Στο ναδίρ οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία

Οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία έχουν φθάσει στο χειρότερο σημείο τους μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η κατάσταση άρχισε να χειροτερεύει μετά την απόπειρα πραξικοπήματος το καλοκαίρι του 2016. Ο πρόεδρος Ερντογάν συνεχίζει να θεωρεί υπεύθυνο γι’ αυτό τον ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν που ζει στην Πενσιλβάνια και οι ΗΠΑ αρνούνται να εκδώσουν στην Τουρκία. Η ένταση κλιμακώθηκε καθώς οι δύο χώρες διαφωνούν για την εξέλιξη του πολέμου στη Συρία. Ολα αυτά ίσως βοηθούν να κατανοήσουμε τη σύλληψη ενός τούρκου διπλωματικού υπαλλήλου του αμερικανικού προξενείου στην Τουρκία, με την κατηγορία ότι συμμετείχε στο πραξικόπημα – η υπόθεση εξελίχθηκε γοργά σε μεγάλη διπλωματική αντιπαράθεση, με τις δύο χώρες να αναστέλλουν την έκδοση βίζας για τους πολίτες της άλλης.

Το περίεργο είναι, γράφει το πρακτορείο Bloomberg, ότι μετά τις ψυχρές σχέσεις Ομπάμα – Ερντογάν η αλλαγή στον Λευκό Οίκο φάνηκε να δημιουργεί ελπίδες για καλύτερη σχέση Ουάσιγκτον – Αγκυρας. Τραμπ και Ερντογάν συναντήθηκαν τον περασμένο μήνα στη Νέα Υόρκη, με τον αμερικανό πρόεδρο να λέει ότι ο τούρκος ομόλογός του «γίνεται φίλος μου». Ομως η σημερινή ένταση δείχνει πως οι υποβόσκουσες διαφορές μεταξύ των δύο χωρών και, κυρίως, η υποστήριξη των ΗΠΑ προς τους Κούρδους της Συρίας, με τους οποίους η Αγκυρα βρίσκεται σε σκληρή αντιπαράθεση, δεν έχουν επιλυθεί.

Την ίδια ώρα υπάρχουν εμφανείς ενδείξεις για εμβάθυνση της συμμαχίας μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, αν και υποστηρίζουν διαφορετικές πλευρές στον πόλεμο της Συρίας και οι διπλωματικές τους σχέσεις πέρασαν μεγάλη κρίση με την κατάρριψη από τους Τούρκους πριν από δύο χρόνια ρωσικού αεροσκάφους. Τώρα ο Ερντογάν συμμετέχει σε ρωσοϊρανικό σχέδιο για την κατάπαυση του πυρός μεταξύ των κυβερνητικών στρατευμάτων και των ανταρτών σε τέσσερις περιοχές της Συρίας και δηλώνει πως θα στείλει και στρατεύματα. Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πέταξε στην Αγκυρα τον περασμένο μήνα για δείπνο με τον Ερντογάν και οι Τούρκοι συμφώνησαν, παρά τις αντιδράσεις των Δυτικών, να αγοράσουν το ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα S-400 – αν και υπάρχουν ακόμα κάποια προβλήματα να επιλυθούν μεταξύ Αγκυρας και Μόσχας.

Ο τούρκος πρόεδρος εν τω μεταξύ πραγματοποιεί από χθες επίσημη επίσκεψη στη Σερβία, εντείνοντας το ενδιαφέρον που δείχνει τον τελευταίο καιρό για τις εξελίξεις στα Βαλκάνια. Κατά την επίσκεψή του στο Βελιγράδι υποσχέθηκε επενδύσεις στον τομέα του αερίου και της ενέργειας σε μια προφανή προσπάθεια να επεκτείνει την επιρροή της χώρας του στην περιοχή, ανησυχώντας για τον αργό ρυθμό της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ.

Η επιρροή της Τουρκίας είναι ήδη μεγάλη στους μουσουλμάνους της Βοσνίας, της Αλβανίας και του Κοσόβου. Η Σερβία αποτελεί τον στενότερο σύμμαχο της Ρωσίας στα Βαλκάνια. Ο Ερντογάν και ο σέρβος ομόλογός του Αλεξάντερ Βούτσιτς υπέγραψαν πολιτική δήλωση για τη δημιουργία μιας επιτροπής συνεργασίας που θα συναντάται μία φορά τον χρόνο προκειμένου να συντονίσει κοινά σχέδια.