Συμπτώματα κατάθλιψης στη μέση ηλικία αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας

Κατάθλιψη στη μέση ηλικία φαίνεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή, σύμφωνα με νέα μελέτη του University College London (UCL), που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «The Lancet Psychiatry».

Η έρευνα δείχνει ότι η σχέση αυτή δεν αφορά την κατάθλιψη συνολικά, αλλά έξι συγκεκριμένα συμπτώματα που μπορεί να λειτουργούν ως προειδοποιητικά σημάδια. Οι επιστήμονες εντόπισαν ότι η απώλεια αυτοπεποίθησης, η αδυναμία αντιμετώπισης προβλημάτων, η έλλειψη ζεστασιάς προς τους άλλους, το διαρκές άγχος, η δυσαρέσκεια για την εργασία και οι δυσκολίες συγκέντρωσης συνδέονται στενά με τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα 5.811 ατόμων που συμμετείχαν στην πολυετή βρετανική έρευνα Whitehall II, η οποία ξεκίνησε το 1985. Οι συμμετέχοντες, ηλικίας 45 έως 69 ετών, αξιολογήθηκαν για συμπτώματα κατάθλιψης την περίοδο 1997-1999, χωρίς να έχουν τότε διαγνωστεί με άνοια.

Η υγεία τους παρακολουθήθηκε για 25 χρόνια μέσω εθνικών μητρώων, έως το 2023. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, περίπου το 10% των συμμετεχόντων εμφάνισε άνοια. Η μακροχρόνια παρακολούθηση επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν τη συσχέτιση μεταξύ συγκεκριμένων συμπτωμάτων κατάθλιψης και μελλοντικού κινδύνου γνωστικής έκπτωσης.

Τα ευρήματα της μελέτης

Όσοι παρουσίαζαν πέντε ή περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης στη μέση ηλικία είχαν 27% υψηλότερη πιθανότητα να εκδηλώσουν άνοια αργότερα. Ωστόσο, ο αυξημένος κίνδυνος αποδόθηκε αποκλειστικά στα έξι συγκεκριμένα συμπτώματα, κυρίως σε άτομα κάτω των 60 ετών. Η απώλεια αυτοπεποίθησης και η δυσκολία επίλυσης προβλημάτων συνδέθηκαν με περίπου 50% μεγαλύτερο κίνδυνο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μειώνουν τη γνωστική διέγερση και την κοινωνική εμπλοκή, παράγοντες κρίσιμους για τη διατήρηση του λεγόμενου «γνωστικού αποθέματος», δηλαδή της ικανότητας του εγκεφάλου να αντιστέκεται σε βλάβες και ασθένειες.

Αντίθετα, άλλα συμπτώματα όπως τα προβλήματα ύπνου, η κακή διάθεση ή ο αυτοκτονικός ιδεασμός δεν φάνηκαν να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας μακροπρόθεσμα.

Προοπτικές για την πρόληψη

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση αυτών των έξι συμπτωμάτων κατά τη μέση ηλικία μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου άνοιας. Παράλληλα, επισημαίνουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, καθώς το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν κυρίως από άνδρες (72%) και λευκούς (92%) δημόσιους υπαλλήλους.

Όπως υπογραμμίζουν, απαιτούνται επιπλέον μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς, ώστε να διαπιστωθεί εάν τα ευρήματα ισχύουν εξίσου για γυναίκες και εθνοτικές μειονότητες.