Γνώρισαν την κρίση μέσα από την κούνια τους

Βρέθηκε ξαφνικά χωρίς δουλειά και χωρίς σπίτι. Για αρκετό χρονικό διάστημα αναγκαζόταν να μείνει μαζί με το παιδί της σε πάρκα και παγκάκια, εκτεθειμένοι στους κινδύνους. Η ιστορία αυτής της μητέρας και του ανήλικου παιδιού της είναι μία από τις χιλιάδες ιστορίες φτώχειας που φτάνουν στα γραφεία μη κυβερνητικών οργανώσεων στα χρόνια της  κρίσης.

Η περιπέτεια της συγκεκριμένης γυναίκας είχε αίσιο τέλος αφού το Πρότυπο Εθνικό Νηπιοτροφείο (ΠΕΝ) σε συνεργασία με την Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου Καλλιθέας αναζήτησαν και βρήκαν σπίτι, το οποίο και επίπλωσαν για τη μονογονεϊκή οικογένεια. Μάλιστα, στο Νηπιοτροφείο φιλοξενείται το παιδάκι μέχρι η μητέρα του να ορθοποδήσει και να βρει δουλειά για να μπορέσει να το αναλάβει.

Το ανήλικο παιδί είναι ένα από τα 56 νήπια προσχολικής ηλικίας που ζουν στο Πρότυπο Εθνικό Νηπιοτροφείο, το οποίο ιδρύθηκε το 1912 για να περιθάλψει παιδάκια που ορφάνεψαν εξαιτίας των πολέμων. Από το 1978 περιθάλπει γενικώς ανήλικα που χρειάζονται προστασία. Οπως τονίζει στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος του ΠΕΝ Ηρώ Ζερβάκη, «φιλοξενούμε παιδιά που είτε αντιμετωπίζουν προβλήματα εγκατάλειψης, παραμέλησης, ενδοοικογενειακής βίας, κακοποίησης και εισάγονται στο Νηπιοτροφείο με εισαγγελική εντολή ή οι οικογένειές τους βρίσκονται σε οικονομική ένδεια και αδυνατούν να τα φροντίσουν και εισάγονται με αίτηση των γονέων τους».

Η κατάσταση, προσθέτει, χειροτέρεψε με την οικονομική κρίση καθώς προκάλεσε κοινωνικοοικονομικά προβλήματα που με τη σειρά τους επηρέασαν την ψυχοκοινωνική υγεία των ανθρώπων. «Η ανεργία, η εργασιακή ανασφάλεια, η υπερχρέωση και η φτώχεια αυξάνουν την κατάθλιψη, την κατανάλωση αλκοόλ και παράλληλα εντείνουν τις ψυχικές διαταραχές και τις αυτοκτονικές σκέψεις. Οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης διαχέονται και στα παιδιά και επηρεάζουν την ψυχική υγεία τους άμεσα, μέσω των συνθηκών της φτώχειας, και έμμεσα, μέσω του αντίκτυπου που έχει στα παιδιά η επιβαρημένοι ψυχική υγεία των γονέων. Είναι ενδεικτικό ότι τα χρόνια της κρίσης έχουμε τεράστια αύξηση του αριθμού τόσο των παιδιών που μας αναθέτουν οι εισαγγελικές Αρχές όσο και των αιτήσεων γονέων για να φιλοξενήσουμε τα παιδιά τους» λέει η Ηρώ Ζερβάκη.

  

Η μικρή Μαρία βρέθηκε τα μεσάνυχτα να τριγυρνά στους δρόμους, φορώντας το νυχτικό της. Εφυγε από το σπίτι της, όπου η μητέρα της έκανε χρήση ναρκωτικών και δεν μπορούσε να εποπτεύσει επαρκώς το ανήλικο παιδί. Η Μαρία εντάχθηκε άμεσα στην «οικογένεια» του ΠΕΝ. Κάθε φορά που οι παιδοκόμοι την πήγαιναν προς την έξοδο, το παιδί έλεγε με ένταση και φόβο: «Δεν θέλω να πάω στο σπίτι».

Δυστυχώς η ιστορία της δεν είναι εξαίρεση. Οταν μια μη κυβερνητική οργάνωση έκανε έρευνα στους δρόμους της Αθήνας για τα παιδιά που επαιτούν, βρήκε τον Κωστάκη σε κάποιο πεζοδρόμιο. Οι εικόνες και τα βιώματα του παιδιού, παρότι εντάχθηκε με προθυμία και πειθαρχία στο πρόγραμμα δραστηριοτήτων του ΠΕΝ, ήταν τέτοια που κάποια στιγμή είπε στην παιδοκόμο που τον φρόντιζε: «Κυρία, θα είμαι καλό παιδί γιατί αλλιώς θα πεινάω, θα κρυώνω και δεν θα μεγαλώσω».

Οι αιτήσεις για φιλοξενία παιδιών σχεδόν έχουν δεκαπλασιαστεί. Οι γονείς απευθύνονται στους ανθρώπους του Νηπιοτροφείου και εξηγούν την οικονομική τους κατάσταση, «μας παρακαλούν να πάρουμε τα παιδιά τους “για να μην πεινάνε”. Οι γονείς παιδιού έχασαν και οι δύο τις δουλειές τους με αποτέλεσμα να ζουν σε άθλιες συνθήκες και να καταφεύγουν στη συλλογή υλικών από τους κάδους απορριμμάτων για να εξασφαλίσουν ακόμη και την τροφή τους. Η Κοινωνική Υπηρεσία εξετάζει και αξιολογεί όλα τα δεδομένα κάθε περίπτωσης χωριστά. Αν οι οικονομικές μας δυνατότητες το επέτρεπαν, θα μπορούσαμε να τριπλασιάσουμε τα παιδιά που φιλοξενούμε» συμπληρώνει η πρόεδρος του ΠΕΝ, η οποία υπογραμμίζει πως τα βγάζουν δύσκολα πέρα καθώς η κρατική επιχορήγηση, που προ πενταετίας επαρκούσε για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων, έχει συρρικνωθεί τόσο ώστε δεν καλύπτει ούτε τη μισθοδοσία των εργαζομένων. Μάλιστα, το Νηπιοτροφείο οφείλει 22.000 ευρώ στη ΔΕΗ «και ανησυχούμε μήπως μας κοπεί το ρεύμα».

     

Από το 2009 μέχρι και σήμερα η κυρία Ε. και ο εγγονός της υποστηρίζονται με είδη πρώτης ανάγκης και υπηρεσίες από το Χαμόγελο του Παιδιού. Η 60χρονη ανέλαβε τη φροντίδα του μικρού Χ. από την ημέρα της γέννησής του, καθώς η μητέρα του αδυνατούσε ανταποκριθεί στον γονεϊκό της ρόλο εξαιτίας της χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Τα έσοδα της οικογένειας αυτής, όμως, είναι ανεπαρκή και την κατάσταση επιβάρυνε  το γεγονός ότι η προνοιακή σύνταξη της γιαγιάς διεκόπη.

Μέλη των οργανώσεων επισημαίνουν πως καθημερινά καλούνται να δώσουν στήριξη σε ανάλογες περιπτώσεις οικογενειών με παιδιά, που ζουν σε ακραία φτώχεια. Τα αιτήματα από οικογένειες σε κρίση που λαμβάνουν κάθε μέρα οι άνθρωποι του Χαμόγελου του Παιδιού αυξάνονται διαρκώς. Ο οργανισμός λειτουργεί σήμερα 13 Κέντρα Στήριξης Παιδιού και Οικογένειας με προβλήματα διαβίωσης πανελλαδικά, υποστηρίζοντας από την περίοδο 2012 – 2014 συνολικά 21.102 παιδιά με τις 7.826 οικογένειές τους. Μόνο το 2015 τα Κέντρα του οργανισμού ανταποκρίθηκαν στο αίτημα για ενίσχυση σε είδος 3.309 οικογενειών, το 79,2% μάλιστα αφορούσε οικογένειες με άνεργους γονείς ή που απασχολούνταν σε επισφαλή εργασία.

Μέσα από τα οκτώ Κέντρα Στήριξης Παιδιών και Οικογένειας – το ένατο αναμένεται τις επόμενες ημέρες να ξεκινήσει τη λειτουργία του στα Ιωάννινα – τα Παιδικά Χωριά SOS στηρίζουν τις οικογένειες που βρίσκονται σε μεγάλη ανάγκη, προκειμένου να μη διαλυθούν και να μην απομακρυνθούν τα παιδιά από τους γονείς τους. Οπως λέει ο διευθυντής Κοινωνικής Εργασίας και Ερευνας της οργάνωσης Στέργιος Σιφνιός, τα κέντρα στήριξης άρχισαν να λειτουργούν το 2012, μέσα στην οικονομική κρίση, «και αφού τα αιτήματα που λαμβάναμε από οικογένειες με πρόβλημα φτώχειας ήταν πάρα πολλά. Στόχος της παρέμβασής μας είναι να παραμείνουν τα παιδιά στις οικογένειές τους» προσθέτει.

Μακροχρόνια άνεργοι, οικογένειες από την πρώην μεσαία τάξη και μονογονεϊκές οικογένειες – σε ποσοστό μάλιστα 35% – είναι κυρίως αυτοί που ζητούν τη στήριξη των Παιδικών Χωριών SOS. «Είναι άνθρωποι που βρέθηκαν από τη μια μέρα στην άλλη χωρίς δουλειά, άνθρωποι που είχαν μια ζωή ρυθμισμένη και τώρα δεν μπορούν ούτε τα στοιχειώδη να καλύψουν. Η προσγείωση στη νέα πραγματικότητα είναι οδυνηρή και τραυματική κυρίως για τα παιδιά».

Σήμερα εξυπηρετούνται από τα Κέντρα Στήριξης περίπου 2.000 οικογένειες με συνολικά 4.000 παιδιά.