Το ιδιωτικό χρέος παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, καθώς οι διαθέσιμες επιλογές ρύθμισης αποτελούν κρίσιμο εργαλείο για τη βιωσιμότητα χιλιάδων νοικοκυριών. Στην εκπομπή «Τα Νέα FAQ», ο δημοσιογράφος Πέτρος Κωνσταντινίδης συνομίλησε με τον πρώην Ειδικό Γραμματέα Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Φώτη Κουρμούση, ο οποίος ανέλυσε τις δυνατότητες του εξωδικαστικού μηχανισμού και τις προοπτικές που προσφέρει στους οφειλέτες.
Τα όρια ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Ο κ. Κουρμούσης εξήγησε ότι τα ανώτατα όρια για την ένταξη ενός νοικοκυριού στον εξωδικαστικό μηχανισμό έχουν αναπροσαρμοστεί:
- Για μονομελές νοικοκυριό: ετήσιο εισόδημα έως 14.000 ευρώ και περιουσία έως 240.000 ευρώ.
- Για ζευγάρι με τρία ή περισσότερα ανήλικα παιδιά: ετήσιο εισόδημα έως 42.000 ευρώ, περιουσία έως 360.000 ευρώ και καταθέσεις έως 42.000 ευρώ.
Αν πληρούνται τα παραπάνω κριτήρια, ο μηχανισμός παρέχει αυτόματα λύση ρύθμισης. Διαφορετικά, ο πιστωτής δεν υποχρεούται να αποδεχθεί την πρόταση. Ουσιαστικά, πρόκειται για έναν αλγόριθμο που αξιολογεί την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη και υπολογίζει τη δόση που μπορεί να καταβάλει.
Εναλλακτικές λύσεις και πτώχευση
Όταν η προτεινόμενη ρύθμιση δεν είναι βιώσιμη, υπάρχουν περιορισμένες επιλογές:
- Πώληση περιουσιακών στοιχείων.
- Συμμετοχή εγγυητή στη ρύθμιση.
Η τελευταία επιλογή είναι η πτώχευση, η οποία συνεπάγεται πλήρη διαγραφή των χρεών αλλά και απώλεια κάθε περιουσίας. Όπως σημείωσε ο κ. Κουρμούσης, πρόκειται για μια «δεύτερη ευκαιρία» για όσους δεν μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά.
Προστασία πρώτης κατοικίας
Συζητήθηκε η δυνατότητα των οφειλετών να εστιάζουν στη διάσωση της κύριας κατοικίας τους, παραχωρώντας, αν χρειαστεί, δευτερεύοντα περιουσιακά στοιχεία για τη μείωση του χρέους.
Ρύθμιση δανείων και επιχειρηματικά χρέη
Για τα στεγαστικά δάνεια, όταν η αξία της περιουσίας υπερβαίνει το ποσό του χρέους, δεν προβλέπεται διαγραφή, αλλά αποπληρωμή έως και σε 35 χρόνια με χαμηλή δόση. Για τα επιχειρηματικά δάνεια, η ρύθμιση μπορεί να φτάσει έως 15 χρόνια, ενώ αν δεν υπάρχει υποθήκη, η διάρκεια μειώνεται.
Αν η επιχείρηση έχει κλείσει, ο πρώην επιχειρηματίας μπορεί να υποβάλει αίτηση με βάση την προσωπική του περιουσία, ώστε να ρυθμίσει τα χρέη του.
Οι εγγυητές και η ευθύνη τους
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους εγγυητές, οι οποίοι, όπως υπογράμμισε ο κ. Κουρμούσης, φέρουν πλήρη ευθύνη για την αποπληρωμή του δανείου. Αν διαθέτουν καλύτερη οικονομική κατάσταση από τον οφειλέτη, οι πιστωτές μπορούν να στραφούν πρώτα προς αυτούς.
Υπάρχει ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της οποίας κάθε πολίτης μπορεί να ελέγξει αν έχει δηλωθεί ως εγγυητής σε κάποιο δάνειο.
Πλειστηριασμοί και απώλεια περιουσίας
Όπως τόνισε ο κ. Κουρμούσης, όταν κάποιος αδυνατεί να εξυπηρετήσει το χρέος του, η πώληση του ακινήτου από τον ίδιο είναι προτιμότερη από τον πλειστηριασμό, καθώς εξασφαλίζει υψηλότερη τιμή. Οι επαναλαμβανόμενοι άγονοι πλειστηριασμοί μειώνουν την αξία του ακινήτου έως και 50%, προκαλώντας μεγαλύτερη ζημία στον οφειλέτη.
Τα funds και η αγορά δανείων
Αναφερόμενος στα funds, ο κ. Κουρμούσης επισήμανε ότι οι τράπεζες πωλούν πακέτα δανείων με μεγάλη έκπτωση, καθώς περιλαμβάνουν και οφειλές που θεωρούνται ανεπίδεκτες είσπραξης. Οι μεταβιβάσεις αυτές γίνονται σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, χωρίς περιθώριο «χαρίσματος».
Όπως είπε χαρακτηριστικά, «κανείς δεν χαρίζει σε κανέναν».
Κλείνοντας, ο κ. Κουρμούσης υπογράμμισε ότι η έγκαιρη ενημέρωση και η συνέπεια στις ρυθμίσεις αποτελούν το κλειδί για τη σωστή διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Εξέφρασε δε την ελπίδα ότι στο μέλλον τα δάνεια θα επανέλθουν στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, μέσα σε ένα περιβάλλον μεγαλύτερης σταθερότητας και διαφάνειας.
