«Τσεκούρι» του Ερντογάν στα ανθρώπινα δικαιώματα

Η Τουρκία ανακοίνωσε χθες ότι αίρει την ισχύ της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκε για τρεις μήνες, προκαλώντας έτσι ακόμα περισσότερους φόβους για τις διώξεις δεκάδων χιλιάδων πολιτών αλλά και ερωτηματικά για την έκδοση των οκτώ τούρκων στρατιωτικών που έχουν ζητήσει πολιτικό άσυλο στη χώρα μας.

Από το τηλεοπτικό δίκτυο NTV ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Νουμάν Κουρτουλμούς έκανε λόγο για «προσωρινό μέτρο», προσθέτοντας ότι κάτι ανάλογο έκανε και η Γαλλία μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι. «Η ισχύς της Σύμβασης θα αρθεί όσο δεν συγκρούεται με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Τουρκίας» είπε και διευκρίνισε ότι η κυβέρνηση Ερντογάν επικαλείται το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης που αναφέρει ότι ένα κράτος μπορεί να παρεκκλίνει από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτήν, σε περιπτώσεις «πολέμου ή άλλου δημόσιου κινδύνου».

Η προσωρινή άρση της ισχύος της Σύμβασης αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο στην Αγκυρα για απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα, για μαζικές απολύσεις από το Δημόσιο και για την παράταση του χρόνου κράτησης προτού ο κατηγορούμενος παραπεμφθεί. Υπό κανονικές συνθήκες, το ανώτατο όριο κράτησης είναι οι τέσσερις ημέρες, αλλά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης το διάστημα αυτό μπορεί να παραταθεί χωρίς να αναφέρεται ανώτατο όριο.

Χθες το τουρκικό Κοινοβούλιο επικύρωσε την επιβολή τρίμηνης κατάστασης έκτακτης ανάγκης που είχε ανακοινώσει το βράδυ της Τετάρτης ο Ταγίπ Ερντογάν. Πλέον η κυβέρνηση θα κάνει νόμους με διατάγματα, περνώντας νομοσχέδια – εκτός αν ακυρωθούν από το Κοινοβούλιο, όπου όμως η πλειοψηφία των βουλευτών ανήκει στο κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.

Το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επιτρέπει στις κυβερνήσεις να περιορίζουν ορισμένα δικαιώματα, μεταξύ των οποίων η ελευθερία μετακίνησης, έκφρασης και συνάθροισης κατά τη διάρκεια επιβολής κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο το άρθρο προβλέπει ότι τα μέτρα δεν πρέπει να κάνουν διακρίσεις βάσει εθνικότητας, θρησκευτικής πίστης ή κοινωνικών ομάδων. Αυτή τη στιγμή στην Τουρκία ξεπερνούν τους 60.000 οι εργαζόμενοι που διώκονται από τις θέσεις τους με την κατηγορία ότι είχαν διασυνδέσεις με το κίνημα Χιζμέτ του ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, τον οποίο ο πρόεδρος Ερντογάν θεωρεί υπεύθυνο για την απόπειρα πραξικοπήματος.

Το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο που επιβλέπει την εφαρμογή της Συνθήκης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, επιβεβαίωσε ότι η Τουρκία έστειλε επίσημη ενημέρωση για την επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα παρακολουθούν από κοντά την ερμηνεία των νομικών ελευθεριών που πιστεύει ότι έχει αποκτήσει η κυβέρνηση. Η Τουρκία, όπως και η Ρωσία, είναι μια από τις χώρες που συχνά παραβιάζει τη Συνθήκη, βάσει των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τους φόβους της για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφρασε και η ευρωπαϊκή ηγεσία. Η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι και ο επίτροπος αρμόδιος για τη Διεύρυνση Γιοχάνες Χαν προέτρεψαν την Αγκυρα να σεβαστεί το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες. «Η ΕΕ ανησυχεί για τις εξελίξεις μετά την επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης στην Τουρκία καθώς τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής στην Εκπαίδευση, στη Δικαιοσύνη και στα ΜΜΕ είναι απαράδεκτα» αναφέρεται σε κοινή τους ανακοίνωση.

Συνάντηση κορυφής στη Μόσχα
Ο τούρκος πρόεδρος Ερντογάν θα συναντηθεί με τον ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν τον επόμενο μήνα στη Μόσχα – θα είναι η πρώτη συνάντηση των δύο ηγετών μετά την κατάρριψη ρωσικού αεροσκάφους από τουρκικά μαχητικά τον περασμένο Νοέμβριο, που προκάλεσε ένταση στις σχέσεις Τουρκίας – Ρωσίας. Η ανακοίνωση της συνάντησης ήρθε λίγες ώρες αφότου ρωσικά ΜΜΕ ανέφεραν πως οι Ρώσοι είχαν προειδοποιήσει την Αγκυρα για την απόπειρα πραξικοπήματος, ενώ το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος Πούτιν ήταν από τους πρώτους που επικοινώνησαν με τον Ερντογάν για να εκφράσουν την υποστήριξή τους. Μετά την άρση απαγόρευσης στους ρώσους τουρίστες να επισκέπτονται την Τουρκία, ο Ερντογάν θεωρείται ότι θα ζητήσει από τη Μόσχα να αρθούν οι απαγορεύσεις και για την πώληση τουρκικών τροφίμων στη Ρωσία.