Πότε το τρέμουλο είναι Πάρκινσον

Τι σκέφτεστε όταν βλέπετε τα χέρια ενός ανθρώπου να τρέμουν; Μήπως ότι έχει νόσο Πάρκινσον; Αν ναι, μην πάρετε όρκο: το τρέμουλο δεν είναι το κύριο σύμπτωμά της, ούτε το προκαλεί μόνο αυτή.

Στην πραγματικότητα, το πρώτο και κυριότερο σύμπτωμα που παρατηρείται σε όλους τους ασθενείς είναι οι αργές κινήσεις (η βραδυκινησία, όπως την αποκαλούν οι γιατροί). Το τρέμουλο εμφανίζεται στην πορεία της νόσου σε δύο στους τρεις ασθενείς, ενώ αρχίζει μόνο στη μία πλευρά του σώματος και μάλιστα από τον έναν αντίχειρα που τρέμει όταν χαλαρώνει ο πάσχων και εξαφανίζεται όταν κοιμάται.

Ενα τρίτο πιθανό κινητικό σύμπτωμα είναι η δυσκαμψία, ενώ υπάρχουν και πολλά μη κινητικά συμπτώματα που εκδηλώνονται πριν από το τρέμουλο. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν μια διαταραχή του ύπνου που αποκαλείται σύνδρομο RBD και χαρακτηρίζεται από ανήσυχο ύπνο με πολύ «ζωντανά» όνειρα και κινήσεις, η οσφρητική δυσλειτουργία (ο ασθενής χάνει την όσφρησή του), η δυσκοιλιότητα (λιγότερο από τρεις κενώσεις την εβδομάδα) και η κατάθλιψη.

Ειδικά στους νέους (ηλικίες 40-50 ετών) συνηθισμένο σύμπτωμα είναι η αναίτια δυσκαμψία και ο πόνος στην περιοχή του ώμου (οι ασθενείς παραπονούνται για «μάγκωμα» ή «πιάσιμο» του ώμου) που επιμένει περισσότερο από έναν μήνα παρά την όποια θεραπεία. 

«Οταν το τρέμουλο εμφανίζεται και στις δύο πλευρές του σώματος εγείρονται υπόνοιες ότι δεν είναι Πάρκινσον» ξεκαθαρίζει ο δρ Παναγιώτης Ζήκος, υπεύθυνος του Ιατρείου Νόσου Πάρκινσον στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας και πρόεδρος του Συλλόγου Επίκουρος Κίνηση.

Εξωπυραμιδικά σύνδρομα

Ακόμη όμως κι αν το τρέμουλο εμφανίζεται στη μία πλευρά του σώματος, μπορεί να είναι κάποιο άλλο από τα επονομαζόμενα εξωπυραμιδικά σύνδρομα στα οποία ανήκει και η Πάρκινσον.

«Υπολογίζεται ότι το σχεδόν 70% των ασθενών με βραδυκινησία, τρέμουλο σε ένα άκρο ή/και δυσκαμψία έχουν νόσο Πάρκινσον» λέει ο δρ Ζήκος. «Το υπόλοιπο 30% έχει τα επονομαζόμενα Πάρκινσον Plus σύνδρομα. Αυτά βασικά είναι δύο: η προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση που αρχίζει με διαταραχές των κινήσεων των ματιών (ο ασθενής δυσκολεύεται να κοιτάξει προς τα πάνω αλλά μερικές φορές και προς τα κάτω) και η πολυσυστηματική ατροφία το συνηθέστερο σύμπτωμα της οποίας είναι οι μεγάλες διακυμάνσεις στην αρτηριακή πίεση, που άλλοτε προκαλούν στον ασθενή ζάλη και αστάθεια λόγω υπότασης και άλλοτε υπέρταση».

Η πολυσυστηματική ατροφία έχει δύο υποκατηγορίες, συνεχίζει. Το σύνδρομο MSA-P που προκαλεί τα κλασικά συμπτώματα της νόσου Πάρκινσον και στις δύο πλευρές του σώματος ταυτοχρόνως, και το σύνδρομο MSA-C στο οποίο η υπόταση συνδυάζεται με αστάθεια (λ.χ. ο ασθενής κρατιέται από τους τοίχους, δυσκολεύεται να πιάσει αντικείμενα με τα χέρια).

Αλλες πιθανές αιτίες του τρέμουλου είναι η άνοια με σωμάτια Levy (ο ασθενής εκδηλώνει νόσο Πάρκινσον και μέσα σε έναν χρόνο άνοια, με οπτικές ψευδαισθήσεις) και η φλοιοβασική εκφύλιση (έχει συμπτώματα νόσου Πάρκινσον αλλά το ένα άκρο αρχίζει να κινείται ανεξάρτητα από τη θέληση του ασθενούς και αργότερα εμφανίζεται και άνοια).

«Το κύριο χαρακτηριστικό αυτών των συνδρόμων είναι η ταχεία εξέλιξη, σε αντίθεση με τη νόσο Πάρκινσον στην οποία μπορεί να περάσουν 15 χρόνια για να υπάρξει ουσιαστική επιδείνωση» τονίζει ο δρ Ζήκος.