Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά σε αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις, με στόχο τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων. Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της βιομηχανικής κυριαρχίας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απέναντι στον αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό, ιδίως από τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, το νέο προσχέδιο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση έως τις 4 Σεπτεμβρίου. Το σχέδιο φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τους κανόνες του 2014, προσαρμόζοντάς τους στις σύγχρονες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις.
Οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης
Για πρώτη φορά, ο τομέας της χαλυβουργίας εντάσσεται στις βιομηχανίες που θα μπορούν να λαμβάνουν κρατική υποστήριξη. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να διασώζουν χαλυβουργίες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, υπό την προϋπόθεση εφαρμογής κατάλληλου προγράμματος αναδιάρθρωσης.
Παράλληλα, οι νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις εξαιρούνται από τις αυστηρές δοκιμασίες φερρεγγυότητας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι αρχικές συσσωρευμένες ζημίες είναι συνηθισμένο φαινόμενο για τις startups και δεν συνεπάγονται απαραίτητα κίνδυνο πτώχευσης.
Επιπλέον, διευρύνεται ο ορισμός των ιδίων κεφαλαίων κατά την αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης μιας εταιρείας. Αυτό επιτρέπει πιο ακριβή εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου χρεοκοπίας.
Κατά τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης, θα λαμβάνεται υπόψη αν μια επιχείρηση βρίσκεται σε πορεία αποανθρακοποίησης, ηλεκτροκίνησης ή ψηφιακού μετασχηματισμού.
Από την προστασία του ανταγωνισμού στη στρατηγική ανθεκτικότητα
Το υφιστάμενο πλαίσιο του 2014 βασιζόταν στην αρχή ότι οι κρατικές διασώσεις πρέπει να αποτελούν εξαίρεση, ώστε να προστατεύεται ο υγιής ανταγωνισμός στην εσωτερική αγορά. Ωστόσο, οι διαδοχικές κρίσεις —από την πανδημία και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, έως την ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία— ανέδειξαν τις εξαρτήσεις της ΕΕ από τρίτες χώρες, όπως η εξάρτηση από την Κίνα για κρίσιμες πρώτες ύλες και μικροτσίπ.
Με τη νέα πρόταση, η αξιολόγηση μιας κρατικής ενίσχυσης δεν θα εξετάζει μόνο τις επιπτώσεις στον ανταγωνισμό, αλλά θα λαμβάνει υπόψη τη στρατηγική σημασία της επιχείρησης για την ευρωπαϊκή οικονομία. Η ανθεκτικότητα, η οικονομική ασφάλεια και η διατήρηση παραγωγικών δυνατοτήτων σε τομείς αιχμής καθίστανται πλέον βασικά κριτήρια.
Η Κομισιόν επιδιώκει να απλοποιήσει και να επιταχύνει τις διαδικασίες, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ανακάμπτουν ταχύτερα και να ανταγωνίζονται ισότιμα τους παγκόσμιους κολοσσούς.
