ΈρευναΟικονομία

Κενά ακίνητα και στεγαστική κρίση – Τι φταίει, πώς εκτοξεύουν τα ενοίκια στα ύψη, τι μέτρα προτείνουν οι ειδικοί

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας του tanea.gr, οι κενές κατοικίες που θα μπορούσαν να δώσουν μια ανάσα στην αγορά ανέρχονται σε 794.000 με το 1/3 περίπου να βρίσκεται στην Αττική

Πανοραμική θέα της παράκτιας Αθήνας με πολυκατοικίες και τη θάλασσα κάτω από γαλανό ουρανό

Snapshots form a sunny day in Athens on, March 4, 2022 / Στιγμιοτυπα από μια ηλιόλουστη μέρα στην Αθήνα, στις 4 Μαρτίου, 2022

Σχόλια
7 λεπτά

Δεκάδες, ακόμη και εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες που παραμένουν με τα παραθυρόφυλλα κλειστά και τις πόρτες αμπαρωμένες. Ακίνητα που μένουν αναξιοποίητα, χωρίς να διατίθενται προς ενοικίαση ή πώληση, την ώρα που η ανάγκη για προσιτή στέγη εντείνεται και η στεγαστική κρίση καλά κρατεί. Σε μια εποχή όπου η αναζήτηση κατοικίας εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε μια δύσκολη εξίσωση, υπάρχει μια «παράλληλη» πραγματικότητα, η οποία αποτυπώνεται στις έρευνες και τα επίσημα οικονομικά στοιχεία που δημιουργεί πονοκέφαλο.

Η χώρα διαθέτει 2.277.615 κενές κατοικίες, αριθμός που αντιστοιχεί στο 35% του συνόλου, αναφέρεται στην πρόσφατη μελέτη της διαΝΕΟσις. Η μελέτη που επεξεργάζεται τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (τελευταία απογραφή του 2021) και η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ, χαρτογραφεί τη σημερινή κατάσταση, μας λέει ο Διευθυντής Περιεχομένου, Ηλίας Νικολαΐδης.

«Σε αυτόν τον αριθμό αφενός περιλαμβάνονται εξοχικά και δευτερεύουσες κατοικίες, δηλαδή δεν είναι όλα πρώτες κατοικίες και φυσικά είναι ένας αριθμός για τον οποίο δεν έχουμε σαφή εικόνα τουλάχιστον σε επίπεδο ανοιχτών δεδομένων, για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Αν είναι άμεσα κατοικήσιμες, αν βρίσκονται μακριά από θέσεις εργασίας ή υπηρεσίες κλπ. Δεν έχουμε πολύ καλή εικόνα για το προφίλ τους. Αλλά ακριβώς επειδή ο αριθμός αυτός είναι τεράστιος, περίπου 35% επί του συνόλου των κατοικιών στη χώρα, είναι σίγουρα κάτι που αξίζει να το δούμε πιο αναλυτικά», σημειώνει ο κ. Νικολαΐδης στο tanea.gr και διευκρινίζει: «Το πρόβλημα αφορά πολύ περισσότερο στις δύο μεγάλες πόλεις -Αθήνα, Θεσσαλονίκη- και κάποιες πόλεις της περιφέρειας οι οποίες είναι τουριστικές».

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα ίδια διαθέσιμα στοιχεία, οι κενές κατοικίες που θα μπορούσαν να δώσουν μια ανάσα στην αγορά ανέρχονται σε 794.000, αν αφαιρέσουμε εξοχικά και δευτερεύουσες,
• με το 1/3 περίπου να βρίσκεται στην Αττική -που αντιστοιχεί στο 11,8% του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος της εν λόγω περιφέρειας- και
• το 9,7% στη Θεσσαλονίκη.

Αυτοί είναι οι λόγοι που παρατηρείται ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης

Το ερώτημα όμως, είναι γιατί παραμένουν εκτός οικιστικής χρήσης, ποια εμπόδια κρατούν τους ιδιοκτήτες τους μακριά από την αξιοποίησή τους και κυρίως, πόσα από αυτά θα μπορούσαν τελικά να επιστρέψουν στο στεγαστικό απόθεμα της χώρας; Ο κ. Στράτος Παραδιάς, Ιδρυτής και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) απαριθμεί τους λόγους που έχει ανοίξει τόσο πολύ η ψαλίδα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης… «Αυτή στιγμή χάνει η κοινωνία ολόκληρη. Διότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να εκλογικεύσεις τα ενοίκια από το να εξισώσεις όσο μπορείς την προσφορά με τη ζήτηση. Γιατί αυτό είναι το πρόβλημά μας και έχει όνομα. Λέγεται ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

Από τη μια πλευρά λοιπόν έχουμε μια συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση η οποία οφείλεται σε πολλούς παράγοντες:
• Ο πρώτος είναι ότι η οικονομία πάει καλύτερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια
• Ο δεύτερος είναι ότι έχουμε αστυφιλία. Όλοι θέλουν να μαζευτούν στις πόλεις
• Ο τρίτος είναι ότι ενώ παλαιότερα τα παιδιά έμεναν με τους γονείς μέχρι να παντρευτούν, τώρα θέλουν να ζήσουν μόνα τους
• Επίσης η φοιτητική ζήτηση, ειδικά τα τελευταία χρόνια που δεν επιλέγεται η συγκατοίκηση
• Αλλά και τα διαζύγια, διότι δημιουργούν διασπάσεις στα οικογένεια και εκεί που ένα ζευγάρι ζει σε ένα σπίτι, αν χωρίσει θέλει δύο σπίτια.

Όλα αυτά συντελούν στο πρόβλημα. Έτσι, έχουμε μια ανελέητη αύξηση της ζήτησης». Όσο για το κομμάτι της προσφοράς, υπάρχει λόγος που δεν μπορεί να σταθεί στο ίδιο ύψος με τη ζήτηση, συμπληρώνει ο κ. Παραδιάς. «Από την άλλη μεριά έχουμε μια μείωση προσφοράς που οφείλεται στο ότι τα τελευταία 15-20 χρόνια δεν χτίστηκε τίποτα ή ό,τι χτίστηκε αφορούσε μόνο σε ιδιοκατοίκηση και πολύ μεγάλα σπίτια.

Αυτό που λείπει από την αγορά όμως, είναι οικείες 40-60 τετραγωνικών. Αν λοιπόν δεν ασχοληθούμε μέχρι και με το τελευταίο υπάρχον σπίτι -γιατί εδώ πρόκειται κυρίως για παλιές οικείες που θέλουν χρήματα να επενδυθούν, να ανακαινιστούν- το πρόβλημα δεν πρόκειται να λυθεί. Και φυσικά μην ξεχνάμε τη φορολογική επιβάρυνση για τον ιδιοκτήτη που νοικιάζει ένα σπίτι», επισημαίνει.

Τα κλειστά ακίνητα, ωστόσο, είναι ένας από τους πολλούς παράγοντες που έχουν οδηγήσει τα τελευταία χρόνια στην στεγαστική κρίση. Το πρωταρχικό ερώτημα όμως, για τον κ. Ελευθέριο Ποταμιάνο, Πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Ακινήτων, είναι γιατί κατέληξαν οι ιδιοκτήτες να «κλειδώσουν» τα ακίνητά τους, αποσύροντάς τα από την αγορά…

«Από που προήλθαν; Αυτό θα πρέπει να αναζητήσουμε. Μπορεί να έχουμε 50.000 ή 200.000 κενές κατοικίες. Το επόμενο ερώτημα όμως είναι, γιατί δεν τις είχαμε και το 2009; Τι συνέβη από τότε, στο μεσοδιάστημα, μέχρι και σήμερα; Γιατί ήδη μετράμε πέντε χρόνια στεγαστικής κρίσης. Αυξήθηκε ο πληθυσμός; Όχι. Μειώθηκε ο πληθυσμός. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ήμασταν περίπου 10.600.000 και σήμερα είμαστε 700.000 λιγότεροι, μέσα σε 10 χρόνια», τονίζει ο κ. Ποταμιάνος και βάζει στο μικροσκόπιο τα χιλιάδες αναξιοποίητα ακίνητα που, όπως λέει, διαθέτει το Δημόσιο.

«Χωρίζουν περισσότερο οι Έλληνες; Πιθανώς, να υπάρχει μια αύξηση της διασποράς των ζητούμενων, ειδικά μικρών κατοικιών, επειδή υπάρχουν περισσότερα χωρισμένα ζευγάρια. Λειτούργησαν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις σε κάποιες γειτονιές; Ναι, αλλά αυτό έγινε σε συγκεκριμένες γειτονιές, τις οποίες έχουμε αποκλείσει εδώ και δύο χρόνια. Έχουμε αποκλείσει τρία δημοτικά διαμερίσματα, αλλά συνεχίζεται το στεγαστικό πρόβλημα. Τι άλλο λοιπόν μπορεί να φταίει; Παρατηρήσαμε ένα σημαντικό σε μέγεθος, κτιριακό δυναμικό, το οποίο ανήκει στο δημόσιο που επί χρόνια εγκαταλείπεται και παραμένει κλειστό. Ποιο είναι αυτό; Γιατί δεν μας λένε και σε τι μέγεθος;»

Τα ακίνητα κλειστά και τα ενοίκια στα ύψη – Ζητούν 2.000 ευρώ για 30 τ.μ.

Όσο η ζήτηση όμως κερδίζει στο «μπρα ντε φερ» την προσφορά, τα ελληνικά νοικοκυριά θα υποφέρουν αφού τα ενοίκια είναι στα ύψη. Χαρακτηριστικά είναι τα ακραία μεν και εκτός μέσου όρου, υπαρκτά δε, παραδείγματα που συναντήσαμε σε αγγελίες από δημοφιλείς πλατφόρμες.

Προσφάτως ανακαινισμένα σπίτια, που διαφημίζουν μια υπέροχη καθημερινότητα «στριμωγμένη» σε μόλις 30 τετραγωνικά, στην καρδιά της Αθήνας, με ενοίκια που φτάνουν τα 1.500, 1.700 ακόμα και τα 2.000 ευρώ. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως στην τρέχουσα φάση ανάκαμψης της αγοράς κατοικίας, οι τιμές αυξάνονται με σημαντικά υψηλότερο ρυθμό από το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το συνολικό κόστος στέγασης στην Ελλάδα, εξακολουθεί να είναι το υψηλότερο μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27. Ίσο με το 34,6% του διαθέσιμου εισοδήματός για το 2025, την ώρα που στην ΕΕ-27 άγγιζε -το ίδιο έτος- το 18,9%. Μια πραγματικότητα που οδηγεί σ’ έναν φαύλο κύκλο, τονίζει ο κ. Ποταμιάνος και συντηρεί το πρόβλημα…

«Ήδη συμβαίνει αυτό που λέω εδώ και ένα χρόνο. Ότι θα καταφέρουμε το εξής: Θα φρενάρουμε την αγορά να μην ανέβουν άλλο οι τιμές, γιατί δεν έχει άλλες αντοχές η ελληνική κοινωνία να πληρώνει, αλλά την ίδια ώρα οι τιμές αυτές δεν θα πέφτουν. Κι αυτό είναι ακόμα χειρότερο, ξέρετε γιατί; Γιατί μειώνονται οι συναλλαγές, οπότε μειώνεται και ο τζίρος. Άρα δεν έχει λεφτά η αγορά. Νομίζω ότι πρέπει να υπάρξει καλύτερη στόχευση. Αυτό φαίνεται εκ του αποτελέσματος, ότι δηλαδή τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια δεν αποδίδουν», καταλήγει, μιλώντας στο tanea.gr.


Φοροελαφρύνσεις, χρυσή βίζα, αποκέντρωση – Τι άλλο προτείνουν οι ειδικοί

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προτάσεις των ειδικών της διαΝΕΟσις και του ΙΟΒΕ, οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη, σχετικά με τις κατευθύνσεις πολιτικής που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν, προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες του ελληνικού πλαισίου…
• Δημιουργία κεντρικού κρατικού φορέα με την ευθύνη εφαρμογής της Εθνικής Στρατηγικής.
• Σύσταση ταμείου ασφάλισης εκμισθώσεων, που θα αποζημιώνει τους ιδιοκτήτες σε περιπτώσεις αθέτησης πληρωμών, ζημιών ή δικαστικών εξόδων, χρηματοδοτούμενο από τον ίδιο τον φόρο εισοδημάτων από ενοίκια.
• Μεταρρυθμίσεις για τη συγκράτηση των υπερβολικών αυξήσεων στα ενοίκια, σε συνδυασμό με αυξημένη προστασία της ιδιοκτησίας από ασυνέπειες.
• Θέσπιση κατώτατων εισοδηματικών τεκμηρίων στον υπολογισμό των εισοδηματικών ορίων των επιδομάτων, δηλ. ενός ελάχιστου υπολογιζόμενου εισοδήματος βάσει αντικειμενικών δεικτών (π.χ. ιδιοκτησίας ακινήτων, καταθέσεων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων).
• Φοροελαφρύνσεις σε ιδιοκτήτες ή κατασκευαστές που προσφέρουν κατοικίες με μειωμένο ενοίκιο.
• Περαιτέρω μέριμνα για τη φοιτητική στέγαση.
• Εφαρμογή διαφοροποιημένων φορολογικών συντελεστών στα εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις, με στόχο τη διασφάλιση ομαλών συνθηκών στην αγορά κατοικίας και την προστασία των μακροχρόνιων ενοικιαστών.
• Αναθεώρηση του πλαισίου για τη Χρυσή Βίζα.
• Μείωση της γραφειοκρατίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
• Κίνητρα για αποκέντρωση (π.χ. τηλεργασία), που μπορεί να μετριάσουν τη ζήτηση στην Αττική.

Go Deeper

Aκίνητα ακίνητα Διανέοσις Ελλάδα ΕΛΣΤΑΤ ενοικια ΙΟΒΕ κατοικίες κλειστά ακίνητα ΣΤΕΓΑΣΗ στεγαστικη κριση

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Σχόλια
Σχολίασε εδώ
0 /50
0 /2000

Τα Νεότερα

  1. Ελλάδα Κ21 – Ισλανδία Κ21: Πού και πότε θα δείτε τον αγώνα της Εθνικής Ελπίδων που μπορεί να τη στείλει στο Euro
  2. Αλέξης Τσίπρας: Ανακοίνωσε ιδρυτικό συνέδριο στα τέλη Φεβρουαρίου για «τελική αντεπίθεση»
  3. Οι αθλητικές μεταδόσεις της ημέρας (16/10): Στο προσκήνιο ο αγώνας της Εθνικής με τη Σερβία

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies