Η 13η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης ανήκει πλέον στο παρελθόν. Οργανώθηκε, ως γνωστόν, τελευταία στιγμή, κατάφερε ωστόσο να δώσει ισχυρό στίγμα και, αν μη τι άλλο, την αίσθηση της συνέχειας. Είναι ένας θεσμός που τον έχει αγκαλιάσει η πλειονότητα του κόσμου του βιβλίου και κυρίως το κοινό που την επισκέπτεται μαζικά. Τα επίσημα πλέον στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτό που γράφαμε στα «ΝΕΑ» της Δευτέρας, ότι ο κόσμος που την επισκέφθηκε ήταν - έστω και λίγο - περισσότερος από πέρυσι: 54.000 άτομα έναντι 50.500. Και οι πωλήσεις που έκαναν οι εκδότες ήταν ελαφρώς ανεβασμένες και αυτές. Κυρίως όμως το πλήθος των εκδηλώσεων (με 500 συνολικά ομιλητές!), το κατά γενική ομολογία καλό τους επίπεδο και το ενδιαφέρον του κόσμου γι' αυτές ήταν που έδινε το στίγμα σε αυτή την εντυπωσιακή ετήσια σύναξη των ανθρώπων του βιβλίου: εκδοτών, συγγραφέων, βιβλιοθηκονόμων, μεταφραστών, νέων λογοτεχνών, πανεπιστημιακών - έντονη ήταν η παρουσία τους, κυρίως από το Αριστοτέλειο. Οπως έντονη ήταν και η παρουσία των μικρών παιδιών, που παρακολούθησαν κατά δεκάδες τις 76 εκδηλώσεις της «Παιδικής γωνιάς», με παρουσιάσεις βιβλίων από συγγραφείς και εικονογράφους αλλά και με εμψυχωτές και παιδαγωγούς - 105 στο σύνολο. Περί τους 1.650 μαθητές επισκέφθηκαν την έκθεση με τα σχολεία τους τα πρωινά και πολύ περισσότερα παιδιά μαζί με τους γονείς τους τα απογεύματα και το Σαββατοκύριακο. Κυρίως παιδιά του Δημοτικού, καθώς το αργοπορημένο φετινό Πάσχα μετέθεσε την έναρξη της έκθεσης για μία - δύο εβδομάδες, όταν πια τα Γυμνάσια και τα Λύκεια είχαν μπει στη διαδικασία των εξετάσεων.
Σημείο μηδέν
Παρ' όλα αυτά, τόσο η έκθεση όσο και η πολιτική βιβλίου βρίσκονται με έναν τρόπο στο σημείο μηδέν. Ούτε η έκθεση μπορεί να συνεχιστεί να γίνεται τελευταία στιγμή και «με τον αυτόματο πιλότο», για να χρησιμοποιήσουμε έκφραση εκδότη, όπως συμβαίνει τα τελευταία χρόνια, ούτε η πολιτική βιβλίου μπορεί να συνεχίσει να πλέει σε πελάγη ανυπαρξίας, όπως συμβαίνει από τον Ιανουάριο του 2013 όταν καταργήθηκε το ΕΚΕΒΙ - κατάργηση που έγινε «κατά τρόπο απολύτως βάρβαρο, ακόμη πιο βάρβαρο και από το κλείσιμο της ΕΡΤ», όπως είπε ο νέος αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Πολιτισμού, αναδόχου των αρμοδιοτήτων του ΕΚΕΒΙ και οργανωτή της έκθεσης, Ηλίας Νικολακόπουλος. Ωστόσο, εκφράζοντας προσωπική γνώμη ο Νικολακόπουλος είπε ότι η πλήρης επαναφορά του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου όπως ήταν παλιά είναι πρακτικά αδύνατη. Κάποιες αρμοδιότητες ενδεχομένως να μεταβιβαστούν αλλού - λ.χ. έχουν γίνει κάποιες προκαταρκτικές συζητήσεις για τη δυνατότητα υπαγωγής της Βιβλιονέτ στην Εθνική Βιβλιοθήκη - σε κάθε περίπτωση όμως οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν από τον υπουργό Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά, ο οποίος σε πρόσφατες συζητήσεις τόσο με εκπροσώπους εκδοτών όσο και με τη νέα διοίκηση του Ιδρύματος Πολιτισμού (πρόεδρος: Κωνσταντίνος Τσουκαλάς) παραδέχθηκε ότι υπάρχει καθυστέρηση στην οριοθέτηση της πολιτικής βιβλίου αλλά υποσχέθηκε πως πολύ σύντομα θα υπάρξουν εξελίξεις στον τομέα αυτό.
Το ζήτημα αφορά και τη Διεθνή Εκθεση της Θεσσαλονίκης. Το Ιδρυμα Πολιτισμού θεωρεί - δικαίως - ότι η οργάνωσή της δεν εντάσσεται στους σκοπούς του καθώς έχει φτιαχτεί για να χαράζει πολιτιστική πολιτική στο εξωτερικό. Ο Γιάννης Μπουτάρης προεξόφλησε ότι θα την οργανώνει στο εξής ο Δήμος Θεσσαλονίκης ενώ ο περιφερειάρχης Απόστολος Τζιτζικώστας δήλωσε ότι έχει ενταχθεί στο επόμενο ΕΣΠΑ. Οι εκδότες, κατ' ιδίαν, δηλώνουν ότι δεν πιστεύουν πως από μόνη της η αυτοδιοίκηση μπορεί να διοργανώσει έκθεση αυτού του επιπέδου. Και ο Ηλίας Νικολακόπουλος σπεύδει να διευκρινίσει ότι όλα αυτά είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του υπουργείου Πολιτισμού. Μια εκδοχή θα μπορούσε να είναι ένα μικρό ΕΚΕΒΙ με βασική αρμοδιότητα την έκθεση και δύο τρεις ακόμα τομείς της πολιτικής βιβλίου.
Οι εκδότες
Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι εκδότες θέλουν αυτή η έκθεση όχι μόνο να διατηρηθεί, αλλά και να ενισχυθεί. Ο Σταύρος Πετσόπουλος, λ.χ., των εκδόσεων Αγρα θα έβλεπε και τη χρονική της επέκταση ενώ η Αννα Πατάκη, των ομώνυμων εκδόσεων, θεωρεί ότι θα πρέπει να επεκταθεί όχι τόσο η χρονική της διάρκεια όσο το πεδίο δράσης της. Λ.χ. «με την ανακοίνωση του Κρατικού Βραβείου Λογοτεχνίας στην έκθεση, ώστε να την παρακολουθεί όλη η Ελλάδα». Και συμπληρώνει: «Χρειάζεται μεγαλύτερη σύνδεση ανάμεσα στις παράλληλες δράσεις της έκθεσης. Τώρα πρόκειται για νησίδες που λειτουργούν αυτόνομα. Ούτε η τιμώμενη χώρα (η Ρωσία) συναντήθηκε ακριβώς με την υπόλοιπη έκθεση. Πρέπει η έκθεση να γίνει ένας χώρος συνάντησης των ελλήνων παραγόντων του βιβλίου μεταξύ τους, με το κοινό και με τους ξένους. Οσο για την πόλη, θα πρέπει να σκεφθεί κάτι και αυτή, λ.χ. να συνδεθούν τα μουσεία με την έκθεση όπως γινόταν παλιότερα και όχι να λέει άμα την πάρω θα την κάνω μόνος μου. Η Ροτόντα λ.χ., που είναι πια επισκέψιμη, θα μπορούσε να συνδεθεί. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα πράγμα που γίνεται επί πολλά χρόνια καλά και πρέπει να περιφρουρηθεί και να βελτιωθεί. Πού αλλού στην Ελλάδα μπορεί κανείς να δει τόσο μεγάλη ποικιλία βιβλίων, τόσους συγγραφείς μαζεμένους να τους μιλήσει; Πού αλλού και οι συγγραφείς βρίσκονται μεταξύ τους;».  
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από