Η Αθήνα, μετά την απόκτηση των γαλλικών φρεγατών Belh@rra, εξετάζει το ενδεχόμενο αγοράς των ισραηλινών μη επανδρωμένων υποβρυχίων BlueWhale, με στόχο την ενίσχυση της άμυνας στα ύδατα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η προοπτική αυτή εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική αναβάθμισης των δυνατοτήτων του Πολεμικού Ναυτικού, τόσο στην επιφάνεια όσο και στα μεγάλα βάθη.
Ήδη έχει συναφθεί προκαταρκτική συμφωνία-πλαίσιο που προβλέπει τη δυνατότητα συμπαραγωγής, εφόσον επιλεγεί οριστικά το σύστημα, μεταξύ της ισραηλινής αεροδιαστημικής βιομηχανίας και ελληνικών εταιρειών. Το πρόγραμμα στοχεύει στη μείωση του ρίσκου για τα πληρώματα και στη μεταφορά επικίνδυνων αποστολών σε αυτόνομα μέσα, ενισχύοντας τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το BlueWhale είναι μη επανδρωμένο υποβρύχιο μήκους περίπου 11 μέτρων, με σχεδίαση που θυμίζει υπερμεγέθη τορπίλη. Μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα έως 7 κόμβους και να επιχειρεί συνεχώς για διάστημα έως τεσσάρων εβδομάδων. Το μέγιστο βάθος επιχειρήσεων φτάνει τα 300 μέτρα, ενώ το χαμηλό ακουστικό του ίχνος το καθιστά εξαιρετικά δύσκολο στον εντοπισμό.
Εφοδιασμένο με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, το υποβρύχιο έχει τη δυνατότητα να εκτελεί αποστολές με υψηλό βαθμό αυτονομίας, ακόμη και χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση. Αν και δεν φέρει οπλισμό, η συνεισφορά του στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο θεωρείται καθοριστική, καθώς εντοπίζει εχθρικά υποβρύχια, συλλέγει κρίσιμα δεδομένα και μεταδίδει πληροφορίες στοχοποίησης, συμβάλλοντας στο πρώτο στάδιο της λεγόμενης «αλυσίδας καταστροφής».
Επιπλέον, το BlueWhale μπορεί να επιχειρεί σε ρηχά νερά, κοντά σε ναυστάθμους, λιμάνια ή θαλάσσιες εγκαταστάσεις, συλλέγοντας πληροφορίες μέσω προηγμένων αισθητήρων. Η χρήση του σε αποστολές ναρκοπολέμου θεωρείται επίσης ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι θαλάσσιες νάρκες εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα πιο καταστροφικά όπλα, σύμφωνα με ιστορικά δεδομένα.
Συνεργασία με τα ελληνικά υποβρύχια
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συνεργασία των μη επανδρωμένων υποβρυχίων με τα συμβατικά υποβρύχια του Πολεμικού Ναυτικού. Όπως έχει ήδη συμβεί στην αεροπορία με τη συνύπαρξη επανδρωμένων αεροσκαφών και drones, το BlueWhale λειτουργεί ως προέκταση των δυνατοτήτων των υπαρχόντων μέσων, αυξάνοντας την ακτίνα επιτήρησης και δράσης χωρίς να εκθέτει πληρώματα σε κίνδυνο.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, μια τέτοια προσθήκη θα μπορούσε να αποτελέσει στρατηγικό πλεονέκτημα, ειδικά στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η υποθαλάσσια επιτήρηση έχει καθοριστικό ρόλο. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ακόμη και δυνάμεις με περιορισμένα παραδοσιακά μέσα μπορούν, μέσω μη επανδρωμένων θαλάσσιων συστημάτων, να περιορίσουν τη δράση ισχυρών στόλων, όπως αποδείχθηκε πρόσφατα στη Μαύρη Θάλασσα.
Κόστος και προοπτικές προμήθειας
Όπως ανέφερε ο στρατιωτικός αναλυτής Γιάννης Παλιούρας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, το κόστος κάθε μη επανδρωμένου υποβρυχίου εκτιμάται στα 80 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι πρόσθετες δαπάνες για υποδομές, υποστήριξη και εκπαίδευση. Στο τραπέζι βρίσκεται σενάριο αρχικής προμήθειας ενός συστήματος για δοκιμαστική χρήση, με προοπτική μεγαλύτερης παραγγελίας που θα μπορούσε να φτάσει τα δώδεκα (6+6) υποβρύχια.
Belh@rra «Κίμων»: Πώς αλλάζει τις ισορροπίες στο Αιγαίο
Με τα 500 χιλιόμετρα εμβέλειας που έχει το ραντάρ εναέριων στόχων, τα τέσσερα σκάφη θα μπορούν να κλειδώσουν όλο το Αιγαίο και την περιοχή μεταξύ Καρπάθου και Κύπρου με μεγάλη ευκολία μεταδίδοντας όλα τα στοιχεία τόσο στο επιτελείο στην Αθήνα όσο και σε φίλια εναέρια στοιχεία και πιο συγκεκριμένα τα γαλλικής προέλευσης Rafale της Πολεμικής Αεροπορίας και τα F-16 Viper, καθιστώντας εφικτή τη στοχοποίηση όλων των πιθανών αντιπάλων. Είναι χαρακτηριστικό πως το ψηφιακό ραντάρ Se Fire των φρεγατών της κλάσης «Κίμων» μπορεί να παρακολουθεί έως και 800 εναέριους στόχους ταυτόχρονα!
«Μπελάς» για εχθρικά υποβρύχια
Σε επίπεδο επιφανείας το ραντάρ της «Κίμων» θα μπορεί να εντοπίζει από τα 80 και πλέον χιλιόμετρα πλοία μεγέθους φρεγάτας, τα οποία θα μπορεί να πλήξει το ίδιο με τους πυραύλους Exocet που έχει ή να δίνει τα δεδομένα για στοχοποίηση σε όλα τα άλλα σκάφη του στόλου ή αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας.
Οι φρεγάτες της κλάσης «Κίμων» θα αποτελούν πονοκέφαλο και για τα εχθρικά υποβρύχια, καθώς θα έχουν τα ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα Romeo όσο και το δικό τους ανθυποβρυχιακό σόναρ Μεταβλητού Βάθους (VDS) CAPTAS-4 (Configuration as Perceived by the Sensor – 4).
Το σύστημα αυτό καθελκύεται σε διάφορα βάθη, επιτρέποντας την αποτελεσματική ανίχνευση υποβρυχίων σε διαφορετικές συνθήκες θερμοκρασίας και αλατότητας του νερού. Σε συνδυασμό με το γεγονός πως οι συγκεκριμένες φρεγάτες έχουν πολύ μικρό ακουστικό ίχνος, θα είναι ένας ακόμα «μπελάς» για τα εχθρικά υποβρύχια καθώς δεν θα μπορούν να τις εντοπίσουν έγκαιρα και σε μεγάλες αποστάσεις προκειμένου να λάβουν τα μέτρα τους και έτσι τα ελληνικά πλοία αυτής της κλάσης θα μπορούν είτε να πλησιάσουν και να απογειώσουν τα ανθυποβρυχιακά τους ελικόπτερα είτε να εντοπίσουν τα υποβρύχια και να τα βυθίσουν με τις ελαφριές ανθυποβρυχιακές τορπίλες MU90.
