Μια άγνωστη ιστορία οικονομικής επιτυχίας στη Συρία

Σχεδόν κυριολεκτικά κρυμμένη κάτω από τα ερείπια του εμφυλίου πολέμου στη Συρία, βρίσκεται μια ιστορία οικονομικής επιτυχίας που σπάνια ακούγεται. Η Χανάν Οντα είναι μια τριαντάχρονη πρόσφυγας από την Παλαιστίνη που μένει στον προσφυγικό καταυλισμό Τζαραμάνα στη Δαμασκό. Ζει την τριμελή της οικογένεια που έχει ξεριζωθεί πολλές φορές, με μια ακμάζουσα μικροεπιχείρηση. Ο άντρας της σκοτώθηκε στον πόλεμο, αλλά αυτή αρνήθηκε να υποταχθεί στην απελπισία και στην εξάρτηση από τους γονείς της. Η Χανάν ίδρυσε μια επιχείρηση χαρτικών και αρωμάτων, την οποία διευθύνει από το οικογενειακό της σπίτι το οποίο είχε υποστεί μεγάλες ζημιές. Η Χανάν το επιδιόρθωσε. Νέα, καινοτόμα και θαρραλέα, η Χανάν αποτελεί τη ζωντανή απόδειξη ότι καθώς οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν καταρρεύσει, οι μικρής κλίμακας επιχειρήσεις μπορούν να επιβιώσουν και να ακμάσουν.

Καθώς ηγέτες και σημαντικοί επιχειρηματίες συρρέουν στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στην Ιορδανία αυτή τη βδομάδα, πρέπει να κάνουμε μια σκέψη για τη Χανάν, η οποία ζει τα ιδανικά που αυτοί υποστηρίζουν. Το έργο της πρέπει να γίνει γνωστό στη συνάντηση της Ιορδανίας, η οποία επιδιώκει την προώθηση της επιχειρηματικότητας και την οικονομική αλλαγή.

Τον Ιούλιο του 2014, η βία σάρωσε το σπίτι και την επιχείρηση της Χανάν. Εφυγε φοβούμενη για τη ζωή της και έπειτα από δύο χρόνια μεροδούλι – μεροφάι, επέστρεψε στο σπίτι της, το οποίο όμως είχε λεηλατηθεί και καταστραφεί ολοκληρωτικά.

Η Χανάν στρώθηκε αμέσως στη δουλειά και πήρε το πρώτο δάνειο από την UNRWA το 2016 που προστέθηκε στο κεφάλαιο κίνησης της Χανάν, η οποία επέκτεινε την παραγωγική της βάση, αύξησε το εισόδημά της και πέρασε την επιχείρηση της σε ένα άλλο επίπεδο.

Σύμφωνα με το Συριακό Κέντρο Πολιτικής Ερευνας, η αποβιομηχάνιση έχει προκαλέσει στη Συρία οικονομική ζημιά 254,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μόνο το 2015, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ήταν 163, 3 δισεκατομμύρια δολάρια. Ως αποτέλεσμα της οικονομικής κατάρρευσης, περισσότερο από το 85% των Σύρων ζούσε μέχρι το τέλος του 2015 σε συνθήκες φτώχειας, με περισσότερο από το 69% του πληθυσμού μόλις να τα καταφέρνει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Σχεδόν 3 εκατομμύρια δουλειές έχουν χαθεί και η ανεργία βρίσκεται πάνω από το 50%.

Με την πρόσφατη χρηματοδότηση από χορηγούς, και ειδικότερα με το 1 εκατομμύριο δολάρια από την Ευρωπαϊκή Ενωση, έχουμε επεκτείνει τα προγράμματα μικροχρηματοδότησης. Αναζητώντας νέα προγράμματα έχουμε χαρτογραφήσει νέες περιοχές εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων προκειμένου να έρθουμε κοντά σε πρόσφυγες της Παλαιστίνης τους οποίους υπηρετούμε και να τους διαθέσουμε δάνεια εκεί που υπάρχουν ευκαιρίες. Η Αλ Χουσενίγια κοντά στη Δαμασκό είναι ένα καλό παράδειγμα.

Οι κάτοικοι της πόλης την εγκατέλειψαν όταν την κατέλαβαν ένοπλες δυνάμεις. Ωστόσο, στο δεύτερο μισό του 2015 οι κάτοικοι άρχισαν να επιστρέφουν όταν οι αντάρτες έφυγαν. Με τη βελτιωμένη κατάσταση ασφάλειας και την επιστροφή των προσφύγων της Παλαιστίνης, η UNRWA έστειλε στην Αλ Χουσενίγια δύο ειδικούς στη μικροχρηματοδότηση.

Μέσα σε έναν χρόνο, δεκάδες επιχειρηματικά σχέδια αξιολογήθηκαν, οι κίνδυνοι της αγοράς αντιμετωπίστηκαν συμβάλλοντας στη βελτίωση του επιπέδου ζωής των προσφύγων που επέστρεφαν. Τους έδωσε τη δυνατότητα να δημιουργήσουν εισόδημα, να επιδιορθώσουν και να επιπλώσουν τα σπίτια τους απομακρύνοντας αυτούς και τις οικογένειές τους από την παγίδα της φτώχειας και την εξάρτηση από τη βοήθεια. Σε όλη τη Συρία, το τμήμα μικροχρηματοδότησης της UNRWA έδωσε 9.520 δάνεια το 2016, ύψους περίπου δύο εκατομμυρίων δολαρίων. Μπορούμε να οικοδομήσουμε σε αυτό το ρεκόρ και να το βελτιώσουμε με την υποστήριξη χορηγών και συνεργατών.

Αποτίνω φόρο τιμής στο προσωπικό της UNRWA που τα κατάφερε παρά τις αντιξοότητες. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Συρία τα περισσότερα από τα γραφεία μικροχρηματοδότησης υπέστησαν ζημιές. Επιπλέον, ο πόλεμος έχει πλήξει και το προσωπικό στη μικροχρηματοδότηση, όπως και τις οικογένειές του. Λίγο πριν από τον πόλεμο είχαμε 130 άτομα προσωπικό σε έξι γραφεία σε όλη τη χώρα. Στην πλειονότητά τους ήταν από τον κατεστραμμένο σήμερα καταυλισμό προσφύγων Γιαρμούκ στη Δαμασκό όπου διατηρούσαμε το μεγαλύτερο γραφείο χρηματοδότησης. Περισσότερο από το μισό του προσωπικού μας έχει εγκαταλείψει τη χώρα και το ένα τρίτο έχει μετακινηθεί στο εσωτερικό της χώρας. Παρ’ όλα αυτά επιδιώκουμε να έχουμε προσωπικό, καθώς οι περιστάσεις μας το επιτρέπουν.

Τα δάνειά μας έχουν επίσης αναπτυχθεί με ευελιξία ως απάντηση στον συνεχιζόμενο πόλεμο. Υπάρχουν τώρα πέντε δανειακά προϊόντα που ανταποκρίνονται στην επιδεινούμενη κατάσταση στη Συρία και βοηθούν τους πρόσφυγες από την Παλαιστίνη να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους και να αποκτήσουν σταθερά εισοδήματα για τους ίδιους και τις ευρύτερες οικογένειές τους. Αυτό δεν είναι λίγο, καθώς ο πόλεμος μαίνεται αδιάκοπα στη χώρα.

Το έργο της UNRWA στη μικροχρηματοδότηση είναι ένα σπάνιο αλλά σημαντικό παράδειγμα ελπίδας στη Συρία. Καθώς οι ηγέτες στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ αγωνίζονται να δημιουργήσουν καινοτόμες, ευέλικτες και συνολικές απαντήσεις στον πιο τραυματικό πόλεμο της εποχής μας, ελπίζω ότι θα βρουν την ιστορία της Χανάν αποκαλυπτική, διδακτική ή ακόμα και συναρπαστική. Η Χανάν είναι μια καταπληκτική νέα γυναίκα που μπροστά στην ανείπωτη δυσκολία αλλάζει την κοινότητά της από τα μέσα, με ένα επιχειρηματικό σχέδιο τη φορά, που το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ αγωνίζεται να πετύχει.

Ο Πιερ Κράχενμπουλ είναι επικεφαλής της Υπηρεσίας Αρωγής και Εργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA)