Axios: ΗΠΑ και Ιράν επισπεύδουν τη συμφωνία – Πιθανή η υπογραφή ακόμη και σήμερα

Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν βρίσκονται σε προχωρημένες διαβουλεύσεις για την επίσπευση της υπογραφής του μνημονίου κατανόησης, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται ο ιστότοπος Axios. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο η συμφωνία να υπογραφεί ακόμη και σήμερα, Τετάρτη, αντί της προγραμματισμένης δια ζώσης τελετής της Παρασκευής.

NEW: The U.S. and Iran are discussing holding the signing of the MOU, currently scheduled for Friday, as early as Wednesday. https://t.co/YQqHusEBfK

Διαφήμιση

Διαφήμιση

— Axios (@axios) June 17, 2026

Οι συνομιλίες διεξάγονται με τη συμμετοχή μεσολαβητών, οι οποίοι επιδιώκουν να ολοκληρωθεί η διαδικασία ηλεκτρονικά, μέσω ψηφιακής υπογραφής. Η επιλογή αυτή θα επέτρεπε την άμεση ενεργοποίηση των όρων του μνημονίου, χωρίς να χρειαστεί φυσική παρουσία των αντιπροσωπειών.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές από τις μεσολαβήτριες χώρες, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη έχουν ήδη καταλήξει σε βασικά σημεία της συμφωνίας, γεγονός που καθιστά εφικτή την επίσπευση της διαδικασίας. Το Axios σημειώνει ότι η ηλεκτρονική υπογραφή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εντός της ημέρας.

Μια τέτοια εξέλιξη θα ενεργοποιούσε άμεσα τις προβλέψεις της συμφωνίας για τα Στενά του Ορμούζ, επιτρέποντας την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας και διέλευσης που περιλαμβάνονται στο κείμενο. Παράλληλα, θα έδινε τη δυνατότητα στον Λευκό Οίκο να προχωρήσει στη δημοσιοποίηση του πλήρους περιεχομένου της συμφωνίας.

Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η επίσπευση των διαδικασιών αποσκοπεί στο να ανοίξουν τα Στενά πριν από την Παρασκευή, καθώς στο συγκεκριμένο ζήτημα υπάρχει ήδη πλήρης σύγκλιση μεταξύ των δύο πλευρών.

Διαψεύδει το Ιράν 

Ωστόσο, η Τεχεράνη διαψεύδει πως υπάρχει αλλαγή στον προγραμματισμό.

Σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων, IRNA, δεν έχουν γίνει αλλαγές στο πρόγραμμα των διαπραγματεύσεων της Γενεύης την Παρασκευή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε πως το «μνημόνιο συνεργασίας» έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά από κάθε πλευρά, ενώ χαρακτήρισε «fake news» ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν ως βοήθεια στο Ιράν, 300 εκατ. δολάρια.

«Το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα! Επίσης, η είδηση ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν στο Ιράν 300 εκατομμύρια δολάρια είναι ψευδής είδηση, που διαδόθηκε από τους Δημοκρατικούς», έγραψε συγκεκριμένα.

Τραμπ: Τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν πλήρως την Παρασκευή

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα στο Εβιάν της Γαλλίας ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε με το Ιράν είναι «πολύ έξυπνη και λειτουργική για το μέλλον» και κάλεσε την Τεχεράνη να την εφαρμόσει, τονίζοντας πως «διαφορετικά θα επιστρέψουμε από εκεί που σταματήσαμε». Ο Αμερικανός πρόεδρος συμμετέχει στη Σύνοδο Κορυφής της G7, η οποία διεξάγεται από σήμερα έως την Τετάρτη.

Τη Δευτέρα 15/6 ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν έχει ήδη υπογραφεί και πως το πλήρες κείμενό της θα δημοσιοποιηθεί μετά την επίσημη υπογραφή, την προσεχή Παρασκευή στη Γενεύη. «Θέλω να είναι όλα γνωστά σε όλους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι είναι «πολύ χαρούμενος» για το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων.

Τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «πλήρως ανοιχτά και λειτουργικά την Παρασκευή»

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ακόμη ότι τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «πλήρως ανοιχτά και λειτουργικά την Παρασκευή», ξεκαθαρίζοντας πως «δεν υπάρχει καμία περίπτωση πληρωμής τελών στο Ιράν για τη διέλευση». Όπως είπε, αρχικά θα χρειαστεί να καθαριστούν οι νάρκες, μια διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει έως και 50 ημέρες.

Σε ερώτηση σχετικά με τις κυρώσεις προς την Τεχεράνη, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι η άρση τους εξαρτάται αποκλειστικά από τη συμπεριφορά του Ιράν: «Αν κάνουν αυτό που υποτίθεται ότι πρέπει να κάνουν, αυτό θα τεθεί σε ισχύ». Παράλληλα, επισήμανε ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται βοήθεια για την εφαρμογή της συμφωνίας, αλλά «δεν θα ήταν κακή ιδέα να έχουμε ένα ή δύο πλοία εδώ από μερικές χώρες».

Η ηλεκτρονική υπογραφή της συμφωνίας

Σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, η συμφωνία υπογράφηκε ηλεκτρονικά από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.

Η επίσημη τελετή υπογραφής αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στη Γενεύη, ενώ ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο να δημοσιοποιήσει μέρος ή το σύνολο του κειμένου νωρίτερα.

«Είμαι πολύ χαρούμενος να πω ότι υπογράφηκε. Η συμφωνία έχει υπογραφεί πλήρως», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο περιθώριο της συνόδου της G7.

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι πρόκειται για «ένα πολύ ισχυρό έγγραφο» και ότι επιθυμεί τη δημοσιοποίησή του «πολύ σύντομα».

Πιέσεις Βανς για τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας

Ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν το Πακιστάν και το Κατάρ να επιτρέψουν τη δημοσιοποίηση του κειμένου του μνημονίου κατανόησης μέσα στην ημέρα, ώστε να υπάρξει σαφής εικόνα για το περιεχόμενο της συμφωνίας.

«Μας έχουν ζητήσει να μην δημοσιοποιήσουμε το κείμενο για λίγο ακόμα· θα δημοσιοποιηθεί το αργότερο την Παρασκευή. Στην πραγματικότητα, προσπαθούμε να τους πιέσουμε να το δημοσιοποιήσουν σήμερα, επειδή θέλουμε να πούμε στον αμερικανικό λαό ότι πρόκειται ουσιαστικά για μια καλή συμφωνία γ’ αυτόν», δήλωσε ο Βανς στο CBS.

Ο Βανς πρόσθεσε ότι η καθυστέρηση οφείλεται σε «διπλωματικά πρωτόκολλα» που ζήτησαν οι Καταριανοί και οι Πακιστανοί, τα οποία, όπως είπε, δεν «κατανοεί πλήρως». Το CNN ανέφερε ότι έχει αποκτήσει προσχέδιο του μνημονίου, το οποίο ωστόσο υπόκειται σε αλλαγές.

Ο Τραμπ δήλωσε στη σύνοδο της G7 ότι «το κείμενο δεν είναι τελικό» και αμφισβήτησε ορισμένα σημεία που έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί. Παράλληλα, ο Βανς ανέφερε στην εκπομπή Megyn Kelly Show ότι οι Πακιστανοί και οι Καταριανοί ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες «να χειριστούν το θέμα με τον σωστό τρόπο», λόγω «ευαίσθητων ζητημάτων στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο».

Οι βασικοί όροι του προσχεδίου

Το πρώτο άρθρο προβλέπει τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και τη δέσμευση των δύο πλευρών να απέχουν από κάθε εχθρική ενέργεια ή απειλή βίας. Παράλληλα, οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφωνούν να σεβαστούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα εκατέρωθεν, χωρίς παρεμβάσεις σε εσωτερικές υποθέσεις.

Το τρίτο άρθρο ορίζει ότι οι δύο χώρες θα πρέπει να ολοκληρώσουν την τελική συμφωνία εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν συναίνεσης. Στο μεταξύ, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποσύρουν δυνάμεις από τις γύρω περιοχές, ενώ το Ιράν θα διασφαλίσει την ομαλή επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.

Οικονομική και ενεργειακή διάσταση

Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι περιφερειακοί τους εταίροι θα δημιουργήσουν ένα σχέδιο οικονομικής αποκατάστασης και ανάπτυξης για το Ιράν, με χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα άρουν σταδιακά όλες τις κυρώσεις, περιλαμβανομένων εκείνων του Συμβουλίου Ασφαλείας και του ΔΟΑΕ, καθώς και τις μονομερείς κυρώσεις.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον δεσμεύεται επίσης να εκδώσει απαλλαγές για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, καθώς και για τις σχετικές τραπεζικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες. Επιπλέον, τα δεσμευμένα κεφάλαια του Ιράν θα αποδεσμευθούν και θα είναι διαθέσιμα για χρήση από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας.

Πυρηνικό πρόγραμμα και επόμενα βήματα

Το Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα, ενώ οι δύο πλευρές θα ρυθμίσουν ζητήματα που αφορούν το εμπλουτισμένο υλικό και τις πυρηνικές ανάγκες της χώρας στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας. Μέχρι τότε, θα διατηρηθεί το status quo στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, χωρίς επιβολή νέων κυρώσεων ή ενίσχυση στρατιωτικών δυνάμεων από τις ΗΠΑ στην περιοχή.

Σημείωνεται ότι, το προσχέδιο προβλέπει τη σύσταση μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας, ενώ η τελική εκδοχή θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Αναλυτικά τα 14 σημεία του προσχεδίου της συμφωνίας:

1 Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από τώρα και στο εξής δεν θα εξαπολύσουν καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.

3 Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.

4 Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ και αποτρέπουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και αποκαθιστούν την κυκλοφορία εντός μέγιστης περιόδου 30 ημερών στο μέγιστο των δυνατοτήτων της. Η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης την υποχρέωση να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.

5 Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κυκλοφορία εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών στον προπολεμικό όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.

7 Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλα τα είδη κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και όλες τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, τόσο πρωτογενείς όσο και δευτερογενείς.

9  Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.

10 Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει απαλλαγές για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορών.

11 Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι, υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα αποδοθούν. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου που καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα για χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες.

12 Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα συσταθεί μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και της μελλοντικής δέσμευσης σε σχέση με την Τελική Συμφωνία.

13 Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μετά την παραλαβή διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και τη συνέχιση της εφαρμογής αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.

14 Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Πιέσεις Βανς για τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας

Ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν το Πακιστάν και το Κατάρ να επιτρέψουν τη δημοσιοποίηση του κειμένου του μνημονίου κατανόησης μέσα στην ημέρα, ώστε να υπάρξει σαφής εικόνα για το περιεχόμενο της συμφωνίας.

«Μας έχουν ζητήσει να μην δημοσιοποιήσουμε το κείμενο για λίγο ακόμα· θα δημοσιοποιηθεί το αργότερο την Παρασκευή. Στην πραγματικότητα, προσπαθούμε να τους πιέσουμε να το δημοσιοποιήσουν σήμερα, επειδή θέλουμε να πούμε στον αμερικανικό λαό ότι πρόκειται ουσιαστικά για μια καλή συμφωνία γ’ αυτόν», δήλωσε ο Βανς στο CBS.

Ο Βανς πρόσθεσε ότι η καθυστέρηση οφείλεται σε «διπλωματικά πρωτόκολλα» που ζήτησαν οι Καταριανοί και οι Πακιστανοί, τα οποία, όπως είπε, δεν «κατανοεί πλήρως». Το CNN ανέφερε ότι έχει αποκτήσει προσχέδιο του μνημονίου, το οποίο ωστόσο υπόκειται σε αλλαγές.

Ο Τραμπ δήλωσε στη σύνοδο της G7 ότι «το κείμενο δεν είναι τελικό» και αμφισβήτησε ορισμένα σημεία που έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί. Παράλληλα, ο Βανς ανέφερε στην εκπομπή Megyn Kelly Show ότι οι Πακιστανοί και οι Καταριανοί ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες «να χειριστούν το θέμα με τον σωστό τρόπο», λόγω «ευαίσθητων ζητημάτων στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο».