Για ακόμη μια φορά οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της Ελλάδας στήνουν μπλόκα. Όμως, οι εικόνες από τα τρακτέρ στους μεγάλους οδικούς άξονες δεν προκαλούν κοινωνικές αντιδράσεις. Απεναντίας, η πλειονότητα των πολιτών δηλώνει στήριξη και κατανόηση. Η ελληνική κοινωνία έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται πως οι άνθρωποι αυτοί, της πρωτογενούς παραγωγής, που τροφοδοτούν τη χώρα, δε διαμαρτύρονται από «συνήθεια», αλλά από ανάγκη. Και στα αιτήματά τους αντανακλάται μια πραγματικότητα που έχει φτάσει στα όριά της.
Τα αιτήματα των αγροτών – Τι προτείνουν
1. Το κόστος παραγωγής έχει γίνει δυσβάσταχτο
Το πετρέλαιο και το ρεύμα αποτελούν σήμερα δύο από τις μεγαλύτερες πληγές του κλάδου. Οι ενεργειακές κοινότητες – η λύση που θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τα έξοδα – παραμένουν ανενεργές, ενώ οι δεσμεύσεις για αλλαγές στη χρέωση του ρεύματος δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Έτσι, κάθε χρονιά το κόστος ανεβαίνει και το εισόδημα μειώνεται.
2. Τιμή παραγωγού κάτω από το κόστος
Οι τιμές που πουλάει ο παραγωγός τα προϊόντα του είναι – τις περισσότερες φορές – εξευτελιστικές. Μάλιστα, συχνά φτάνουν και κάτω από το κόστος της ίδιας της παραγωγής.
3. Από το χωράφι στο ράφι: Μια διαδρομή που «φουσκώνει» τις τιμές
Οι καταναλωτές πληρώνουν πολλαπλάσια για τα ίδια προϊόντα που οι παραγωγοί πωλούν σε πολύ χαμηλές τιμές. Τα εμπορικά καρτέλ – πολυεθνικά και εγχώρια – έχουν μετατρέψει τη διαφορά τιμής σε υπέρμετρο κέρδος. Οι αγρότες ζητούν το αυτονόητο: Η τιμή που αγοράζει ένα προϊόν ο καταναλωτής να μην ξεπερνά το διπλάσιο της τιμής που πουλά ο αγρότης. Ό,τι περισσότερο συνιστά αισχροκέρδεια, υποστηρίζουν.
4. Κατώτερες εγγυημένες τιμές και έλεγχος εισαγωγών
Οι αγρότες ζητούν να καθοριστούν κατώτερες τιμές για κάθε προϊόν, ώστε να υπάρχει στοιχειώδης σταθερότητα στον προγραμματισμό. Παράλληλα, ζητούν να σταματήσει η ανεξέλεγκτη εισαγωγή «φθηνών» προϊόντων, αμφιβόλου ποιότητας, από τρίτες χώρες – προϊόντων που συχνά δεν τηρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, αλλά πωλούνται σαν «ίσα κι όμοια» με τα ελληνικά.
5. Η κλιματική κρίση απαιτεί έργα – όχι λόγια
Στο Ταμείο Ανάκαμψης έχουν ενταχθεί ελάχιστα εγγειοβελτιωτικά έργα τη στιγμή που η κλιματική κρίση απειλεί νερό, καλλιέργειες και αποδόσεις. Οι αγρότες ζητούν έργα άρδευσης και υποδομές που θα κρατήσουν την ύπαιθρο ζωντανή – όχι θεωρίες, αλλά πράξεις.
6. Ο ΕΛΓΑ παραμένει «κολλημένος» σε άλλη εποχή
Ο Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ), που οι αγρότες πληρώνουν κάθε χρόνο, δεν έχει εκσυγχρονιστεί ουσιαστικά από τότε που δημιουργήθηκε. Σε μια εποχή ακραίων καιρικών φαινομένων και συνεπαγόμενων καταστροφών, η ασφάλιση αυτή μοιάζει περισσότερο με τυπική υποχρέωση παρά με πραγματική προστασία.
7. Η ύπαιθρος ερημώνει
Η πολιτική απομάκρυνσης κρίσιμων υπηρεσιών – ΕΛΤΑ, τράπεζες, εφορίες – έχει αφήσει τις αγροτικές περιοχές «γυμνές». Οι νέοι φεύγουν, οι οικογένειες δυσκολεύονται και η περιφέρεια χάνει τον πληθυσμό και την προοπτική της.
8. ΟΓΑ: Συντάξεις που δεν επιτρέπουν μια αξιοπρεπή ζωή
Οι συνταξιούχοι αγρότες λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις, χωρίς ουσιαστική κάλυψη ατυχημάτων και βασικών αναγκών. Ένας κλάδος που «έχτισε» τη χώρα δικαιούται τουλάχιστον αξιοπρέπεια στα γηρατειά του.
Οι αγρότες δεν ζητούν χάρη – απαιτούν δικαιοσύνη. Κι αυτή η δικαιοσύνη δεν αφορά μόνο τους ίδιους· αφορά το μέλλον της ελληνικής παραγωγής, της υπαίθρου και τελικά της ίδιας της χώρας. Τα μπλόκα δεν είναι μια απλώς μια μορφή διαμαρτυρίας, αλλά μια κραυγή απόγνωσης που προειδοποιεί ότι ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται σε οριακό σημείο.
Αν η Πολιτεία θέλει πραγματικά μια Ελλάδα που παράγει, που στέκεται στα πόδια της και δεν εξαρτάται από εισαγωγές και συγκυρίες, τότε η στήριξη των αγροτών δεν είναι επιλογή – είναι εθνική αναγκαιότητα.
Γιατί χωρίς αγρότες δεν υπάρχει ούτε ύπαιθρος ούτε οικονομία ούτε προοπτική. Υπάρχει μόνο μια χώρα με μέλλον ζοφερό, κάτι που οι άνθρωποι της γης μάχονται να αποτρέψουν.
