Η μεγάλη σφαγή των μικρομεσαίων

Σε θηλιά που σφίγγει ολοένα και περισσότερο στον λαιμό των μικρομεσαίων εξελίσσεται η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά. Ο αριθμός των επιχειρήσεων που δυσκολεύονται να επιβιώσουν μεγαλώνει, μαζί και ο αριθμός των λουκέτων. Το τελευταίο διάστημα οι απανωτές προσφυγές μεγάλων επιχειρήσεων στο άρθρο 99 του Πτωχευτικού Κώδικα κάνει εντονότερο το πρόβλημα ιδιαίτερα για μικρομεσαίους συνεργάτες και προμηθευτές των εταιρειών αυτών, που φοβούνται ότι τα κανόνια θα τους πάρουν μαζί τους στην καταστροφή.

Η παύση της χρηματοδότησης από την πλευρά των τραπεζών, η κατακόρυφη πτώση της κατανάλωσης, τα capital controls, η υπερφορολόγηση, η ραγδαία αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες και επιχειρήσεις όπως και τα κανόνια μεγάλων επιχειρήσεων συνθέτουν τη δραματική εικόνα μιας αγοράς που καταρρέει, με μεγάλα θύματα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

ΟΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ. Μόνο το πρώτο εξάμηνο του έτους περισσότερες από 18.000 μικρομεσαίες  επιχειρήσεις έβαλαν λουκέτο, ενώ οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες για τους επόμενους μήνες. Μάλιστα όπως λένε οι άνθρωποι της αγοράς, ενώ κατεβάζουν ρολά επιχειρήσεις που απασχολούσαν προσωπικό και είχαν παραγωγική δραστηριότητα, εκείνες που ανοίγουν είναι συνήθως επιχειρήσεις ευκαιρίας που απλώς και μόνο προσφέρουν μια θέση εργασίας στον ιδιοκτήτη τους.

«Δυστυχώς, οι επιπτώσεις με τα λουκέτα και τα κανόνια είναι άμεσα ορατές στην πραγματική οικονομία, καθώς σφίγγει ασφυκτικά πλέον η θηλιά στον λαιμό χιλιάδων επιχειρήσεων, οι οποίες αδυνατούν να ανταποκριθούν στις διαρκώς αυξανόμενες υποχρεώσεις τους» λέει ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά και της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας Βασίλης Κορκίδης.

Ο ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Το θρίλερ που εξελίσσεται το τελευταίο διάστημα για την επιβίωση της αλυσίδας Μαρινόπουλος είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι συμβαίνει στην αγορά, καθώς μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις μοιάζουν με συγκοινωνούντα δοχεία.

Ηδη τα προβλήματα της Μαρινόπουλος, σύμφωνα με επιχειρηματίες της βιομηχανίας, έχουν αντίκτυπο σε πάνω από 300 μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις που συνεργάζονται με τη μεγάλη αλυσίδα. Και δεν είναι μόνο αυτές. Ο αριθμός όσων επιχειρήσεων έχουν πληγεί από παρόμοιες καταστάσεις μεγαλώνει αν συνυπολογιστούν εκείνες για τις οποίες έσκασε κανόνι το προηγούμενο διάστημα από διαφόρους κλάδους της οικονομίας όπως στο λιανεμπόριο η Ηλεκτρονική Αθηνών και η Παπασωτηρίου, αλλά και από τον τομέα των υπηρεσιών όπως το ξενοδοχείο Athens Ledra και η εταιρεία ασφάλειας Πυρσός Security.

Τα οφειλόμενα προκαλούν σοβαρό πρόβλημα στη ρευστότητα των επιχειρήσεων. Είναι μια αλυσίδα που αν σπάσει ένας κρίκος της, τότε οι αντιδράσεις είναι αλυσιδωτές γιατί η στάση πληρωμών μεταφέρεται από τη μια επιχείρηση στην άλλη.

«Πώς θα μπορέσει ένας επιχειρηματίας που είναι απλήρωτος, να είναι συνεπής απέναντι στο κράτος ή σε δικούς του προμηθευτές, ακόμα και στους εργαζομένους;» αναρωτιέται επιχειρηματίας από τον κλάδο της μεταποίησης, που όπως λέει δεν ανοίγει το συρτάρι του ταμείου γιατί είναι βουνό τα ανείσπρακτα τιμολόγια που έχει αλλά και οι δικές του οφειλές.

ΚΛΕΙΝΟΥΝ 100 ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ. Ούτε μία ούτε δύο, αλλά τουλάχιστον 100 επιχειρήσεις κλείνουν κάθε εργάσιμη ημέρα στην Ελλάδα, κατά μέσο όρο, τα τελευταία επτά χρόνια. Αυτό προκύπτει από το γεγονός πως από το 2008 έως σήμερα έχουν χαθεί 244.714 επιχειρήσεις βάζοντας στην ανεργία 842.670 εργαζομένους. Και ενώ η μία πτυχή του προβλήματος είναι οι δυσκολίες που προκύπτουν από τη δυσχέρεια των σχέσεων  μεταξύ των επιχειρήσεων με συνεργάτες και πελάτες εξαιτίας της κρίσης και της έλλειψης ρευστότητας, η άλλη πτυχή του που έρχεται να βάλει την ταφόπλακα στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα είναι η υπερφορολόγηση, με την οποία οι επιχειρήσεις έρχονται αντιμέτωπες αλλά και η στάση πληρωμών στην οποία έχει προχωρήσει το Δημόσιο αφαιρώντας και την τελευταία ελπίδα για ρευστότητα.

«Ο παραγωγικός ιστός της χώρας καταστρέφεται. Επιχειρήσεις που άντεξαν με νύχια και με δόντια παρά την κρίση και τα capital controls, βρίσκονται πλέον απέναντι σε μια λαίλαπα υπερφορολόγησης. Η αύξηση των φόρων, του ΦΠΑ στο 24%, των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης όπως αυτός της μπίρας οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στον αφανισμό όλων των μικρών επιχειρήσεων από τον επιχειρηματικό χάρτη της χώρας. Σε τίποτα από αυτά δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν» λέει μικρομεσαίος επιχειρηματίας από τον κλάδο της ζυθοποιίας.

«Το νέο κύμα φορολογικών και ασφαλιστικών μέτρων προκάλεσε έμφραγμα στην εναπομείνασα μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και οι οδυνηρές συνέπειες θα κλιμακωθούν από τον Σεπτέμβριο» λέει ο Παύλος Ραβάνης, βιοτέχνης και πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου.

Οπως δείχνει το Οικονομικό Βαρόμετρο του ΕΒΕΑ, 69% των μικρομεσαίων δεν είναι πλέον σε θέση να ανταποκριθούν στις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους για το τρέχον έτος. Μάλιστα η συντριπτική πλειονότητα, 9 στους 10 θεωρούν πως οι αποφάσεις που έχουν ληφθεί για τα φορολογικά και ασφαλιστικά θα ωθήσουν την οικονομία σε περαιτέρω ύφεση.

Ο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ. Ηδη και πριν ακόμα έρθει ο λογαριασμός από τα νέα φορολογικά και ασφαλιστικά μέτρα που ψήφισε η κυβέρνηση τον περασμένο Μάιο, τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία έχουν φτάσει 1,3 δισ. ευρώ δείχνοντας το αδιέξοδο που υπάρχει για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η στάση πληρωμών που έχει κηρύξει το Δημόσιο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που δίνουν οι εκπρόσωποι του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά, σύμφωνα με το οποίο ο μέσος χρόνος αναμονής για την επιστροφή ΦΠΑ στις 28 από τις 113 Εφορίες της χώρας κυμαίνεται από ένα έως και πάνω από τέσσερα χρόνια, ενώ οι επιχειρήσεις  βαρύνονται με υψηλά πρόστιμα σε περίπτωση που καθυστερήσουν την καταβολή του.

Μέχρι και τις αρχές Ιουνίου οι συνολικές αιτήσεις προς επιστροφή ΦΠΑ ανέρχονταν σε 9.985, συνολικού ποσού 986,7 εκατ. ευρώ. Από το σύνολο όμως αυτών των αιτήσεων, οι 5.271 παραμένουν σε αναμονή άνω των 90 ημερών, ενώ το αιτούμενο προς επιστροφή ποσό υπερβαίνει τα 792 εκατ. ευρώ.

Οι καθυστερήσεις έχουν ως αποτέλεσμα ένα ντόμινο αρνητικών εξελίξεων για τις επιχειρήσεις αυτές, οι οποίες με τη σειρά τους καθυστερούν επίσης τις υποχρεώσεις τους.

Μισθοί εργαζομένων, δανειακές υποχρεώσεις, οφειλές προς προμηθευτές, φορολογικές και ασφαλιστικές εισφορές βρίσκονται στο κόκκινο και αποτελούν την αιτία για το 25% των πτωχεύσεων. Παράλληλα περισσότεροι από ένας στους δύο μικρομεσαίους δεν εξυπηρετούν τα δάνειά τους και άλλες υποχρεώσεις (φορολογικές, ασφαλιστικές κ.ά.).

Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία των τραπεζών, 66,5% των δανείων που έχουν λάβει ελεύθεροι επαγγελματίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις είναι πλέον μη εξυπηρετούμενα, ενώ 58,2% των δανείων που έχουν λάβει μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις είναι επίσης μη εξυπηρετούμενα.