαλάσσια διαδρομή, θα επικρατούσε τρικυμία και αν ήταν στην άσφαλτο, θα υπήρχαν λακκούβες σε κάθετες ανηφόρες. Μόνο που το κυβερνητικό στοίχημα για το «τελευταίο μίλι» δεν είναι καθόλου… λυρικό, αντίθετα αποτυπώνεται σε διαγράμματα με «σκληρούς» δείκτες (ανθρώπινων απωλειών, ασφυκτικά γεμάτων ΜΕΘ κ.ο.κ.), σε προγνωστικά μοντέλα, προθεσμίες και στατιστικούς πίνακες, που αλλάζουν χέρια καθημερινά μεταξύ επιστημόνων και κυβερνητικών στελεχών. Και απαιτεί από το Μαξίμου αποτελεσματικές απαντήσεις σε πολύπλευρες προκλήσεις με έναν ορίζοντα, σε αυτή τη φάση και σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, 50 ημερών δηλαδή ως το τέλος του Μαΐου. Και αυτό γιατί η «ακτινογραφία» στο «τελευταίο μίλι» δείχνει έναν αγώνα δρόμου και χρόνου με τη φιλοδοξία της κυβέρνησης να οδηγήσει τη χώρα σε ένα… σχεδόν κανονικό καλοκαίρι, βάζοντας οριστικό τέλος στους πιο αυστηρούς περιορισμούς των τελευταίων 13 μηνών, παρά τη δεδομένη διατήρηση βασικών μέτρων προστασίας. Η αρχή γίνεται με «ανάσες ελευθερίας», όπως λέει ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφεύγοντας τον όρο «ανοίγματα», με κυρίαρχα «όπλα» την εμβολιαστική επιχείρηση «Ελευθερία» και τα ατομικά διαγνωστικά τεστ (self tests) για την επιστροφή κοινωνικο-οικονομικών δραστηριοτήτων, καθώς και με σύμμαχο τον ζεστό καιρό. Από την άλλη παραμένουν στον δρόμο ενστάσεις και επιφυλάξεις των ειδικών (αποτυπώθηκε εμφατικά με τη διαφωνία του καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα κατά τη συνεδρίαση για άνοιγμα των λυκείων στις 12 Απριλίου) καθώς και εμπόδια. Αυτά η κυβέρνηση οφείλει να τα προλάβει, λαμβάνοντας τις πολιτικές αποφάσεις, αφού ουδείς στους κόλπους των επιστημόνων προεξοφλεί ότι η χώρα δεν θα σκοντάψει έστω και στο «τελευταίο μίλι» με νέες οδυνηρές επιπτώσεις.  

Μήνυμα διαρκούς συνύπαρξης με τον ιό

 «Αυτός ο ιός μας έχει εκπλήξει πολλές φορές…» ήταν η αποστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην τελευταία συνέντευξή του (Star), αποφεύγοντας οποιαδήποτε έστω και μεσοπρόθεσμη πρόβλεψη για όσα ακολουθούν. Είχε προηγηθεί το μήνυμά του για διαρκή συνύπαρξη με τον ιό, «συνύπαρξη της άμυνας της υγείας με τα προσεκτικά βήματα της οικονομίας και της κοινωνίας» όπως ήταν τα ακριβή λόγια του σε διαδικτυακή εκδήλωση της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου, όσο και αν διαφαίνονται, κατά το ίδιο, οι προοπτικές «του τέλους της δοκιμασίας πριν από το καλοκαίρι». Μέχρι τότε είναι ειλημμένη η πολιτική απόφαση να υπάρχουν κινήσεις αποκλιμάκωσης ενόσω το τρίτο πανδημικό κύμα δεν έχει ελεγχθεί και εξακολουθεί να σφυροκοπά το δημόσιο σύστημα υγείας. Εξού και τα νέα ορόσημα για την κυβέρνηση παραμένουν βραχυπρόθεσμα. Μετά την ανακοίνωση ότι ανοίγουν τα λύκεια την ερχόμενη Δευτέρα, το κυβερνητικό επιτελείο κοιτάζει πλέον στο μέσο της νέας εβδομάδας, στις 15 Απριλίου, για έναν πρώτο απολογισμό της επίδρασης του λιανεμπορίου στην πορεία της πανδημίας, ο οποίος θα καθορίσει και τα επόμενα βήματα. Είναι προφανές ότι το Μαξίμου δεν θέλει νέα κλεισίματα δραστηριοτήτων και επιδιώκει «προσεκτικά ανοίγματα», όπως λένε κυβερνητικές πηγές, με κυρίαρχη προτεραιότητα τη διαχείριση των αντοχών των νοσοκομείων. «Πολλές φορές έχουμε αναγκαστεί να προσαρμόσουμε τη στρατηγική μας σε δεδομένα τα οποία εξελίσσονται διαρκώς…» είπε πάντως ο Πρωθυπουργός για να απαντήσει στην κριτική περί παλινωδιών και πισωγυρισμάτων στους τελευταίους μήνες.  

«Μπλεγμένη» ενημέρωση, φόβος για ανατροπές  

Σαφές είναι επίσης ότι στις επόμενες εβδομάδες, το Μαξίμου θα επιχειρεί να περάσει προς τους πολίτες την ανάγκη για «νέα συμφωνία εμπιστοσύνης», βάζοντάς τους περισσότερο μέσα στην προσπάθεια ανάσχεσης της πανδημίας: τόσο με τον εμβολιασμό όσο και με το εργαλείο των self tests. Ομως ο φόβος των ανατροπών ή των καθυστερήσεων, μαζί με τη δυσκολία της πειθούς, στοιχειώνουν τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς. Το «μήνυμα», κατά την παραδοχή του Μαξίμου, δεν αποτυπώνεται καθαρά τους τελευταίους μήνες και η ενημέρωση της κοινής γνώμης είναι μάλλον… μπλεγμένη. Είναι χαρακτηριστική η στάση του Πρωθυπουργού: από τη μία δήλωσε ότι αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη τόσο για τις αποφάσεις που λαμβάνονται κατόπιν εισηγήσεων των ειδικών όσο και για την πολυφωνία δια τηλεοράσεως των κυβερνητικών στελεχών (που μένει να φανεί εάν θα εκλείψει) και από την άλλη περιμένει από επιστήμονες – μέλη της επιτροπής που μειοψηφούν στην τελική εισήγηση να μην περιφέρουν τις διαφωνίες τους στα τηλεοπτικά παράθυρα. «Απαξ και η επιτροπή παίρνει μία απόφαση πρέπει, νομίζω, όλοι να υπερασπίζονται αυτή την απόφαση και να μη μεταφέρουν την προσωπική τους άποψη, αλλά ναι, σίγουρα αυτό το οποίο θα έκανα διαφορετικά θα ήταν να προσπαθήσουμε να μην μπερδεύουμε» είπε.  

Στο φόντο αυτών προφανώς και επιδεινώνεται η κούραση των πολιτών που υπομένουν περιορισμούς και απαγορεύσεις και κυριαρχούνται από αβεβαιότητα, όσο και αν στην κυβέρνηση θεωρούν ότι το κλίμα μπορεί να γυρίσει μεταξύ άλλων με την πρόοδο των εμβολιασμών. Εξάλλου το Μαξίμου επιμένει να απορρίπτει ως «καταστροφολογία» την εικόνα που παρουσιάζει μέσα από την κριτική της η αντιπολίτευση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ανησυχία για τυχόν εκτροχιασμό των στόχων στην «Ελευθερία» και στα βασικά ορόσημα για τον τουρισμό (στόχος η επίσημη πρεμιέρα στις 14 Μαΐου) και την εστίαση (επαναλειτουργία μετά το Πάσχα) που διαπερνούν την πρόκληση για οικονομική ανάκαμψη και συγκράτηση της ύφεσης. Ηδη ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επισημάνει τους «απελπιστικά αργούς» ρυθμούς στον εμβολιασμό στην Ευρώπη που «πέτυχε στην αλληλεγγύη» σύμφωνα και με την πρόσφατη αποστροφή του Μητσοτάκη από τη Βουλή, αλλά «απέτυχε στην έγκαιρη προμήθεια επαρκών ποσοτήτων και στη διάθεσή τους στα κράτη – μέλη».