Απειλεί το ΝΑΤΟ τώρα ο Ντόναλντ Τραμπ

Αναταραχή στα μέλη του ΝΑΤΟ προκαλεί η δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν θεωρεί αυτονόητη ανάγκη την υπεράσπιση των Βαλτικών χωρών σε περίπτωση επίθεσης σε αυτές από τη Ρωσία. Ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για την προεδρία με τον τρόπο αυτόν αμφισβητεί ευθέως το άρθρο 5 του καταστατικού χάρτη της Συμμαχίας που προβλέπει ότι σε πιθανή επίθεση σε χώρα-μέλος η απάντηση έρχεται από το σύνολο των χωρών της.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ άφησε αιχμές κατά του Τραμπ. Παρότι διευκρίνισε ότι δεν εμπλέκεται στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις των ΗΠΑ σημείωσε ότι η αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών-μελών της Συμμαχίας είναι «αξία – κλειδί» για το NATO. Η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία, πρώην δημοκρατίες της Σοβιετικής Ενωσης, είναι μέλη τόσο του NATO όσο και της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της ευρωζώνης. Οι τρεις χώρες έχουν εκφράσει επανειλημμένως φόβους ότι αποτελούν τον επόμενο στόχο του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, μετά τις κινήσεις του τελευταίου σε Κριμαία και Ανατολική Ουκρανία. Για τον λόγο αυτόν, μάλιστα, το ΝΑΤΟ έχει στείλει στο έδαφός τους στρατιώτες και εξοπλισμό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι εάν εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ θα αναπτύξει αγαστές σχέσεις με τον πρόεδρο Πούτιν και τη Ρωσία. Σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε χθες τους «New York Times» ο Τραμπ ρωτήθηκε για τις πιθανές επιθετικές δραστηριότητες των Ρώσων που ανησυχούν ιδιαίτερα τις Βαλτικές χώρες. Ο νοεοϋορκέζος επιχειρηματίας απάντησε ότι εάν η Ρωσία τούς επιτεθεί θα αποφασίσει εάν προστρέξουν οι ΗΠΑ για βοήθεια, αφού όμως θα εξετάσει εάν «αυτές οι χώρες έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους απέναντί μας. Εάν το έχουν κάνει, η απάντηση είναι ναι».

Είναι η πρώτη φορά που ένας υποψήφιος για τον Λευκό Οίκο βάζει όρους για την κοινή άμυνα με συμμαχικές χώρες. Συνάδει όμως με τις προηγούμενες απειλές του να αποσύρει αμερικανικά στρατεύματα από την Ευρώπη και την Ασία εάν αυτοί οι σύμμαχοι δεν πληρώσουν περισσότερα χρήματα για την αμερικανική προστασία. Στη 45λεπτη συνομιλία που είχε με δημοσιογράφους της εφημερίδας, ο Τραμπ έδωσε και πάλι έμφαση στη σκληρή εθνικιστική προσέγγιση που έχει διαμορφώσει στην προεκλογική εκστρατεία, περιγράφοντας πως θα εξαναγκάσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να επωμισθούν αμυντικές δαπάνες, θα ακυρώσει συμφωνίες δεκαετιών που κρίνει ότι είναι ασύμφορες και θα ορίσει εκ νέου τι σημαίνει για μια χώρα να είναι εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο υπόλοιπος κόσμος θα πρέπει να προσαρμοσθεί στην προσέγγισή του. «Θα προτιμούσα να διατηρήσω τις υπάρχουσες συμφωνίες», δηλώνει, «όμως μόνο εάν οι σύμμαχοι σταματήσουν να εκμεταλλεύονται την εποχή της αμερικανικής γενναιοδωρίας, που πλέον δεν γίνεται να συνεχισθεί».Λίγες ώρες έπειτα από τη δημοσιοποίηση αυτών των δηλώσεων, ευρωπαίοι αξιωματούχοι που ανησυχούσαν για τις θέσεις του Τραμπ σχετικά με το ΝΑΤΟ εξέφρασαν την απορία τους. Η Ντάλια Γκρουμπαουσκάιτε, πρόεδρος της Λιθουανίας, δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Η Λιθουανία κάνει ό,τι μπορεί. Εκσυγχρονίζουμε τις ένοπλες δυνάμεις μας, επαναφέραμε την υποχρεωτική στράτευση και οι αμυντικές μας δαπάνες θα φθάσουν το 2% του ΑΕΠ το 2018. Δεν νομίζω ότι χρειάζονται ερμηνείες για τις δηλώσεις του υποψηφίου Τραμπ. Ξέρουμε ότι οι ΗΠΑ θα παραμείνουν ο πιο σημαντικός μας εταίρος».

Οι φόβοι των χωρών της Βαλτικής
Ο πρόεδρος Ομπάμα διαβεβαίωσε σε ομιλία του στο Ταλίν το 2014 ότι οι ΗΠΑ θα σεβαστούν την υποχρέωση που προκύπτει από το ΝΑΤΟ για συλλογική άμυνα εάν οι χώρες της Βαλτικής δεχθούν επίθεση. Ομως αξιωματούχοι από τις χώρες αυτές εκφράζουν ανησυχία για το ποια θα είναι η απάντηση εάν η Ρωσία καταλάβει περιοχή κοντά στα σύνορα χωρίς να διεξαγάγει πόλεμο.

«Δεν θα πιέσουμε σε τίποτα την Τουρκία»
Ιδιαίτερη μνεία στην Τουρκία έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ στη συνέντευξή του. Τόνισε ότι δεν πρόκειται να πιέσει την Τουρκία ή οποιαδήποτε άλλη συμμαχική χώρα με αυταρχική κυβέρνηση ώστε να μην ασκήσει διώξεις στους πολιτικούς της αντιπάλους ή να μη σεβαστεί τις πολιτικές ελευθερίες. «Οι ΗΠΑ», παρατήρησε, «πρέπει να λύσουν τα δικά τους προβλήματα» πριν προσπαθήσουν να αλλάξουν τη συμπεριφορά άλλων κρατών. «Δεν νομίζω ότι έχω το δικαίωμα να κάνω διάλεξη» πρόσθεσε. «Κοιτάξτε τι συμβαίνει στη χώρα μας. Πώς θα κάνουμε μαθήματα σε άλλους όταν άνθρωποι εδώ πυροβολούν αστυνομικούς εν ψυχρώ;».