Η Αριστερά σε θέση άμυνας

Ενα φάντασμα πλανιέται πάνω από τα συντρίμμια της αμήχανης Αριστεράς. Ενα φάντασμα με υπόσταση πια. Που κατοικεί στον Λευκό Οίκο. Ο Ντόναλντ Τραμπ και ό,τι αυτός συμβολίζει.

Η εκλογή του δεν σάρωσε απλώς κάθε μηχανή διαμεσολάβησης και μαζικής επιρροής. Αναζωπύρωσε το μούδιασμα και τη συζήτηση στα αριστερά του παγκόσμιου άξονα. Η Μαύρη Διεθνής που προσεχώς διαμορφώνεται στον πλανήτη κυκλώνει κάθε απόπειρα και εγχείρημα δικαιωματικό, προοδευτικό.

Αν και η συζήτηση απαιτεί επανανοηματοδότηση αφού την τελευταία εικοσαετία είναι ακριβώς η Αριστερά ή κάποιες εκδοχές της που έδεσαν τον κόσμο στη λογική του TINA (There is No Alternative). Μια λογική που ενίσχυσε το ρεύμα του αντιπολιτικού και έφτιαξε το λίπασμα για την εποχή των τεράτων, σύμφωνα με μια γνώμη.

Το «Τι να κάνουμε» στην εποχή των τεράτων και της συμπίεσης όλου του κοινωνικού κράτους και του μέσου εργαζόμενου αποκτά νέα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η Αριστερά παγκοσμίως περνάει σε φάση άμυνας. Ποιος ηττήθηκε όμως και ποιος κέρδισε;

Το ΚΚΕ. Η Αριστερά δεν είναι ενιαία. Υπάρχουν ο Μπλερ και ο Κόρμπιν. Ο Σάντερς και το ΚΚΕ. Καθείς εξήγαγε άλλα συμπεράσματα. «Τόσο οι πολιτικές δυνάμεις που σήμερα πανηγυρίζουν για την επικράτηση του Τραμπ όσο και εκείνες που κλαίνε για τη μη επικράτηση Κλίντον, κρύβουν ότι και οι δύο υποψηφιότητες εκπροσωπούσαν αποκλειστικά και μόνο τα συμφέροντα του αμερικανικού κεφαλαίου και θα συνεχίσουν την αντιδραστική, αντιλαϊκή πολιτική, εις βάρος του αμερικανικού λαού, αλλά και την επικίνδυνη πολεμοχαρή πολιτική εις βάρος των άλλων λαών, ιδιαίτερα στην περιοχή μας» αναφέρει το ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του, σε μια επικαιροποιημένη εκδοχή τού «Τι Πλαστήρας τι Παπάγος».  

Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, βέβαια, κάποιοι ήδη μίλησαν πιο πρακτικά. Ο ανεξάρτητος σκηνοθέτης Μάικλ Μουρ έγραψε οδηγό επιβίωσης για την επόμενη ημέρα με πρόεδρο Τραμπ. Ας δούμε την πιο μαχητική συμβουλή του: «Οποιοσδήποτε Δημοκρατικός βουλευτής δεν ξύπνησε την επομένη των εκλογών έτοιμος να πολεμήσει και να προβάλει αντίσταση, όπως ακριβώς έκαναν οι Ρεπουμπλικανοί κάθε ημέρα επί οκτώ ολόκληρα χρόνια για τον Ομπάμα, πρέπει να αποσυρθεί και να αφήσει εμάς που ξέρουμε τι μας γίνεται να ηγηθούμε της μάχης ενάντια στη μοχθηρία και στην τρέλα που μας επιφυλάσσει το μέλλον».

Οργανωμένα όμως, και πέραν των πρώτων διαδηλώσεων σε αμερικανικό έδαφος, η αμηχανία, η αίσθηση της ήττας είναι τεράστια για τις δυνάμεις των πολλαπλών αποχρώσεων της Αριστεράς. «Αφενός ότι και στην περίπτωση του δημοψηφίσματος 2015, στο Brexit και στις εκλογές, οι ελίτ δεν πήραν χαμπάρι τι θα συμβεί, δηλαδή έχουν χάσει τη δυνατότητα καθοδήγησης των εξελίξεων, πρόβλεψής τους και γενικώς επαφής με την πραγματικότητα. Αφετέρου ότι σε όλο τον “δυτικό” κόσμο η φιλελεύθερη συναίνεση τρώει απανωτές ήττες μεγαλοπρεπώς. Η Αριστερά συνέπραξε στο liberal consensus έχοντας μια “ανακύκλωση προοδευτικών αξιών” μαζί του και γι’ αυτό, καλώς ή κακώς, μοιάζει να έχει τεθεί εκτός της λύσης, εξού και όλες οι νεότερες αμφισβητήσεις του liberal consensus μετά τη στροφή του ΣΥΡΙΖΑ και τη μη νίκη του Podemos έχουν ακροδεξιά υφή» λέει στα «ΝΕΑ» ο Σωτήρης Μητραλέξης, επίκουρος καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης και ερευνητικός εταίρος στο Πανεπιστήμιο του Winchester.

Εκλογές μη ψήφου. Στο μαλακό υπογάστριο της μάχης των ιδεών, όχι λίγοι και όχι αθώοι βλέπουν έναν καταστροφικό μετασχηματισμό στον πλανήτη μετά την εκλογή Τραμπ. Οι δυνάμεις που για μια εικοσαετία δόμησαν το αφήγημα λιτότητας της ΤΙΝΑ (Μπλερ, Τρίτος Δρόμος, γερμανικός ηγεμονισμός, στένεμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης), μόλις αυτοαναγορεύτηκαν σε μοναδικό εγγυητή των δυτικών αξιών. Νέος εχθρός: ο λαϊκισμός. «Η Κλίντον στόχευε ρητώς στη ριζοσπαστικοποίηση των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων ώστε να ηττηθούν πιο εύκολα στις προεδρικές εκλογές. Δηλαδή, στο να υπάρχει ένας “λαϊκιστικός μπαμπούλας”, στον οποίο η Κλίντον να αποτελεί τη μόνη αναγκαία και επείγουσα θεραπεία. Ενα δήθεν έμπειρο, υπεύθυνο, ορθολογικό πολιτικό κέντρο που θα προστατεύσει το κράτος από τα νύχια των άκρων. Το πρόβλημα είναι ότι, παράλληλα, υπήρχαν πραγματικά, βιοποριστικά προβλήματα στους Αμερικανούς, struggling to make ends meet. Αυτοί προσέβλεψαν στον Ομπάμα, αλλά η θέση τους δεν βελτιώθηκε. Πέραν του γεγονότος ότι η Δημοκρατική υποψηφιότητα δεν είχε και πολλά παραπάνω να τους προσφέρει στα φλέγοντα βιοποριστικά τους παρά μόνο το πόσο κακός είναι ο Τραμπ, ο Σάντερς στον οποίο είχαν προσβλέψει απεσύρθη ηττημένος κατά τεκμήριο ανέντιμα και επιπροσθέτως εξευτελιστικά, με υποχρέωση στήριξης της Κλίντον. Γιατί να πάνε να ψηφίσουν Κλίντον αυτοί; Οι εκλογές ήταν κυρίως εκλογές μη ψήφου στην Κλίντον» συμπληρώνει ο Μητραλέξης.

Σε έναν πολυπολικό κόσμο ο λαϊκισμός του Τραμπ, αστάθμητος και απρόβλεπτος για μια μερίδα των δημοσιολόγων, θα αποβεί και καταστροφικός. Για μια άλλη μερίδα, απλώς θα έχουμε το δόγμα «συνέχεια και όχι ρήξη», παρότι ο Τραμπ θα πρέπει προσεχώς να δικαιώσει (δυστυχώς) τη ρητορική του και τις αντιδραστικές προσδοκίες αυτών που τον ψήφισαν.

Οι απαντήσεις στα νέα κλειστά σχήματα και στους νέους κινδύνους, για πολλούς η δικαιωματική Αμερική δίνει τη θέση της σε μια φοβική και κλειστή χώρα, θα δοθούν από εναλλακτικές στο σύστημα και από τα κάτω ή με γενναίες αναδιανομές και τομές από τα πάνω όπου υπάρχει ο χώρος; Δεν θα αργήσουμε να το μάθουμε. Και αυτό δεν αφορά μόνο τις Αριστερές του παρελθόντος και του μέλλοντος.