«Είμαι σε κατάσταση σοκ τις τελευταίες εβδομάδες» λέει ο ισπανός συγγραφέας Χαβιέρ Θέρκας στην ιταλική εφημερίδα «Repubblica», «καθώς συνηθίσαμε να βλέπουμε απολύτως απίστευτα πράγματα. Μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, ο Πουιτζντεμόν και πέντε υπουργοί του αναζήτησαν καταφύγιο σε μια μοναρχία. Εφυγαν αφήνοντας πίσω τους μια φλεγόμενη, διχασμένη χώρα, στο χείλος του εμφυλίου και της οικονομικής κατάρρευσης. Δεν μπορώ να το πιστέψω». Ο Θέρκας χαρακτηρίζει τους συμπατριώτες του ανήσυχους και θεωρεί ότι «το επίπεδο του φανατισμού είναι πολύ υψηλό, μια και η παραπλάνηση είναι τεράστια. Κάποιοι ίσως κατανοήσουν ότι τους κορόιδεψαν όσοι τους έταξαν τη γέννηση ενός κράτους, όμως πολλοί δεν θα το καταλάβουν».
Ο πολυδιαβασμένος συγγραφέας πιστεύει πως «ο Πουιτζντεμόν δεν είναι ο ηγέτης αυτής της διαδικασίας. Πίσω του βρίσκεται ο πρώην πρόεδρος της Καταλωνίας Αρτουρ Μας. Και νομίζω ότι αποφάσισαν να πάνε σε ανοιχτή σύγκρουση, να δημιουργήσουν αυτό που αποκαλούν “λύση του Κοσόβου”. Ομως στο τέλος φάνηκε ότι δεν τους κρατούσαν τα πόδια τους. Μια λύση Κοσόβου εμπεριέχει εμφύλιες συγκρούσεις και θύματα. Φοβήθηκαν πολύ όταν είδαν ότι 1.500 εταιρείες και μεγάλες τράπεζες έφυγαν από την Καταλωνία και κανείς στην Ευρώπη δεν προσέφερε την υποστήριξή του στη Μαδρίτη. Αυτό δεν το περίμεναν, ούτε ότι θα βρίσκονταν μπροστά στο ενδεχόμενο να τους απαγγελθούν πολύ βαριές ποινές για τις πράξεις τους».
Ο δημιουργός του δημοφιλούς βιβλίου «Στρατιώτες της Σαλαμίνας» χαρακτηρίζει «τρέλα» την πρόθεση για απόσχιση της Καταλωνίας από την Ισπανία. «Η μισή χώρα ζει τους τελευταίους μήνες μέσα σε ψευδαισθήσεις και ευφορία, ενώ η άλλη μισή είναι σε πανικό για το τι θα μπορούσε να συμβεί. Το κομμάτι της χώρας που δεν μπορούσε να δει την πραγματικότητα έκανε πολλές υποθέσεις, αλλά στο τέλος φοβήθηκαν και τώρα, αφού έβαλαν φωτιά στη χώρα, έφυγαν για να αποφύγουν τις ευθύνες τους. Το έσκασαν».
Υπάρχει λύση; «Θα ψηφίσουμε και θα δούμε πόσοι τελικά τάσσονται πραγματικά υπέρ της ανεξαρτησίας. Νομίζω ότι έπειτα από τα όσα συνέβησαν τους τελευταίους δύο μήνες, πολλοί συνειδητοποίησαν ότι η απόσχιση θα ήταν καταστροφική, ένα δράμα που θα μπορούσε να έχει τρομερές επιπτώσεις στη ζωή όλων, στην οικονομία, στη συνύπαρξη των πολιτών».
Η πεποίθηση όμως της καταλανικής διαφορετικότητας, του καταλανικού «έθνους», είναι βαθιά ριζωμένη. «Ναι, αλλά η αυτονομία της Καταλωνίας είναι ήδη ευρεία. Η τοπική κυβέρνηση έχει πολλά δικαιώματα. Διαχειρίζεται την υγεία, την εκπαίδευση, την ασφάλεια. Το πρόβλημα είναι πως όσοι ξεκίνησαν αυτή τη διαδικασία είναι πολύ ισχυροί, είναι τραπεζίτες, μεγαλοβιομήχανοι, ιδιοκτήτες μεγάλων ΜΜΕ, που νόμιζαν ότι θα μπορούσαν να κάνουν business με την καταλανική ανεξαρτησία. Οταν συνειδητοποίησαν ότι δεν θα ήταν όσο εύκολο πίστευαν, υποχώρησαν. Είναι παράλογο να λέει κάποιος πως υπάρχει καταπίεση στην Καταλωνία».
Η λύση μετά τις εκλογές; «Βρισκόμαστε μπροστά στη μεταμόρφωση της Ισπανίας, με τη συνταγματική μεταρρύθμιση που έχει ανακοινωθεί. Ελπίζω ότι μετά τις εκλογές δεν θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, επειδή αυτή η περιπέτεια μπορεί να μας καταστρέψει όλους. Πρέπει να ανακτήσουμε το χαμένο γόητρο. Πρέπει να ξεπεράσουμε την οικονομική κρίση και να ξεκινήσουμε από εκεί. Οι τραγωδίες της Ιστορίας επαναλαμβάνονται ως φάρσες. Και εμείς γίναμε μάρτυρες μιας φάρσας».
