Σήμα κινδύνου για τη ρύπανση των θαλασσών

Στα μέσα του περασμένου Μαΐου οι ερευνητές του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος εντόπισαν μια θαλάσσια χελώνα στον κόλπο της Σάμου εγκλωβισμένη ανάμεσα σε χιλιάδες επιπλέοντα μικρά και μεγάλα κομμάτια πλαστικών απορριμμάτων. «Πάνω της ήταν κολλημένα “τσαμπιά” από μύδια. Αυτό σημαίνει πως ήταν παγιδευμένη σε αυτή τη “σούπα” από πλαστικά για ημέρες. Μάλιστα αφαιρέσαμε κομμάτια πλαστικού ακόμη και μέσα από το στόμα της» αναφέρει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Θοδωρής Τσιμπίδης.

Η θαλάσσια χελώνα ήταν πάρα πολύ αδύναμη, καθώς λόγω της ακινησίας της δεν μπορούσε να τραφεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, και έτσι έπειτα από μερικές ημέρες πέθανε. Μάρτυρες τέτοιων περιστατικών γίνονται συχνά οι επιστήμονες του Αρχιπελάγους. Και όπως λένε, τέτοια συμβάντα δείχνουν τη μεγάλη ζημιά που έχει προκληθεί από τα πλαστικά στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Το Ινστιτούτο διεξήγαγε την πρώτη έρευνα για την εκτίμηση της έκτασης του προβλήματος διασποράς των μικροπλαστικών στις ελληνικές θάλασσες κατά την περίοδο 2009-2014, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Swansea της Ουαλίας. Τα αποτελέσματά της έχουν δημοσιευτεί και σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Οι επιστήμονές του ανέλυσαν περισσότερα από 1.000 δείγματα που ελήφθησαν από 167 παραλίες των ελληνικών ακτών και δεν βρέθηκε ούτε ένα που να μην περιέχει ίνες μικροπλαστικών.

«Η πεποίθηση που είχαμε έως πρόσφατα, ότι απαιτούνται αιώνες για να διασπαστεί το πλαστικό, έχει αποδειχθεί από σύγχρονη έρευνα από το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, αλλά και από πολλά ερευνητικά ιδρύματα διεθνώς, ότι είναι λανθασμένη έως και παραπλανητική. Διάφοροι τύποι πλαστικού (μπουκάλια, σακούλες) όταν ελευθερωθούν στο περιβάλλον, πολύ γρήγορα, σε διάστημα ακόμα και λίγων μηνών, γίνονται μη ανακτήσιμα, και αρχίζουν το επικίνδυνο ταξίδι τους στο φυσικό περιβάλλον» σημειώνει ο διευθυντής του Ινστιτούτου.

Ανησυχητικά αποτελέσματα. Ανάμεσα στα ανησυχητικά αποτελέσματα της έρευνας ήταν πως δείγματα από παραλίες σε δυσπρόσιτες και ακατοίκητες περιοχές νησιών βρέθηκε να έχουν περιεκτικότητα μικροπλαστικών ινών αντίστοιχη με αυτήν των παραλιών της Αττικής. Αυτό, όπως τονίζεται από τους επιστήμονες του Αρχιπελάγους, δείχνει την ευρεία διασπορά των μικροσκοπικών ινών πλαστικού στο θαλάσσιο περιβάλλον υπό την επίδραση των θαλάσσιων ρευμάτων. Μάλιστα, 100% των ψαριών και θαλάσσιων ασπόνδυλων οργανισμών που εξετάστηκαν βρέθηκαν επίσης να περιέχουν μικροπλαστικές ίνες στο στομάχι τους, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι στις θάλασσές μας τα μικροπλαστικά σωματίδια εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα. Συνολικά, 89% των ψαριών που εξετάστηκαν είχαν καταπιεί κατά μέσο όρο 6,36 μικροπλαστικές ίνες.

Οι επιστήμονες συμπέραναν από την έρευνα πως όλα τα πλαγκτοφάγα πελαγικά ψάρια εκτίθενται στην κατάποση μικροπλαστικών και πως η ρύπανση από μικροπλαστικά καταναλώνεται από εμπορικά είδη ψαριών, μία πιθανή οδός προς την ανθρώπινη διατροφή.

Η έρευνα του Ινστιτούτου στις θάλασσες για τα πλαστικά δεν έχει σταματήσει και όπως λέει ο Θοδωρής Τσιμπίδης «συνεχίζουμε να μην εντοπίζουμε ούτε ένα ψάρι που να μην έχει πλαστικό στο στομάχι του».