Ένα μέχρι πρότινος άγνωστο ποίημα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα ήρθε στο φως, 93 χρόνια αφότου ο διάσημος Ισπανός ποιητής και θεατρικός συγγραφέας φέρεται να το είχε γράψει στο πίσω μέρος ενός από τα χειρόγραφά του.
Ο Λόρκα εκτιμάται ότι συνέθεσε το οκτάστιχο ποίημα το 1933, την περίοδο που εργαζόταν στη συλλογή Diván del Tamarit, ένα έργο-φόρο τιμής στους Άραβες ποιητές της γενέτειράς του, Γρανάδας.
Ο νέος στίχος εντοπίστηκε στο πίσω μέρος του χειρογράφου του ποιήματος Gacela de la raíz amarga. Το χειρόγραφο είχε αγοράσει από Γερμανό αντικέρ ο φλαμένκο τραγουδιστής και λάτρης του Λόρκα, Μιγκέλ Ποβέδα.
Η αυθεντικότητα του ποιήματος επιβεβαιώθηκε από τη μελετήτρια του έργου του Λόρκα, Πέπα Μέρλο, και θα συμπεριληφθεί σε επερχόμενο βιβλίο.
Το εύρημα και η θεματική του χρόνου
Το σύντομο ποίημα, γραμμένο τρία χρόνια πριν ο Λόρκα δολοφονηθεί στις πρώτες ημέρες του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, φανερώνει τη γνώριμη εμμονή του ποιητή με τη ροή του χρόνου. Σε αυτό περιγράφει την αίσθηση της απουσίας και του αποτυπώματος που αφήνει πίσω του ο άνθρωπος.
Ο Ποβέδα, ο οποίος πρόσφατα ηγήθηκε πρωτοβουλίας για τη μετατροπή του παιδικού σπιτιού του Λόρκα σε πολιτιστικό κέντρο αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του, δήλωσε βαθιά συγκινημένος από την τυχαία ανακάλυψη.
«Η προσοχή μου τραβήχτηκε όταν η Πέπα Μέρλο μου είπε: “Αυτός είναι ο γραφικός χαρακτήρας του Φεντερίκο. Έχεις κάτι καινούργιο του Φεντερίκο εκεί.”», ανέφερε στην κρατική τηλεόραση TVE. «Για μένα, είναι ένα δώρο από καρδιάς» πρόσθεσε.
Η σημασία του χρόνου στο έργο του Λόρκα
Η Μέρλο επισήμανε ότι, παρότι το ποίημα μπορεί να είχε αγνοηθεί επειδή ήταν γραμμένο στο πίσω μέρος άλλου έργου, αποκαλύπτει «τη σημασία που είχε για τον Λόρκα η έννοια του χρόνου».
Ο προοδευτικός και ανοιχτά ομοφυλόφιλος συγγραφέας, δημιουργός των έργων Gypsy Ballads, Poet in New York, Blood Wedding, Yerma και The House of Bernarda Alba, εκτελέστηκε από ακροδεξιά ομάδα θανάτου τον Αύγουστο του 1936, καθιστάμενος ίσως το πιο εμβληματικό θύμα του τριετούς εμφυλίου της Ισπανίας. Το σώμα του δεν έχει βρεθεί ποτέ και πιστεύεται ότι βρίσκεται σε ρηχό τάφο στις πλαγιές κοντά στη Γρανάδα.
Ανανεωμένο ενδιαφέρον για τον ποιητή
Το ενδιαφέρον για τον Λόρκα εντείνεται όσο πλησιάζει η εκατονταετηρίδα του θανάτου του. Το περασμένο καλοκαίρι, εκδόθηκε φασιμιλέ έκδοση των Sonnets of Dark Love, της μεταθανάτιας και έντονα ερωτικής ποιητικής συλλογής του, δίνοντας νέα πνοή στα έργα του.
Αν και οι σονέτες ήταν γνωστές στους μελετητές, η οικογένεια του Λόρκα τις είχε κρατήσει κρυφές για χρόνια, φοβούμενη ότι οι βασανιστικοί και αισθησιακοί τους στίχοι θα αμαύρωναν τη δημόσια εικόνα του ποιητή.
Το νέο ποίημα θα παρουσιαστεί στο βιβλίο των Ποβέδα και Μέρλο με τίτλο Las cosas del otro lado. Lo inédito en Federico García Lorca (Τα πράγματα από την άλλη πλευρά: Τα ανέκδοτα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα).
