Ελλάδα

Την επαύριο του δυστυχήματος των Τεμπών άρχισαν να επαναλαμβάνονται, εν χορώ, οι λέξεις «παθογένειες» και «τρύπες» με τους επιθετικούς προσδιορισμούς – αναγκαίους για την υποκίνηση του θυμικού των ακροατών – «χρόνιες» και «μαύρες» αντιστοίχως. Ορισμένοι δημοσιολογούντες ομιλούν περί πελατειακού κράτους με αναφορές σε ρουσφέτια κατά την πρόσληψη ή εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων και, εντέλει, ο ίδιος ο […]

Ο Παναγιώτης Γεννηματάς που έφυγε από τη ζωή πρόσφατα, υπήρξε μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που άφησε έντονο αποτύπωμα στη δημόσια ζωή της χώρας. Διανοούμενος, συγγραφέας, υποψήφιος βουλευτής, σύμβουλος πρωθυπουργών, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και με συχνή παρουσία σε πολιτικά τηλεοπτικά πάνελ δεν πέρναγε ποτέ απαρατήρητος. Κύριό του χαρακτηριστικό ο κοφτερός του λόγος και η ελάχιστη […]

Το να πούμε πως κρίνεται το μέλλον μας είναι τόσο αυτονόητο που καταντάει πεζό. Το πρόβλημα όμως δεν είναι η μπαναλιτέ των αυτονόητων, αλλά ο παράλογος τρόπος που έχουμε συνηθίζει να τα διαχειριζόμαστε. Σε κάθε εκλογική διαδικασία αναφερόμαστε «στη μεγάλη ανάγκη αλλαγής» που χρειάζεται η χώρα και που όλοι επιθυμούμε. Και καταλήγουμε να συγκρίνουμε παρόμοιες […]

Οι επερχόμενες βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν σε μια κρίσιμη χρονική περίοδο που σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής μετά την οριστική, ως φαίνεται, έξοδο από την υγειονομική κρίση της πανδημίας του κορωνοϊού, όπου θα πρέπει να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι συνέπειές της σε συνδυασμό και με την υφιστάμενη διεθνή συγκυρία. Το πρόσφατο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα, που […]

Ο αρχαίος Μιθριδάτης δεν ήταν ράπερ, αλλά βασιλιάς του Πόντου. Φοβούμενος ότι θα τον δηλητηριάσουν, άρχισε να αυτοτροφοδοτείται με μικρές δόσεις κι έτσι κατάφερε να μην τον «πιάνει» το δηλητήριο (οι εχθροί του βρήκαν άλλο τρόπο να τον εξοντώσουν) και παράλληλα να δώσει το όνομά του στην ανεπαίσθητη εξοικείωση με μια ανεπιθύμητη κατάσταση. Μπόλικο μιθριδατισμό […]

Εκλογές, νέα κυβέρνηση, νέες προσδοκίες. Μα οι δικές μου προσδοκίες είναι διαχρονικές και μαξιμαλιστικές. Τώρα πια είναι αργά για να κάνω εκπτώσεις. Τις εκπτώσεις τις κάναμε μετά τη Μεταπολίτευση. Είπαμε τότε, ας εδραιώσουμε τον κοινοβουλευτισμό και τη δημοκρατία και τα άλλα θα κατακτηθούν βήμα βήμα. Αν, όμως, ρίξουμε μια ματιά πίσω στον χρόνο, αμέσως θα […]

Στην παρατεταμένη προεκλογική περίοδο που διανύουμε, κυριαρχεί πλέον η σύγκρουση ανάμεσα σε δυο πολιτικά αφηγήματα, αυτό της αυτοδύναμης / μονοκομματικής κυβέρνησης που δεν αρκείται στην ανάδειξη των πλεονεκτημάτων της αλλά θεωρεί επικίνδυνη για την πορεία της χώρας μια κυβέρνηση συνεργασίας και το αντίστροφο αφήγημα της ανάγκης για κυβερνητικές συνεργασίες που αποτρέπουν τα εκφυλιστικά φαινόμενα της […]

Απ’ το πρωί η Γεωργία, δασκάλα στο 15ο, έχει αυτό το βαρύ προαίσθημα – σαν να τσαπίζει κάποιος εντός της μαυρόχωμα, επίμονα, τυραννικά, στους ρυθμούς της καρδιάς. Μετά της περνάει αυτή η σκοτεινή αίσθηση και πάλι ξανάρχεται. Σκέφτεται πως ίσως φταίει η σημερινή μέρα, η Μεγάλη Παρασκευή με το ανοιξιάτικο ρίγος της και το πένθος του […]

Το πρόβλημα ξεκίνησε πολύ πριν απ’ την αύξηση των φαινομένων bullying και ίσως είναι ευρύτερο. Εχει να κάνει με αυτή την ιδιότυπη νεολαγνεία η οποία κυριάρχησε τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, φτάνοντας κάποια στιγμή να γίνει συνώνυμη του προοδευτισμού. Οι νέοι παρουσιάζονται από τους πολιτικούς, τα Μέσα, την κοινωνία ως a priori θύματα που […]

Συμπληρώνοντας περίπου μισό αιώνα από τη μεταπολίτευση μπορούμε να υπερηφανευόμαστε ότι διανύουμε την πιο μακρόχρονη και σταθερή δημοκρατική περίοδο στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Μια πραγματική κατάκτηση, αν αναλογιστεί κανείς τόσο τον σκληρό εμφύλιο πόλεμο που ακολούθησε τη γερμανική κατοχή όσο και τη στρατιωτική δικτατορία που ανέκοψε επί μια επταετία την προσπάθεια της χώρας να […]

Δεν υπάρχουν εκλογές που να μην έχουν χαρακτηριστεί κρίσιμες. Στην πολιτική επιστήμη η κρισιμότητα καθορίζεται περιοριστικά. Η αναμέτρηση είναι κρίσιμη αν σηματοδοτεί μια διαρκή, σε βάθος χρόνου, αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών, των κυρίαρχων αξιών. Αυτό σημαίνει όμως ότι πρέπει να μεσολαβήσει μια ακόμα αναμέτρηση ώστε να διαπιστωθεί αν η προηγούμενη είχε μονιμότερα χαρακτηριστικά. Συχνά, στον […]

Σε μια δημοκρατία, οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των κομμάτων δεν είναι απλώς αναπόφευκτες: είναι αναγκαίες. Η αντιπαραβολή διαφορετικών σχεδίων διακυβέρνησης, διαφορετικών οραμάτων (αν προτιμάτε) για το μέλλον της χώρας, είναι το οξυγόνο της δημοκρατίας. Υπό μια προϋπόθεση όμως. Για να είναι λειτουργική η αντιπαράθεση θα πρέπει να πατά γερά σε ένα κοινό έδαφος. Ανήκουμε όλοι στην […]

«Τα γεγονότα παιδί μου, τα γεγονότα», αυτή η φράση αποδίδεται στον βρετανό πρωθυπουργό Χάρολντ ΜακΜίλαν στην ερώτηση ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στην πολιτική. Η ανατροπή που μπορούν να φέρουν ξαφνικά γεγονότα στην πολιτική έχει αποδειχθεί πολλές φορές όπως με τον καγκελάριο Σρέντερ στη Γερμανία και τον πρωθυπουργό Αθνάρ στην Ισπανία. Η πρόσφατη ανείπωτη σιδηροδρομική […]

Κάθε φορά που ανακοινώνεται η ημερομηνία κοινοβουλευτικών εκλογών, ο πολίτης βρίσκεται αντιμέτωπος με το ίδιο ερώτημα: Ποιο είναι το διακύβευμα αυτής της εκλογικής αναμέτρησης; Ανεξάρτητα αν οι μισοί τουλάχιστον συμπατριώτες μας έχουν ήδη επιλέξει παραδοσιακά τον πολιτικό χώρο που θα ήθελαν να δουν να ηγείται της επόμενης πολιτικής σκηνής, όλοι οι υπόλοιποι προσπαθούν να συνθέσουν […]

Μας δόθηκαν ήδη αρκετές ευκαιρίες στην προηγούμενη τετραετία για να διαπιστώσουμε τι θέλουμε και τι όχι, ποιος «τραβάει» ή όχι αντιμετωπίζοντας σοβαρές κρίσεις και κλονισμούς – που δεν έλειψαν. Τώρα πια, επίσης, γνωρίζουμε τις προσφερόμενες δυνατότητες του πολιτικού συστήματος που διαθέτουμε, μέχρι πού μπορεί να φτάσει, χοροπηδώντας πάνω στα κύματα των σύγχρονων διεθνών ανταγωνισμών και συρράξεων. […]

Λίγες μέρες αφότου ξεκίνησε η τρίτη μου θητεία στην καλλιτεχνική διεύθυνση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, επιχείρησα έναν προσωπικό απολογισμό των ετών που προηγήθηκαν. Χρειάζεται απόσταση και θάρρος για να μπορέσει κανείς να κρίνει και να αξιολογήσει τον εαυτό του, τις πράξεις, τις παραλείψεις και τα λάθη του. Εχοντας βρεθεί σε αρκετές τέτοιες στιγμές – ορόσημα, […]

Ο εξ ανατολών κίνδυνος και οι οικονομικές προοπτικές, μαζί με θέματα που, περιστασιακά, φέρνει στην επιφάνεια η εκάστοτε συγκυρία, διαμορφώνουν τις επικρατούσες προτεραιότητες για τη χώρα και τους πολίτες. Οι συνέπειες της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, οι οποίες μακροπρόθεσμα συνιστούν  πιθανώς τη μεγαλύτερη απειλή, ελάχιστα μετράνε ως προτεραιότητες για το πολιτικό σύστημα αλλά και για την […]

Μία χώρα σε πένθος. Ενα μαύρο σύννεφο έχει σκεπάσει τα πάντα και δύσκολα θα διαλυθεί. Οσο ορθολογικά και να θέλεις να το αντιμετωπίσεις, δεν θα τα καταφέρεις. Ξαπλώνουμε να κοιμηθούμε και σκεφτόμαστε τι θα δούνε τα μάτια μας και τι θ’ ακούσουν τ’ αφτιά μας, μόλις ξημερώσει. Η τραγωδία των Τεμπών θα μείνει χαραγμένη στο […]

Η εντυπωσιακή άνοδος ακδοδεξιών κομμάτων ακόμη και σε χώρες όπου οι επιδόσεις τους ήταν παραδοσιακά αμελητέες (Γαλλία, Σουηδία, Ολλανδία, Νορβηγία) ή έστω μέτριες (Ιταλία) είναι δίχως άλλο η πιο εμφαντική ένδειξη της ανόδου του λεγόμενου «αντισυστημικού» ρεύματος. Είχαν βέβαια προηγηθεί οι κυβερνήσεις Ορμπαν και Καζίνσκι στην Ουγγαρία και την Πολωνία και οι προεδρίες Τραμπ και […]

Η καταστροφή των Τεμπών μπορεί να ανέτρεψε τη μέχρι τότε δυναμική της εκλογικής αναμέτρησης και να κατέστησε το αποτέλεσμά της λιγότερο σαφές σε σχέση με πριν, αλλά επί της ουσίας δεν άλλαξε και πολλά πράγματα στην ποιότητα της πολιτικής αντιπαράθεσης. Το ερώτημα για το ποιος θα είναι ο πρωθυπουργός την επομένη των εκλογών δεν αποτελεί […]

Στις ερχόμενες εκλογές τα πράγματα αποδεικνύονται πολύ πιο σύνθετα από ό,τι φάνταζαν πριν από τη μοιραία μέρα της 1/3/2023. Στις εκλογές αυτές δεν πρόκειται να κριθεί το κατά πόσο έχουμε έναν παγιωμένο νέο δικομματισμό ή εάν το κόμμα της ΝΔ θα αποδείξει τον ηγεμονικό ρόλο που είχε όλο το προηγούμενο διάστημα, τουλάχιστον δημοσκοπικά. Αυτά είναι […]

Χαρακτηριστικό των κομματικών συστημάτων στη σημερινή εποχή είναι ότι τα πολιτικά κόμματα τελούν υπό διαρκή και πολύπλευρη κρίση. Κρίση εμπιστοσύνης, στον βαθμό που δεξιώνονται αρνητικές στάσεις από την πλευρά των πολιτών, και κρίση εκπροσώπησης καθώς θεωρείται ότι βρίσκονται μακριά από τις ανάγκες και τις διεκδικήσεις της κοινωνίας. Η θεωρία του κόμματος του καρτέλ έχει δείξει […]

Και τώρα εκλογές. Οπως πάντα, «η κορυφαία στιγμή της Δημοκρατίας». Οπως πάντα, «κομβικές για την πορεία της χώρας». Που είναι έτσι – αλλά μπορεί και να μην είναι ακριβώς… Μετράμε δύο αιώνες ως κράτος. Που θεμελιώθηκε στους απελευθερωτικούς αγώνες αλλά και στις ιδέες του λεγόμενου «νεοελληνικού διαφωτισμού»: ελευθερία,  δικαιοσύνη, παιδεία, ανεξιθρησκία, επιστήμη και αρετή. Αραγε πόσο […]

Κάποια κίνητρα των εκλογέων ανιχνεύονται με ακρίβεια στις ποιοτικές δημοσκοπήσεις που προηγούνται των εκλογών. Κάποια άλλα, όμως, δεν ανιχνεύονται και είναι αυτά που δημιουργούν μικρές ή μεγάλες εκπλήξεις το βράδυ των εκλογών. Ενόψει αυτής της αβεβαιότητας, καλύτερα να μιλήσει κανείς όχι για το τι θα κριθεί στις κάλπες, αλλά για το τι θα έπρεπε να […]

Η επόμενη τετραετία θα αποτελέσει την κεντρική γέφυρα για τη μετάβασή μας από μια δεκαπενταετία ισχυρών ή ήπιων κρίσεων ή επιδόσεων σε μια εξαιρετικά δύσκολη και ευάλωτη φάση, με ή χωρίς κρίσεις. Οι πολιτικές μετά τις εκλογές θα καθορίσουν οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις στα χρόνια 2023-2027. Επιπλέον, όμως, θα βρεθούν αντιμέτωπες με την όξυνση πολλών […]

Οι επικείμενες εκλογές, στη σκιά του δυστυχήματος των Τεμπών, πέραν της λαϊκής εντολής, θα σηματοδοτήσουν την πορεία της χώρας μέσα σε ένα ιδιαίτερα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον. Εισαγωγικά, πρέπει να επισημάνουμε ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα μεταιχμιακή. Ιστορικά, αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή. Νοοτροπιακά, φαντασιώνεται ότι είναι ο περιούσιος λαός, ενώ συχνά επανέρχεται […]

Η ελληνική κοινωνία έχει βρεθεί αντιμέτωπη τα τελευταία χρόνια με αρκετές κρίσεις, από μια βαθιά οικονομική κρίση μέχρι και την τελευταία που αφορούσε την υγεία. Η χώρα μας ως τότε δεν είχε ένα σύστημα Υγείας το οποίο θα ανταποκρινόταν πλήρως στις ανάγκες των πολιτών. Αυτό φάνηκε και στην τελευταία υγειονομική κρίση του COVID. Εκεί πραγματοποιήθηκε […]