Τηλεργασία {LF}παντός καιρού

Το μοντέλο «home office» (γραφείο στο σπίτι) σε μόνιμη βάση για τους εργαζομένους σε δήμους και δημόσιους φορείς φέρνει επισήμως η κυβέρνηση, έχοντας στα σκαριά το σχέδιο νόμου με τους όρους και τις προϋποθέσεις της τηλεργασίας. Στόχος είναι να έχει κλειδώσει πριν από το καλοκαίρι και για πρώτη φορά στη δημόσια διοίκηση ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο εφαρμογής της εξ αποστάσεως εργασίας στον στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως «δοκιμάστηκε» εσπευσμένα και προσωρινά λόγω της υγειονομικής κρίσης. Για την ακρίβεια, το πρώτο κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα «θέλει» το νομοσχέδιο στη Βουλή ως το τέλος του Μαρτίου, αν και η οριζόντια εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων αναμένεται να γίνει σε δεύτερο χρόνο. Εγκυρες πηγές μιλούν συγκεκριμένα για συνεργασία των υπουργείων Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ώστε να υπάρξει μια πρώτη πιλοτική εφαρμογή σε επιλεγμένες δημόσιες υπηρεσίες. Και αυτό προκειμένου να προηγηθεί ένα κρας τεστ αποτελεσματικότητας προτού το μέτρο εισέλθει στο σύνολο του ελληνικού Δημοσίου.

Από την κυβέρνηση διαμηνύουν ότι το νομοσχέδιο δεν θα επιφέρει μισθολογικές ανατροπές και, πέραν των μισθών, θα μείνουν σταθερά και τα ωράρια. Στο πλαίσιο αυτό η ομάδα εργασίας του νομοσχεδίου φαίνεται να εξετάζει μια σειρά από δικλίδες ασφαλείας, τόσο για την καταγραφή και προσμέτρηση τυχόν υπερωριών όσο και για τον καθορισμό ενός υποχρεωτικού συστήματος rotation – εναλλαγής δηλαδή – στους υπαλλήλους που θα κάνουν χρήση του μέτρου για προσυμφωνημένο χρονικό διάστημα.

Εκτενή συζήτηση για την προετοιμασία του νέου πλαισίου είχε ανοίξει ο Πρωθυπουργός με την ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών πριν από τρεις εβδομάδες, στην κατεύθυνση η τηλεργασία να ενταχθεί «με πιο οργανωμένο τρόπο», κατά τα λεγόμενα τότε του Κυριάκου Μητσοτάκη, στην εργασιακή καθημερινότητα του Δημοσίου στη μετα-COVID εποχή. Επιπλέον οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση έχει ήδη εξετάσει και ευρωπαϊκά παραδείγματα, όπως το γαλλικό μοντέλο, προκειμένου να προσαρμόσει στην ελληνική πραγματικότητα πρότυπα που ήδη εφαρμόζονται σε ικανοποιητικά ποσοστά στην Ευρώπη για τους μισθωτούς.

Ειδικότερα, υπό επεξεργασία είναι δύο «λίστες» με κατηγορίες – ειδικότητες εργαζομένων, από τη μια όσοι θα μπορούν να εφαρμόζουν τις ρυθμίσεις της τηλεργασίας και από την άλλη ο κατάλογος των υπαλλήλων που οπωσδήποτε θα πρέπει να διατηρούν την αυτοπρόσωπη παρουσία τους. Κατά πληροφορίες, διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες καθώς και διευθύνσεις πληροφοριακού τομέα προκρίνονται για την τηλεργασία, κάτι που, για παράδειγμα, δεν μπορεί να συμβαίνει διευρυμένα σε θέσεις εξυπηρέτησης των πολιτών. Υπολογίζεται άλλωστε πως πρακτικά περίπου 200.000 δημόσιοι υπάλληλοι (υγειονομικοί, εξυπηρέτηση κοινού, αστυνομικοί, προσωπικό καθαριότητας) δεν θα μπορούν σε καμία περίπτωση να «χωρέσουν» στις καινούργιες ρυθμίσεις. Λεπτομερής καταγραφή γίνεται άλλωστε και για την οριστικοποίηση των δημόσιων φορέων στους οποίους θεωρείται ως εφαρμόσιμο το σχέδιο της τηλεργασίας, ώστε να επιλεχθούν γρήγορα τα πρώτα κέντρα της πιλοτικής λειτουργίας.

ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. Η ομάδα εργασίας δουλεύει πάνω στις κρίσιμες εκκρεμότητες και μέχρι στιγμής προκρίνονται δύο διαφορετικά ποσοστά εφαρμογής του μέτρου: σε περιόδους έκτακτης ανάγκης το ποσοστό των δημοσίων υπαλλήλων που θα εργάζονται από το σπίτι θα φτάνει το 50% και υπό κανονικές συνθήκες θα κυμαίνεται πολύ πιο χαμηλά, χωρίς να ξεπερνά το 15%-20%, σύμφωνα και με τα περισσότερα διεθνή μοντέλα. Είναι ενδεικτικό πως αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε ισχύ η εγκύκλιος του Νοεμβρίου που κάνει λόγο για τηλεργασία στο Δημόσιο λόγω έκτακτης ανάγκης σε ποσοστό 50%, όπου βεβαίως μπορεί να εφαρμοστεί.

Είναι σαφές ότι το Δημόσιο θα πρέπει να παραχωρεί κάθε αναγκαίο μέσο για τη διευκόλυνση της τηλεργασίας, όπως ηλεκτρονικούς υπολογιστές, δωρεάν σύνδεση στο Internet ή οποιαδήποτε ψηφιακό εργαλείο κριθεί απαραίτητο (ειδικές πλατφόρμες κ.λπ.). Στην κυβέρνηση προετοιμάζονται και για πιθανές αντιδράσεις, την ώρα πάντως που πηγές του υπουργείου Εσωτερικών επιμένουν στα «αναμενόμενα οφέλη» για τους υπάλληλους και συνολικά για την αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης, με «καλύτερη ισορροπία», όπως σημειώνουν, στην προσωπική και στην επαγγελματική καθημερινότητα και με αύξηση της παραγωγικότητας των υπαλλήλων.