Το Brexit φέρνει πιο κοντά τη Γερμανία και τη Γαλλία

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανήκει στις εξαιρέσεις. Την ώρα που όλοι αγωνιούν για τις επιπτώσεις της εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ, η υπουργός Αμυνας της Γερμανίας είναι ανακουφισμένη. «Το τελευταίο διάστημα πολλά ζητήματα παρέμεναν στάσιμα, διότι η Βρετανία με συνέπεια μπλόκαρε όλα όσα είχαν την επιγραφή Ευρώπη» είπε η γερμανίδα υπουργός παρουσιάζοντας στο Βερολίνο τη Λευκή Βίβλο με το νέο αμυντικό δόγμα της Γερμανίας. Τώρα, με την έξοδο της Βρετανίας, περιμένει ότι θα δoθεί νέα ώθηση στην κοινή πολιτική ασφάλειας της ΕΕ.

Τα εργαλεία υπάρχουν. Η Συνθήκη της Λισαβόνας προσφέρει τις δυνατότητες για μια «μόνιμα δομημένη συνεργασία» στον δρόμο για την «Ευρωπαϊκή Αμυντική Ενωση» είπε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Τα επόμενα βήματα μπορούν να γίνουν σε τομείς στους οποίους τα κράτη-μέλη ούτε μπορούν ούτε έχει νόημα να αναπτύξουν δικές τους εθνικές δομές. Ενα τέτοιο, πολιτικά ανώδυνο, παράδειγμα είναι ένα «ευρωπαϊκό κινητό νοσοκομείο». Το πολιτικό μήνυμα ωστόσο είναι σημαντικό. «Το γεγονός πως η Ευρώπη στα θέματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής συχνά δεν μιλάει με μια φωνή», είπε η Φον ντερ Λάιεν, «είναι και μία από τις αιτίες που ο κόσμος είναι απογοητευμένος από την ΕΕ».

Η Λευκή Βίβλος εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο και αποτελεί πλέον το νέο αμυντικό δόγμα της Γερμανίας. Μέσα από τις δομές της ΕΕ και του ΝΑΤΟ η Γερμανία αναλαμβάνει ενεργό ρόλο συνδιαμορφωτή της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Το νέο δόγμα της Γερμανίας είχαν διαγράψει από το 2014 ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Γιόαχιμ Γκάουκ και οι υπουργοί Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ και Αμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας να αναλάβει η Γερμανία τη μεγαλύτερη ευθύνη που της αναλογεί. Το επιβάλλουν μια «άνευ προηγουμένου συσσώρευση και διάσταση κρίσεων και διενέξεων» που έχει οδηγήσει ήδη στη μετάλλαξη της Γερμανίας: πρωτοστατεί στην επίλυση του Ουκρανικού, στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας του Πούτιν, έσπασε το ταμπού με τη συμμετοχή στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία. Η Γερμανία λειτουργεί στο μεταξύ ως «χώρα – πλαίσιο» γύρω από την οποία μπορούν να αναληφθούν και αναλαμβάνονται ήδη πρωτοβουλίες από τις χώρες της Βαλτικής μέχρι την αποστολή του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο.

Στην ασφάλεια της ΕΕ οι επιπτώσεις του Brexit γίνονται ήδη ορατές. Η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ οδηγεί τη Γερμανία και τη Γαλλία σε αποφασιστικότερα βήματα συνεργασίας. Η προσφυγική κρίση ανέδειξε την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ σε μείζονα προτεραιότητα. Η Ελλάδα που είναι το πιο ευπαθές τμήμα των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ αποδέχτηκε την ευρω-νατοϊκή φύλαξη των θαλάσσιων συνόρων στο Αιγαίο.